Thành công của nhân loại và những thách thức lớn

Tại buổi họp báo, ông Bruce Campepbell- Trưởng đại diện Quỹ UNFPA khẳng định, cột mốc 7 tỉ người vừa là thách thức lớn, nhưng cũng là cơ hội lớn. Khi chúng ta đạt 7 tỉ người có nghĩa là ta đã đạt được nền tảng vững chắc về phát triển con người. Báo cáo cho thấy, quy mô DS kỷ lục này được hiểu theo nhiều nghĩa. Có thể được coi là một thành công của nhân loại, vì điều đó có nghĩa là con người trên toàn thế giới ngày càng sống lâu hơn và nhiều trẻ em vượt qua được bệnh tật để tiếp tục sống. Theo tính toán của Quỹ UNFPA, với tốc độ tăng DS hiện tại, mỗi năm DS toàn cầu sẽ tăng thêm khoảng 78 triệu người, mức tăng này sẽ làm tăng nhu cầu về tài nguyên thiên nhiên và tạo ra những áp lực ngày càng lớn cho hành tinh chúng ta. Hầu như sự tăng trưởng DS diễn ra tại các quốc gia kém phát triển. Theo đó khoảng cách giàu nghèo đang ngày càng tăng và chưa bao giờ lại có nhiều người trở nên dễ bị tổn thương với các vấn đề như mất an ninh lương thực, thiếu nước và thiên tai đến như vậy. Gần một nửa DS thế giới đang sống dưới mức 2 USD/ngày. Hơn 800 triệu người đang sống trong các khu tồi tàn và cũng từng đó người, chủ yếu là phụ nữ bị mù chữ. Sự gia tăng dân số đặt ra nhiều thách thức vì nguồn tài nguyên có hạn. Trước tiên là làm thế nào để bảo đảm đủ lương thực cho số dân mới được sinh ra. UNFPA ước tính trên thế giới có khoảng 1 tỷ người lâm vào tình trạng thiếu lương thực.

Tại Việt Nam trong khi tỉ lệ nghèo hiện nay đã giảm xuống dưới 14%, nhưng vấn đề giảm nghèo giữa các nhóm dân số dễ bị tổn thương, như nhóm dân tộc thiểu số bao gồm cả phụ nữ, trẻ em gái lại giảm không đáng kể. Đặc biệt việc giảm bất bình đẳng và cải thiện cuộc sống của người dân hiện nay và các thế hệ tương lai là những thách thức mà Việt Nam đang phải đối mặt. Bà Setsuko Yamazaki- Giám đốc UNDP cho biết, hiện nay Việt Nam có 20% DS rất giàu và 20% rất nghèo, khoảng cách này tăng từ 8,3% năm 2004 lên 9,2% năm 2010, cao rất nhiều so với các nước có GDP cao hơn Việt Nam. Dưới góc độ về sức khỏe, thì Việt Nam đang có tuổi thọ rất cao. Năm 1980, tuổi thọ trung bình là 55,7 thì đến năm 2010 là 75 tuổi. Tuy nhiên nó cũng là một thách thức đối với tỉ lệ DS đang già hóa ở Việt Nam. Về góc độ giáo dục, Việt Nam chưa khai thác được hết tất cả những tiềm năng phát triển, trong khi lại đang bước vào thời kỳ DS vàng. Theo bà Setsuko Yamazaki, đói nghèo không thuần túy chỉ là đói ăn mà còn đói cả về giáo dục, y tế, nhà ở, bảo trợ xã hội. Vì vậy Việt Nam cần nỗ lực hơn để người dân cả nước có thu nhập cao và ổn định. DS tăng, đòi hỏi phải có nguồn nhân lực trẻ, khỏe, giàu năng lực. Song ở Việt Nam, vấn đề này đang còn nhiều bất cập. Bà Suzette Mitchell- Giám đốc UN Women cho biết, người dân Việt Nam còn nặng quan niệm thích con trai hơn con gái. Vì thế tình trạng mất cân bằng giới tính ngày càng rõ rệt hơn, 111 trẻ trai/100 trẻ gái. Sự bất bình đẳng về giới thể hiện ngay trước khi cháu bé ra đời. Đây là một trong những yếu tố tác động lớn đến văn hóa, XH, KT.

Biến thách thức thành những cơ hội vàng

Hiện nay, tuổi thọ bình quân trên thế giới khoảng 70 tuổi. DS thế giới đang tăng đều đặn 1,1% mỗi năm, nhưng số người trong tuổi lao động lại đang giảm đi. Song song đó, việc mất cân bằng giới tính đang trở thành một vấn nạn, mà Ấn Độ là nước dẫn đầu. Tỷ lệ chênh lệch giới giữa các bé gái so với bé trai dưới 6 tuổi ở nước này là 914/1.000.

Bình đẳng giới vẫn chưa thật sự hoàn thiện. Điển hình là vẫn còn 215 triệu phụ nữ ở các nước đang phát triển chưa được hưởng chế độ bảo đảm sức khỏe sinh sản, trong khi số tiền dành cho việc này là 6,7 tỷ USD mỗi năm. Ông Paul Quarles Van Ufford- Trưởng phòng kế hoạch và chính sách xã hội UNICEF phân tích, 5 năm qua Việt Nam là một trong những quốc gia có nguồn lực phát triển, đặc biệt là có nhóm dân số trẻ lớn nhất trong lịch sử, số thanh thiếu niên từ 10 đến 24 tuổi chiếm gần 1/3 DS cả nước. Nhưng họ đã và đang gặp nhiều khó khăn, bởi chưa được nhìn nhận đúng và sắp xếp một cách tích cực vào kiến thiết đất nước. Thế hệ thanh niên hiện nay ở Việt Nam chính là những người sau này trở thành những nhà lãnh đạo, nên họ cần được đầu tư, đào tạo nâng cao kiến thức, trình độ chuyên môn. Theo ông Paul Quarles Van Ufford, đầu tư cho thanh niên là thông minh và khôn ngoan nhất mà chính phủ các nước đang tập trung. Và Việt Nam cũng nên làm thế, không thể chuyển đói nghèo sang thế hệ tương lai.

Được biết, để đánh dấu cột mốc quan trọng này, tối ngày 27-10 tại Hà Nội, Bộ Y tế và Tổ chức Liên Hợp quốc tại Việt Nam đồng tổ chức đêm nhạc hội " Thế giới 7 tỉ người- Dựa vào nhau cùng chung sống”...

Kim Ngân