: toasoandko@gmail.com | : (04) 38.228.302
Liên hệ quảng cáo: (04)39.431.943 - (04)39.447.011
09:00:18 - Thứ năm, 06/12/2018

Đạo lý Thủ Thiêm

Chính quyền TP Hồ Chí Minh đã nhiều lần xin lỗi người dân Thủ Thiêm về những sai phạm của cán bộ, khiến hàng chục ngàn hộ dân điêu đứng trong hơn 20 năm qua.

Dân vốn bao dung, chấp nhận lời xin lỗi của chính quyền, song cái mà họ cần hơn hết chính là những hành động sửa sai kịp thời, cụ thể. Trả lại cho họ cuộc sống ít nhất cũng bằng với những gì mà họ từng có. Đó mới chính là đạo lý của sự công bằng, của phát triển bền vững.

Đạo lý Thủ Thiêm

Chủ tịch HĐND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Thị Quyết Tâm gặp gỡ người dân Thủ Thiêm, ngày 9/5/2018.

Thuyết minh với Chính phủ xin phê duyệt Dự án khu đô thị mới Thủ Thiêm từ năm 1992, chính quyền TP HCM nhiều lần nhấn mạnh hiệu quả kinh tế - xã hội của khu đô thị, đồng thời cam kết tất cả cư dân bị ảnh hưởng của dự án chính là những người đầu tiên được hưởng các thành quả tốt đẹp mà kế hoạch đầy tham vọng này mang lại.

Chính phủ đã thể hiện rõ ràng và cụ thể trong Quyết định phê duyệt, trong đó ghi rõ có 160 héc-ta tái định cư cho người dân trong khu vực bị ảnh hưởng bởi dự án phải liền kề với quy hoạch khu đô thị mới Thủ Thiêm. Điều này có nghĩa là những người mất đất, mất nhà, mất công ăn việc làm… sẽ được tái định cư ngay trong khu vực đô thị mới, được thừa hưởng đầy đủ các hạ tầng và tiện ích do chính dự án này mang lại. Động thái này của Chính phủ khi phê duyệt Dự án Thủ Thiêm vào năm 1996 không chỉ tuân thủ quy định của pháp luật mà còn thể hiện, khẳng định rõ ràng quan điểm, chủ trương của Đảng và Nhà nước ta: “Không có lợi ích nào lớn hơn lợi ích của nhân dân”. 

Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về Thủ Thiêm đã thể hiện rõ quan điểm các dự án và kế hoạch phát triển phải được xây dựng và thực hiện trên cơ sở phát triển hài hòa các lợi ích kinh tế - xã hội giữa cái chung và cái riêng. Trong đó, đặc biệt nhấn mạnh người dân trong khu vực bị ảnh hưởng của dự án phải được tái định cư với mức sống cao hơn hay chí ít cũng phải bằng nơi họ sinh sống trước đây. Đó chính là tinh thần nhân văn của xã hội ta, là mối quan tâm hàng đầu của Đảng và Nhà  nước ta trong mọi kế sách phát triển. 

Những ngày đầu khi có thông tin Chính phủ phê duyệt Dự án Thủ Thiêm với tinh thần và quan điểm coi trọng lợi ích của dân đã khiến dư luận trong vùng và rất nhiều cán bộ địa phương phấn khởi. Các chính quyền cơ sở đã ra sức tuyên truyền, vận động người dân chuẩn bị hỗ trợ thành phố thực hiện tốt quy hoạch trong niềm vui sướng sẽ được thừa hưởng nhiều tiện ích của khu đô thị mới.

Thế nhưng mọi việc theo quan điểm vì dân rõ ràng và rạch ròi của Chính phủ ngay từ đầu khi phê duyệt Dự án Thủ Thiêm đã không diễn ra theo đúng tinh thần đó. Một số quan chức lãnh đạo địa phương sau đó đã bắt đầu can thiệp và làm trái với chủ trương trên. Một cựu lãnh đạo của thành phố sau những sai phạm nghiêm trọng này đã cay đắng nói: “Thủ Thiêm chính là điển hình của hiện tượng đồng tiền làm biến dạng quy hoạch”. 

Đỉnh điểm vào năm 2005, Phó Chủ tịch thành phố Nguyễn Văn Đua đã ký Quyết định điều chỉnh lại quy hoạch của Dự án Thủ Thiêm hoàn toàn trái ngược với tinh thần phê duyệt ban đầu của Chính phủ. Khu tái định cư 160 héc-ta mà Chính phủ nói rất rõ là phải liền kề với khu đô thị mới “không cánh mà bay” trong các quy hoạch điều chỉnh sau này của thành phố. Bản đồ quy hoạch Thủ Thiêm tỷ lệ 1/5.000 kèm theo Quyết định số 367/QĐ-TTg ngày 4/6/1996 của Thủ tướng Chính phủ, một chứng cứ về 160 héc-ta tái định cư, sau đó cũng được cho là “thất lạc”.

Với hàng chục ngàn cư dân Thủ Thiêm trong suốt hơn 20 năm qua, đây không phải là chuyện đùa. Hàng ngàn hộ dân không chỉ mất nhà cửa, mất đất đai, mất kế sinh nhai, họ đã mất cả một cộng đồng. Trong khi họ bị cưỡng chế đẩy ra khỏi ngôi nhà của mình, còn chính quyền chưa hề có phương án tái định cư nào cụ thể. Nhiều người khiếu kiện từ lúc tóc còn xanh nay đầu bạc trắng vẫn chưa thấy được kết quả. Không ít người đã ra đi giữa chừng, trăn trối lại con cháu phải tiếp tục đòi công lý. Nhiều đứa trẻ được sinh ra khi Dự án mới được phê duyệt nay đã trưởng thành, đã mất hẳn ký ức về ngôi nhà, mảnh đất của tổ tiên, cũng như không ngớt băn khoăn vì sao câu chuyện buồn thảm này lại rơi vào đúng gia đình mình?

Điều mà hàng chục ngàn người dân Thủ Thiêm cùng gia đình của họ hiện đang rất cần là chính quyền hãy sửa sai sau khi nhận sai. Bên cạnh việc phải làm rõ trách nhiệm, xử lý nghiêm cán bộ làm sai, thu hồi tài sản thất thoát, chính quyền cần sửa sai kịp thời, phải trở về với đúng chủ trương, quan điểm của Đảng và Nhà nước ngay từ đầu đã khẳng định để đối xử với dân. Người dân mất nhà, mất đất, mất công ăn việc làm vì các dự án phát triển cần phải được tái định cư bằng một cuộc sống tốt hơn. Và đó mới chính là đạo lý của sự công bằng, của phát triển bền vững. 

Hữu Nguyên