: toasoandko@gmail.com | : (04) 38.228.302
Liên hệ quảng cáo: (04)39.431.943 - (04)39.447.011
08:43:15 - Chủ nhật, 23/09/2018

Shinzo Abe - Phượng hoàng của Nhật Bản

Chỉ mới vài tháng trước, Thủ tướng Abe còn phải đối mặt với nhiều lời kêu gọi từ chức do một vụ bê bối khiến tỷ lệ tín nhiệm ông suy giảm nghiêm trọng. Thế nhưng đến hôm thứ Năm vừa qua, ông đã nắm chắc cơ hội để trở thành vị Thủ tướng có thời gian cầm quyền lâu nhất trong lịch sử Nhật Bản.

Shinzo Abe - Phượng hoàng của Nhật Bản

Ông Shinzo Abe.

Tạo nên kỳ tích

Đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền ở Nhật Bản đã tổ chức cuộc bầu cử Chủ tịch đảng trong hôm 20/9 vừa qua, một phép thử nhằm tiếp tục kéo dài vị trí Thủ tướng của ông Shinzo Abe sang nhiệm kỳ thứ ba. Đây cũng được xem là cơ hội để ông tiếp tục thúc đẩy sửa đổi Hiến pháp của nước này.

Ông Shinzo Abe đã giành chiến thắng thuyết phục trong cuộc bầu cử lãnh đạo đảng LDP trong hôm thứ Năm vừa qua, sau khi đánh bại đối thủ duy nhất của mình là ông Shigeru Ishiba - cựu Bộ trưởng Quốc phòng. Ông Abe giành được 553 phiếu, tức khoảng 70% trong tổng số 807 phiếu.

Nhiệm kỳ thứ ba cho phép ông Abe tiếp tục theo đuổi tham vọng sửa đội lại Hiến pháp hòa bình của Nhật Bản, được Mỹ soạn thảo sau Thế chiến II, dù rằng đó là một con đường đầy rủi ro. “Đây là lúc để xem xét lại Hiến pháp” - ông Abe nói trong bài phát biểu chiến thắng - “Giờ là lúc cuộc đấu tranh này kết thúc. Hãy cùng chung tay tạo nên một Nhật Bản mới”.

Chỉ mới vài tháng trước, Thủ tướng Abe còn phải đối mặt với nhiều lời kêu gọi từ chức do một vụ bê bối khiến tỷ lệ tín nhiệm ông suy giảm nghiêm trọng. Thế nhưng đến hôm thứ Năm vừa qua, ông đã nắm chắc cơ hội để trở thành vị Thủ tướng có thời gian cầm quyền lâu nhất trong lịch sử Nhật Bản. Cú lội ngược dòng ngoạn mục của ông Abe, theo nhiều quan chức Nhật, xuất phát từ quyết tâm vững chắc được hình thành trong 12 tháng đầu ở vị trí Thủ tướng của ông - cũng như quan điểm vững chắc về kinh tế, chính trị cùng một chút may mắn.

“Ông ấy cực kỳ quyết tâm” - Katsuei Hirasawa, một nhà lập pháp thuộc LDP, nói - “Nhưng một điều quan trọng khác đối với một nhà lãnh đạo chính là sự may mắn, và ông ấy có điều đó”.

Nhưng đối với ông Abe, không phải lúc nào may mắn cũng mỉm cười. Là người kế thừa một gia tộc chính trị, ông Abe từ lâu đã nhắm tới vị trí lãnh đạo cao nhất. Ông đắc cử Thủ tướng vào năm 2006, trở thành vị Thủ tướng trẻ tuổi nhất thời hậu chiến của Nhật Bản sau khi đánh bại người tiền nhiệm Junichiro Koizumi. Tuy nhiên, mọi thứ nhanh chóng sụp đổ. Các vụ bê bối chính trị lan rộng trong nội các của ông, đảng LDP để mất quyền kiểm soát Thượng viện lần đầu tiên trong vòng 50 năm. Cuối cùng, ông Abe buộc phải từ chức chỉ sau 1 năm.

Trỗi dậy từ đống tro tàn

Việc ông từ chức lúc đó dường như đã chấm dứt sự nghiệp chính trị của ông, thế nhưng nó đã mở ra một cánh cửa xoay vòng, trong đó chứng kiến nhiều đời Thủ tướng liên tiếp dứt áo ra đi, gây ảnh hưởng tới vị thế của Nhật Bản trên trường quốc tế. 2 năm sau, đảng LDP để mất nốt quyền kiểm soát Hạ viện vào tay đảng Dân chủ đối lập.

“Lúc đó sức khỏe của ông ấy cũng suy giảm trong khi phải trải qua một quãng thời gian quá khó khăn” - Sanae Takaichi, người từng giữ chức vụ Bộ trưởng Nội vụ trong khoảng 2014-2017, nói - “Tôi có thể cảm nhận được sức mạnh to lớn của ông ấy khi nỗ lực leo lên từ đáy vực thẳm”.

Trong những năm tháng đầy khó khăn đó, ông Abe quyết không lãng phí thời gian. Khi trở lại vị trí lãnh đạo đảng LDP lần thứ hai vào năm 2012, ông đã vạch ra một loạt ưu tiên chính trị mới, nhận được sự ủng hộ rộng rãi. Thay vì tập trung vào những dự án nhỏ, ông tập trung hơn vào các vấn đề kinh tế, xây dựng quan hệ tốt trong nội bộ đảng - điều quan trọng giúp ông giành chiến thắng trong cuộc đua giành chức lãnh đạo.

“Thời điểm đó, những người ủng hộ ông Abe thực sự rất bảo thủ” - Masahiko Shibayama, nhà lập pháp của đảng LDP, nói - “Nhưng ông Abe nói rằng chúng tôi cần phải đặt nền kinh tế vào trung tâm của các chính sách”.

Chính các đồng minh quan trọng đó, trong đó có cả ông Shibayama, đã giúp ông Abe vạch ra kế hoạch thúc đẩy đà tăng trưởng, nới lỏng tiền tệ, và cải cách thủ tục - những kế hoạch sau này hình thành nên chính sách kinh tế “Abenomics”. Dù ban đầu có nhiều hoài nghi rằng Abenomics khó có thể vực dậy nền kinh tế đang trong tình trạng lạm phát cao của Nhật Bản, nhưng nó thực sự vực dậy thị trường chứng khoán thậm chí từ trước khi ông tranh cử một lần nữa. Kết quả là, tỷ lệ tín nhiệm ông Abe đạt đỉnh điểm vào năm 2013, khi ông chỉ định ông Haruhiko Kuroda - người hoạch định chính sách nới lỏng tiền tệ - trở thành Thống đốc Ngân hàng Nhật Bản.

Nền kinh tế Nhật Bản đã tăng trưởng hơn 12% kể từ khi ông Abe giữ chức Thủ tướng lần thứ hai vào năm 2012 - mức tăng trưởng mạnh nhất kể từ những năm 1990. Đà tăng trưởng mạnh mẽ, cùng với tỷ lệ thất nghiệp thấp nhất trong vòng 20 năm, đã giúp ông Abe vượt qua được vụ bê bối liên quan tới một người thân xảy ra mới đây.

“Có rất nhiều ý kiến về việc này, nhưng tôi nghĩ lý do mà ông ấy vẫn duy trì được vị trí hiện tại là nhờ chính sách tiền tệ và tài khóa cùng cải cách cấu trúc mà ông ấy áp dụng. Những chính sách này mang lại kết quả rất đáng mừng” - Eiichi Hasegawa, cố vấn đặc biệt của Thủ tướng, người đã làm việc cùng ông Abe suốt 25 năm qua, nhận định.

Chiến lược tài ba, và một chút may mắn

Ngoài việc có công lớn trong thúc đẩy nền kinh tế Nhật Bản, ông Abe còn cố gắng tránh xa một số chính sách bảo thủ. Trong khi Thủ tướng Koizumi trước đây đến thăm Đền Yasukuni - địa danh bị nhiều quốc gia ở châu Á coi là biểu tượng cho sự hung hăng quân sự của Nhật Bản thời chiến - đều đặn hàng năm, thì ông Abe chỉ tới thăm ngôi đền này đúng 1 lần kể từ khi nhậm chức.

Tuyên bố mà ông Abe đưa ra nhân lễ kỷ niệm 70 năm ngày kết thúc Thế chiến II đã tránh đưa ra những luận điệu chủ nghĩa dân tộc dễ gây phẫn nộ. Trong nhiệm kỳ của mình, Thủ tướng Nhật luôn theo đuổi con đường bình thường hóa quan hệ với Trung Quốc, giúp nước nhà khôi phục lại được quan hệ với đối tác thương mại lớn nhất của họ.

Việc ông Abe kêu gọi bầu cử cũng là một bước đi cực kỳ thông minh - theo Tsuneo Watanabe, chuyên gia phân tích thuộc Tổ chức Hòa bình Sasakawa, một nhóm nghiên cứu chính sách có trụ sở ở Tokyo. Đảng cầm quyền LDP đã đảm bảo được 2/3 đa số ghế trong Quốc hội trong kỳ bầu cử hồi tháng 10 năm ngoái mà ông Abe đã kêu gọi, trong lúc mà người dân Nhật hết sức quan ngại về mối đe dọa tên lửa từ Triều Tiên.

“Thời điểm tổ chức 2 kỳ bầu cử mới nhất là cực kỳ thông minh” - ông Watanabe nói - “Chúng diễn ra khi mà phe đối lập ít ngờ đến nhất”.

Và dù cho các bước đi chiến thuật của ông Abe đã mang lại hiệu quả tích cực, nhiều nhà lập pháp tin rằng ông cũng là người rất may mắn. Năm ngoái, khi Triều Tiên phóng nhiều tên lửa và thử nghiệm hạt nhân, người dân Nhật bắt đầu chú ý tới vấn đề an ninh quốc gia. Chính điều này giúp giảm bớt làn sóng phản đối các chính sách của ông Abe - vốn tập trung vào tăng chi tiêu quốc phòng và tăng cường vai trò của lực lượng vũ trang Nhật Bản.

Những thách thức phía trước

Dù không vấp phải sự phản đối trong nội bộ đảng LDP cầm quyền, nhưng ông Abe vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong những tuần tới đây. Ngay sau kỳ bầu cử lãnh đạo đảng LDP vừa qua, chính quyền của Thủ tướng Abe dự kiến sẽ tham gia các vòng đàm phán thương mại với Mỹ, tổ chức cuộc bầu cử trên đảo Okinawa - nơi có nhiều căn cứ quân sự Mỹ - sự kiện có nguy cơ gây căng thẳng quan hệ giữa hai nước đồng minh.

Tỷ lệ ủng hộ ông trong cộng đồng người dân Nhật Bản vẫn ở mức vừa phải, khi phần lớn cử tri đang lo ngại về nền kinh tế có nguy cơ bị gián đoạn do vấn đề già hóa dân số.

“Người dân Nhật vừa ủng hộ lại vừa không ủng hộ ông Abe” - Masao Matsumoto, Giáo sư thuộc Trung tâm Nghiên cứu Xã hội, ĐH Saitama, nhận định - “Ở thời điểm này, người dân vẫn muốn duy trì tình hình hiện tại nên không có lý do gì để họ phản đối Thủ tướng Abe”.    

Khánh Duy