Trong khi hàng ngàn doanh nghiệp vẫn đói vốn, ngân hàng đang quay cuồng lo phải chi trả phần trăm lãi suất cho tiền gửi huy động mà đầu ra vẫn tắc thì lãi suất lại lùi thêm về mốc 9% từ ngày 11-6 tới.

Như vậy là lãi suất huy động lại tiếp tục hạ. Chiều 8-6 Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã ban hành Thông tư số 19/2012/TT-NHNN (Thông tư 19) sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 30/2011/TT-NHNN ngày 28- 9- 2011 quy định lãi suất tối đa đối với tiền gửi bằng đồng Việt Nam của tổ chức, cá nhân tại tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (sau đây gọi là TCTD), quy định lãi suất tối đa áp dụng đối với tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn dưới 1 tháng là 2%/năm; lãi suất tối đa áp dụng đối với tiền gửi có kỳ hạn từ 1 tháng đến dưới 12 tháng là 9%/năm; riêng Quỹ tín dụng nhân dân cơ sở ấn định mức lãi suất tối đa đối với tiền gửi kỳ hạn từ 1 tháng đến dưới 12 tháng là 9,5%/năm. Lãi suất tiền gửi có kỳ hạn từ 12 tháng trở lên do TCTD ấn định trên cơ sở cung - cầu vốn thị trường.

Thống đốc NHNN cũng ban hành Quyết định số 1196/QĐ-NHNN về mức lãi suất tái cấp vốn, lãi suất tái chiết khấu, lãi suất cho vay qua đêm trong thanh toán điện tử liên ngân hàng và cho vay bù đắp thiếu hụt vốn trong thanh toán bù trừ của NHNN đối với các ngân hàng. Các mức lãi suất điều hành cũng sẽ giảm thêm 1%, cụ thể, NHNN giảm lãi suất tái cấp vốn từ 12%/năm xuống 11%, lãi suất cho vay qua đêm trong thanh toán điện tử liên ngân hàng từ 13%/năm xuống 12%/năm, lãi suất tái chiết khấu từ 10%/năm xuống 9%/năm.

Ngoài ra, trần lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa bằng VND của các TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đối với khách hàng vay để đáp ứng nhu cầu vốn phục vụ một số lĩnh vực, ngành nghề kinh doanh thì lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa bằng VND đối với nhu cầu vốn phục vụ nông nghiệp, nông thôn, xuất khẩu, công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp nhỏ và vừa được điều chỉnh giảm với mức tương ứng là 1%/năm (giảm từ 14%/năm xuống còn 13%/năm).

Các ngân hàng nhanh chóng đón đầu lãi suất, tung ra các gói lãi suất mới. Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam BIDV cũng giảm mạnh lãi suất cho vay một số đối tượng xuống mức 12%/năm. Cụ thể, BIDV cho vay ngắn hạn đối với các đối tượng ưu tiên, trần cho vay còn 12%/năm. Đối với chương trình tài trợ chuỗi liên kết "4 nhà”, áp dụng lãi suất cho vay 12%/năm cho các khách hàng xếp loại A trở lên theo xếp hạng tín dụng của BIDV. Đối với chương trình tín dụng 4.000 tỷ đồng dành cho khách hàng vay mua nhà: áp dụng lãi suất 12%/năm trong vòng 6 tháng đầu tiên.

Theo kỳ vọng của cơ quan quản lý, khi lãi suất huy động giảm, lãi suất đầu ra cũng sẽ được hạ, như vậy kích thích dòng vốn, gỡ khó cho doanh nghiệp và gỡ khó cho chính hệ thống ngân hàng. Bởi theo thống kê, từ đầu năm đến những ngày giữa tháng 5, tăng trưởng tín dụng trong toàn ngành vẫn âm, ngân hàng ứ vốn, hiệu suất sử dụng đồng vốn không cao.

Ông Nguyễn Hoàng Hải – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội kinh doanh tài chính Việt Nam nói: ngân hàng là nơi cung cấp vốn gián tiếp cho doanh nghiệp, thị trường chứng khoán cung cấp vốn trực tiếp doanh nghiệp đang hoán đổi vị trí của nhau.

Phải thừa nhận rằng, hạ lãi suất thôi chưa đủ. Vấn đề hiện nay là sức hấp thụ vốn của doanh nghiệp đã sụt giảm, doanh nghiệp đang gặp khó khăn lớn nhất là thị trường tiêu thụ chậm, sức mua kém, tồn kho tăng cao.

Ông Hoàng Minh Quang, Giám đốc công ty TNHH Văn Lang nói: lãi suất có hạ mấy thì doanh nghiệp ông cũng không còn hồ hởi như trước nữa. Từ đầu năm tới giờ, công ty ông đã bị phía đối tác liên tiếp trì hoãn đơn đặt hàng lắp thiết bị dạy nghề khoảng 3,5 tỷ đồng. Ông nghĩ đơn giản: nhân viên 5 tháng nay lên công ty ngồi chơi vì ít việc. Vậy thì vay tiền ngân hàng để làm gì. "Để chôn thêm chân vào lãi ư”?

Chuyện của công ty ông Quang cũng là phổ biến của nhiều doanh nghiệp khác hiện nay. Trên 17.700 doanh nghiệp làm thủ tục giải thể, ngừng hoạt động trong 4 tháng đầu năm nay, tăng 9,5% so với cùng kỳ. Theo lời Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh, đây là sự chọn lọc tự nhiên trong cơ chế thị trường có lẽ là không đúng. "Bởi điều doanh nghiệp cần là hạ lãi suất nhưng không nên dừng lại trên giấy”!

Doanh nghiệp khó khăn là điều không thể chối. Vấn đề dư luận quan tâm không chỉ lãi suất huy động còn 9% mà bao giờ lãi suất cho vay có thể về được 13% tương ứng. Hiện nay doanh nghiệp vẫn phải vay lãi suất cao đến 15%, 17% nhưng từ trước tới giờ, chưa bao giờ NHNN nói hạ lãi suất lại làm nhanh đến vậy.

Lãnh đạo trong giới nhà băng chia sẻ rằng, trong bối cảnh ứ vốn không nhất thiết phải đẩy mạnh công tác huy động, mà chỉ cần cân đối chi phí đầu vào, quản lý và thu hồi nợ tốt.

Bình luận về việc hạ lãi suất về 9%, đại biểu Quốc hội Cao Sỹ Kiêm trả lời: nếu lãi suất giảm nhanh thì lạm phát cũng có vấn đề. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất là làm sao để quản được việc, lãi suất huy động hạ mà lãi suất cho vay cũng hạ để doanh nghiệp được lợi. Nếu không hoàn thành được mục tiêu đưa lãi suất cho vay hạ thì mặt tích cực của lãi suất sẽ biến thành tiêu cực cho nền kinh tế. Cụ thể, ngân hàng không hút được nguồn, doanh nghiệp không tiếp cận được vốn, người dân không gửi tiết kiệm.