logo
Thứ tư, 22/10/2014 08:31
Đường dây nóng: (04) 38228302 Email : noidung.dko@gmail.com
 
Văn hóa-Nghệ thuật

Tương lai nào cho “dòng chảy” văn hóa Việt? (18/01/2012)
Cuối năm 2011, người viết có dịp tham dự một hội thảo khoa học chuyên đề do Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương tổ chức. Tại Hội thảo, các văn nghệ sĩ, nhà nghiên cứu văn hóa đã thảo luận một vấn đề duy nhất là phác thảo tương lai cho "dòng chảy” văn hóa nghệ thuật Việt Nam, tầm nhìn 2020 – Thời điểm nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp.
[Nhìn lại văn hóa Việt trong 25 năm đổi mới]
[Kỳ 1: Dấu ấn hội nhập văn hóa]
[Kỳ 2: Văn hóa Việt tiếp thu gì từ tinh hoa văn hóa nhân loại?]



Các giá trị văn hóa truyền thống cần được bảo tồn,
bên cạnh các trào lưu văn hóa ngoại nhập tích cực

Xóa "bên trọng, bên khinh”

"Luồng gió” đổi mới đã đưa đến một cục diện văn hóa đa sắc, trên nền tảng của các giá trị truyền thống. Đầu tiên có thể kể tới "luồng gió Tây”, từ Rousseau, Montesquieu, Smit... đến các học giả Trung Hoa như Khang Hữu Vi, Lương Khải Siêu... đều được trí thức và nghệ sĩ Việt Nam tiếp nhận một cách nhanh chóng. Những thập niên 80, 90, tiếp tục là văn học Nga và Liên Xô, qua các bản dịch "Chiến tranh và hòa bình”, "Thằng ngốc”, "Sông Đông êm đềm”, "Anna Karenina”, "Thép đã tôi thế đấy”... có sức ảnh hưởng rõ rệt vào tầng lớp học sinh, sinh viên. Thật vậy, bằng con đường dịch thuật, tinh hoa văn hóa nhân loại đã hòa nhập vào văn hóa truyền thống của người Việt một cách tự nhiên và gần gũi, có kế thừa và chọn lọc. Có thể nói dịch thuật trong giai đoạn này là một phương thức tuyệt diệu để tinh hoa văn hóa nhân loại len lỏi vào mọi ngóc ngách trong đời sống văn hóa - nghệ thuật của dân tộc.

PGS.TS Nguyễn Hồng Vinh – Chủ tịch Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương còn nói thẳng rằng, bên cạnh sự tăng trưởng nhanh chóng về kinh tế thì trong 25 năm qua lại xuất hiện sự phát triển mất cân đối về văn hóa, nghệ thuật, thậm chí có hiện tượng xem nhẹ, hoặc bị lãng quên. Hậu quả của tư duy "bên trọng bên khinh” nêu trên chúng tôi đã phản ánh rõ nét trong phần "dấu ấn hội nhập”. Vậy làm thế nào để loại trừ tư duy này trong phát triển văn hóa?



Việc kế thừa các loại hình nghệ thuật đương đại
sẽ làm giàu thêm đời sống văn hóa truyền thống của dân tộc

Lý thuyết phải nhìn thấy bằng hành động

Vai trò, vị trí quan trọng của văn hóa trong phát triển đất nước được Đảng và Nhà nước nhấn mạnh qua nhiều văn kiện, từ Nghị quyết Trung ương 5 khóa VIII (1998) về mục tiêu xây dựng nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc, đến Nghị quyết 23 của Bộ Chính trị về "Tiếp tục xây dựng và phát triển văn hóa, nghệ thuật trong thời kỳ mới”. Tại Đại hội XI, Đảng cũng ra nghị quyết, trong đó một lần nữa coi văn hóa là một trong 3 mục tiêu quan trọng nhất, tạo nên thế "kiềng 3 chân” của sự phát triển đất nước: "Phát triển kinh tế là trọng tâm; xây dựng Đảng là then chốt; phát triển văn hóa – văn học, nghệ thuật là nền tảng tinh thần của xã hội”. Như vậy, có thể thấy trên cơ sở lý luận của quá trình đổi mới và hội nhập đã luôn coi văn hóa là một nhân tố thiết yếu trong quá trình phát triển của đất nước.

Giáo sư Hoàng Chương – Giám đốc Trung tâm nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc cho rằng, để văn hóa phát triển tương xứng với trình độ phát triển chung của kinh tế - xã hội thì mối quan hệ giữa lý thuyết và thực tiễn quan điểm về văn hóa của Đảng phải được kiểm nghiệm. "Lý luận thì ai cũng thấy được là biện chứng, nhưng nếu người ta thích đánh golf hơn là xem nghệ thuật dân tộc; các nghệ sĩ biểu diễn tuồng, chèo, cải lương, dân ca ít được đón tiếp và phục vụ... thì thấy rằng đời sống văn hóa đang có vấn đề. Rõ ràng, cái giá phải trả của tăng trưởng lệch, tức là chỉ lo kinh tế, lo làm giàu mà quên văn hóa, xem nhẹ văn hóa là quá đắt. Trách nhiệm của các cơ quan chức trách, trong đó có Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật phải có tiếng nói, phản biện trong vấn đề này, nếu không sẽ dẫn tới nguy cơ mất dần văn hóa của dân tộc”.

Nhà văn Đỗ Kim Cuông đề xuất giải pháp rằng, Nhà nước cần tạo điều kiện hơn nữa về kinh phí, biên chế, phương tiện, chế độ hoạt động cho văn nghệ sĩ và những người nghiên cứu văn hóa. "Thực tế thời gian qua, một số Hội Văn hóa - nghệ thuật ở các tỉnh, người đứng đầu không được trang bị kiến thức đầy đủ về văn hóa - nghệ thuật, không phải văn nghệ sĩ...”. Lấy bối cảnh từ bản sắc văn hóa các nước, Nghệ sĩ nhân dân Lê Ngọc Cường bày tỏ trăn trở khi Việt Nam có hơn 8.000 lễ hội văn hóa, nhưng lễ hội nào cũng na ná giống nhau, không tạo được nét riêng biệt và thu hút khách quốc tế. Chẳng hạn, tranh thêu tay là một sản phẩm văn hóa khá đặc trưng của Hà Nội nhưng cũng chỉ loanh quanh mấy cảnh chùa Một Cột, Tháp Rùa, hoa dây leo, vì thế tạo ra cảm giác đơn điệu. Hay như những sản phẩm múa rối nước Việt Nam rất độc đáo nhưng du khách quốc tế cũng không ai mua vì làm vừa xấu, vừa to, vừa nặng, lại dễ hỏng. "Vấn đề là công tác lý luận, phê bình cần vận động báo chí, vốn có lượng độc giả rộng lớn tham gia tích cực vào công tác bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc, đẩy lùi dần lối sống chênh vênh, đảo lộn chuẩn mực đạo đức trong giới trẻ thời gian qua. Hiển nhiên, công việc thu dọn, chỉnh trang lại từ một thực trạng không phải là việc dễ dàng mà hơn hết cần khoanh vùng rà soát và tác động đúng vào từng cơ tạng văn hóa đang còn ủ nhiều mầm bệnh” - Nhà văn Vũ Hạnh đề nghị.

Như vậy, bức phác thảo văn hóa dân tộc đã được mở ra cho tương lai, điều quan trọng lúc này là những người có trách nhiệm với văn hóa, nghệ thuật đất nước cần nhìn thấy được vai trò không thể thiếu của văn hóa cả trên bình diện lý thuyết và thực tiễn. Một không gian tinh thần lành mạnh, hòa quyện vào đời sống nhân dân, sẽ tạo lên tác phẩm văn hóa hoàn mỹ nhất mà công chúng đón đợi.
THÀNH LUÂN
Gui cho ban be Gửi cho bạn bè print Bản in
Gửi bình luận của bạn
Họ tên:  
Email:  
Nội dung:
Mã an toàn* Ma an toan
Xem các bài viết theo ngày calendar
Các bài mới hơn:
bullet Phim hợp tác - cơ hội xuất khẩu hình ảnh Việt (21/10/2014)
bullet Sóng vỗ vào xóm Rớ (21/10/2014)
bullet Phục dựng ngự yến Hoàng cung (21/10/2014)
bullet Cơ hội thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu (21/10/2014)
bullet Công bố Kỷ lục Cặp chị em cao tuổi nhất Việt Nam (21/10/2014)
Các bài đã đăng:
bullet Mang mùa Xuân đến với đồng bào, chiến sĩ cả nước (18/01/2012)
bullet Tái hiện hình ảnh Hà Nội ở giai đoạn 1873-1945 (18/01/2012)
bullet Thêm ấm lòng chiến sĩ nhà giàn (17/01/2012)
bullet Văn hóa Việt tiếp thu gì từ tinh hoa văn hóa nhân loại? (17/01/2012)
bullet Táo quân 2012: Vắng bóng nghệ sĩ miền Nam (17/01/2012)
bullet Đại lễ Giỗ Tổ Hùng Vương 2012 có nhiều nét mới (17/01/2012)
bullet Đại lễ giỗ Tổ Hùng Vương 2012 có nhiều nét mới (16/01/2012)
bullet Tết về, nhớ tới những mẹ già neo đơn… (16/01/2012)
bullet Nhìn lại văn hóa Việt trong 25 năm đổi mới (16/01/2012)
bullet Tết ông Công, ông Táo ở Hà Nội: Giản dị để giữ nét đẹp truyền thống (16/01/2012)
Xem tiếp >>
Phó Tổng biên tập phụ trách: Nguyễn Quốc Khánh
Thư ký tòa soạn: Hà Trọng Nghĩa
Báo Đại Đoàn Kết
- Giấy phép xuất bản số 270/GP-TTĐT ngày 27/12/2010 của Bộ Thông tin và Truyền thông về việc thiết lập trang báo điện tử
- Tòa soạn và trị sự: 66 Bà Triệu - Hà Nội - ĐT: (04) 38228303 - FAX: (04) 38228547 - Email: toasoan@baodaidoanket.com.vn - Đường dây nóng : (04) 39433164 - (08) 39327989
- Ban đại diện tại TP. Hồ Chí Minh: 176 Võ Thị Sáu, TP. Hồ Chí Minh - ĐT: (08) 39326703 - FAX: (08) 39326130 - Email: daidoanket2vp@hcm.vnn.vn
Đà Nẵng: 149, Trưng Nữ Vương, TP. Đà Nẵng. ĐT: (0511) 3700929; 0983043125. Email: daidoanketvpdn@gmail.com
Các văn phòng thường trú:
- Thanh Hóa: Đường Hạc Thành, TP. Thanh Hóa. ĐT: (037) 3854310
- Khánh Hòa: A4 chung cư 2, TP. Nha Trang, Khánh Hoà. ĐT/Fax: (058) 3870608
- Cần Thơ: 5A đường 30-4, TP Cần Thơ - ĐT/Fax: (071) 3839444.