logo
Thứ sáu, 22/08/2014 08:56
Đường dây nóng: (04) 38228302 Email : noidung.dko@gmail.com
 
Văn hóa-Nghệ thuật

Lễ hội Bài chòi trên đất Thủ đô (30/01/2012)
Nhân kỷ niệm 223 năm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa (1789 -2012), trong hai ngày 5 và 6 Tết (27 và 28-1), các nghệ nhân Bài chòi Bình Định đã biểu diễn tại Nhà hát Kim Mã (Hà Nội).


Anh Hiệu lĩnh xướng tại Lễ hội Bài chòi
Ảnh: Thế Khoa

Lễ hội Bài chòi lần đầu tiên được tổ chức một cách bài bản tại Thủ đô Hà Nội do Trung tâm Nghiên cứu bảo tồn phát huy văn hóa dân tộc Việt Nam và Sở VHTTDL tỉnh Bình Định phối hợp tổ chức. Theo GS. Hoàng Chương – Tổng giám đốc Trung tâm Nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc Việt Nam: Đây là hoạt động theo sự chỉ đạo của Bộ VHTTDL nhằm quảng bá và thúc đẩy quá trình lập hồ sơ đệ trình UNESCO công nhận Bài chòi là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Theo đó, Viện Âm nhạc Việt Nam và UBND tỉnh Bình Định là đơn vị xây dựng hồ sơ, còn Trung tâm Nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc có trách nhiệm phục dựng lại Bài chòi cổ. BTC đã chọn Nhà hát Kim Mã, một địa điểm vừa có không gian để dựng chòi vừa là nơi ý nghĩa vì gắn với chùa Kim Sơn bên cạnh – nơi yên nghỉ của hàng vạn nghĩa quân Tây Sơn trong cuộc đánh đuổi quân Thanh xâm lược.

Lễ hội Bài chòi tại khuôn viên Nhà hát Kim Mã được phục dựng khá bài bản. Để chuẩn bị sân khấu, ba chiếc ô tô lớn chở đạo cụ và 17 nghệ nhân đã tới Hà Nội ăn Tết và dàn dựng từ sớm. Ngay từ buổi khai mạc, rất đông đảo khán giả Thủ đô đã tới xem biểu diễn. Bộ trưởng Bộ VHTTDL Hoàng Tuấn Anh đã tới chỉ đạo từ những ngày chuẩn bị diễn ra lễ hội.

Ngày mồng 6 Tết, 50 nghệ nhân Quan họ Bắc Ninh đã sang Hà Nội để giao lưu cùng các nghệ nhân Bài chòi.



Một góc cảnh Lễ hội Bài chòi
 tại khuôn viên nhà hát Kim Mã


Theo thống kê, tại Bình Định hiện còn 9 đoàn nghệ thuật Bài chòi chuyên nghiệp. Tuy nhiên, theo GS. Hoàng Chương: Các nghệ sĩ đoàn nghệ thuật Bài chòi chuyên nghiệp lại không điêu luyện nghệ thuật Bài chòi bằng các nghệ nhân dân gian trong các đoàn không chuyên. Bởi lẽ, các nghệ sĩ của các đoàn chuyên nghiệp thường chỉ hát trích đoạn cho các dự án được đầu tư từ ngân sách, còn các nghệ nhân không chuyên lại hát thường xuyên theo lời mời của công chúng và các đơn vị, cơ quan, doanh nghiệp. Chính vì vậy, 17 nghệ nhân bài chòi được mời ra Thủ đô Hà Nội biểu diễn lần này đều là các nghệ nhân dân gian. Trong đó, nghệ nhân hát Bài chòi hàng đầu có thể kể tới là nghệ nhân Minh Đức. Ở độ tuổi sung sức (50 tuổi), nghệ nhân Minh Đức có thể hát suốt cả ngày mà không biết mệt.

Bài chòi là nghệ thuật dân gian truyền thống có tuổi đời hàng trăm năm, ra đời sớm nhất ở Bình Định và lan tỏa khắp vùng Nam Trung Bộ. Bài chòi bắt nguồn từ những trò chơi Bài chòi (người chơi bài ngồi trên chòi) đánh theo câu hát của anh Hiệu, nên được gọi là tục đánh Bài chòi hay còn gọi là Lễ hội đánh Bài chòi. Cấu trúc không gian của Lễ hội Bài chòi gồm 9 cái chòi nhỏ dựng song song (mỗi bên 4 chòi) và chòi Trung tâm. Người chơi bài ngồi trên chòi được anh Hiệu phát cho 3 con bài làm bằng thẻ tre, gỗ có vẽ hình tượng những con vật hoặc người, tương ứng với câu hát của anh Hiệu. Ví dụ con bài có hình anh học trò thì anh Hiệu hát câu: "Đi đâu đi hủy đi hoài/ Cử nhân không đỗ tú tài cũng không”... Người chơi nghe thấy hát trùng tên thẻ bài thì gõ mõ báo hiệu mình trúng. Nếu trúng tiếp ba thẻ thì gõ mõ báo mình thắng. Anh Hiệu sẽ hát chúc mừng và trao phần thưởng. Cuộc chơi kéo dài cho đủ 9 vòng với 27 câu hát thì kết thúc một vòng. Xen kẽ giữa các câu hát là các tiết mục biểu diễn khác nên cuộc chơi rất hấp dẫn. Vì vậy nên người dân miền Trung có câu ca dao: "Mải mê cái thú bài chòi/ Để cho con nó khóc mà lòi rốn ra”...



Nghệ nhân Bài chòi Bình Định giao lưu
 cùng người chơi là nghệ nhân Quan họ tại lễ hội

Bài chòi phát triển khắp vùng đất Nam Trung Bộ tới Bình – Trị - Thiên nhưng mạnh nhất là ở Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên và hiện nay chỉ có Bình Định là phục hồi đầy đủ lễ hội Bài chòi cổ.

Mạnh Thắng
Gui cho ban be Gửi cho bạn bè print Bản in
Gửi bình luận của bạn
Họ tên:  
Email:  
Nội dung:
Mã an toàn* Ma an toan
Xem các bài viết theo ngày calendar
Các bài mới hơn:
bullet Ca Huế thính phòng - đồng điệu khách tri âm (21/08/2014)
bullet Đây là linh vật Việt Nam (21/08/2014)
bullet May quá (21/08/2014)
bullet Sợ nhất là những vở diễn làng nhàng (21/08/2014)
bullet Công diễn vở vũ kịch Cô bé búp bê (21/08/2014)
Các bài đã đăng:
bullet Thêm một điểm du lịch có cáp treo tại miền Bắc (30/01/2012)
bullet Các hoạt động kỷ niệm 82 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (30/01/2012)
bullet Đại tư sản Tam Kỳ và hộp Biscuit đựng vàng (19/01/2012)
bullet Lễ khai ấn đền Trần 2012: Sẽ phát ấn theo nghi thức truyền thống (19/01/2012)
bullet “Thực đơn” truyền hình Tết: Đậm nét xuân (19/01/2012)
bullet Thanh Hóa: Triển lãm sách, báo, ảnh tư liệu về Bác Hồ và mùa xuân đất nước (19/01/2012)
bullet Quê hương của cây táo mèo (18/01/2012)
bullet Tương lai nào cho “dòng chảy” văn hóa Việt? (18/01/2012)
bullet Mang mùa Xuân đến với đồng bào, chiến sĩ cả nước (18/01/2012)
bullet Tái hiện hình ảnh Hà Nội ở giai đoạn 1873-1945 (18/01/2012)
Xem tiếp >>
Phó Tổng biên tập phụ trách: Nguyễn Quốc Khánh
Thư ký tòa soạn: Hà Trọng Nghĩa
Báo Đại Đoàn Kết
- Giấy phép xuất bản số 270/GP-TTĐT ngày 27/12/2010 của Bộ Thông tin và Truyền thông về việc thiết lập trang báo điện tử
- Tòa soạn và trị sự: 66 Bà Triệu - Hà Nội - ĐT: (04) 38228303 - FAX: (04) 38228547 - Email: toasoan@baodaidoanket.com.vn
- Đường dây nóng : (04) 39433164 - (08) 39327989
- Ban đại diện tại TP. Hồ Chí Minh: 176 Võ Thị Sáu, TP. Hồ Chí Minh - ĐT: (08) 39326703 - FAX: (08) 39326130 - Email: daidoanket2vp@hcm.vnn.vn
Các văn phòng thường trú:
- Thanh Hóa: Đường Hạc Thành, TP. Thanh Hóa. ĐT: (037) 3854310
- Khánh Hòa: A4 chung cư 2, TP. Nha Trang, Khánh Hoà. ĐT/Fax: (058) 3870608
- Cần Thơ: 5A đường 30-4, TP Cần Thơ - ĐT/Fax: (071) 3839444.