Ngày 13-8, tại TP. Hồ Chí Minh, Bộ Y tế tổ chức hội thảo lấy ý kiến dự thảo đề án thực hiện lộ trình tiến tới bảo hiểm y tế (BHYT) toàn dân giai đoạn 2012 – 2015 và 2020. Lãnh đạo ngành y tế của nhiều tỉnh thành cho rằng chất lượng khám chữa bệnh BHYT và công tác quản lý, điều hành quỹ BHYT còn rất nhiều bất cập cho nên việc thực hiện BHYT toàn dân vẫn còn nhiều chông gai và thách thức.

Theo dự thảo đề án BHYT toàn dân, đến năm 2015 có trên 75% dân số tham gia BHYT, đến năm 2020 có trên 90% dân số tham gia BHYT. Tuy nhiên, hiện nay nước ta chỉ mới có 63,7% dân số tham gia BHYT. Đặc biệt, nhiều tỉnh, thành tỉ lệ tham gia BHYT còn rất thấp. Trong 13 tỉnh khu vực đồng bằng Sông Cửu Long thì có đến 10 tỉnh có mức độ bao phủ BHYT thấp hơn 50%. Do đó, để tiến đến BHYT toàn dân là một thách thức lớn.

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến nhận định: "BHYT cũng giống như một loại hàng hóa muốn thu hút người dân không chỉ giá rẻ là đủ mà chất lượng cũng phải đảm bảo. Tình trạng quá tải ở các bệnh viện khiến cho chất lượng khám, chữa bệnh (KCB) không đảm bảo là điều bức xúc nhất hiện nay của người dân. Từ khâu tiếp nhận bệnh nhân, đóng tiền, khám, đến trả kết quả, người dân đều phải chờ đợi rất lâu. Việc người bệnh phải xếp hàng từ 4 – 5 giờ sáng để lấy số khám bệnh, phải chen lấn, chờ đợi trong điều kiện nóng bức, chật chội tại các phòng khám là tình trạng khá phổ biến tại các bệnh viện chuyên khoa đầu ngành hiện nay”. Thực tế cho thấy, chất lượng dịch vụ y tế của nước ta chưa thu hút được người dân tham gia BHYT. Nhiều người dân vẫn chọn khám tư cho tiện lợi thay vì tham gia BHYT dù có thể chi phí khám, chữa bệnh cao hơn. Chất lượng KCB BHYT, đặc biệt thái độ của cán bộ y tế với người KCB BHYT là vấn đề khiến nhiều người từ chối tham gia BHYT. "Các bệnh viện phải nhanh chóng cải thiện tình trạng này. Phòng khám là bộ mặt của bệnh viện, không thể để hình ảnh này kéo dài” - bà Nguyễn Thị Kim Tiến yêu cầu các bệnh viện cần chấn chỉnh lại dịch vụ KCB để thu hút 100% người dân tham gia BHYT. Bởi, tiến đến BHYT là khát vọng hết sức nhân văn của người dân, đặc biệt là niềm mơ ước của nhiều người dân nghèo nhưng để thực hiện được điều này là một thách thức lớn, cần có sự chung tay của Nhà nước, cá nhân và cộng đồng xã hội.

Không chỉ lo lắng khó thực hiện BHYT toàn dân mà nguy cơ vỡ quỹ BHYT đang được ngành y tế báo động. Thực tế, trong BHYT tự nguyện hầu như chỉ những người mắc bệnh mãn tính mới mua BHYT nên dễ dẫn đến nguy cơ vỡ quỹ BHYT vì bội chi cho những đối tượng này. Cụ thể, tại TP. Hồ Chí Minh có 800.000 người tham gia BHYT tự nguyện với tổng số tiền đóng BHYT là khoảng 500 tỉ đồng. Tuy nhiên, BHYT phải chi trả chi phí KCB cho các đối tượng này là hơn 1.600 tỉ đồng. Việc Bộ Y tế không quy định thời gian đóng BHYT bao lâu thì được hưởng quyền lợi nên hầu như chỉ đến khi đi khám phát hiện ra bệnh, người dân mới mua BHYT. Đây là điều vô cùng bất cập và không công bằng cho các đối tượng tham gia BHYT.

Ông Nguyễn Tấn Bỉnh - Giám đốc Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh cho rằng: để tránh tình trạng lạm dụng quỹ BHYT, Bộ Y tế cần phân định việc thực hiện các xét nghiệm, các kỹ thuật cao đối với các loại bệnh, rà soát lại các loại thuốc, đặc biệt là các thuốc ngoại, biệt dược đã đưa vào thanh toán BHYT để tránh tình lạm dụng, gây thất thoát cho quỹ BHYT. Hiện nay, danh mục thuốc và danh mục dịch vụ được thanh toán BHYT quá nới rộng. Nếu không tính toán lại thì BHYT không bền vì chắc chắn sẽ bội chi và gây vỡ quỹ BHYT. Do đó, trong thời gian tới Bộ Y tế sẽ điều chỉnh lại danh mục thuốc, danh mục dịch vụ được hưởng BHYT, các quy định về vượt tuyến, phân tuyến kỹ thuật… Theo đó sẽ căn cứ vào mức đóng và thời gian đóng BHYT của người tham gia để đưa ra các mức hưởng quyền lợi BHYT tương ứng, đảm bảo quyền lợi hài hòa của người dân trong khả năng cân đối quỹ BHYT.