Trung tướng Nguyễn Quốc Thước: Tôi nghĩ không chỉ riêng lần này chúng ta mới thực hiện như lời Bác dạy. Bác đã từng nói "Đảng trong sạch là Đảng dám cả gan nhận cái sai của mình…”. Nhưng không phải chỉ riêng lúc này mà bất kỳ lúc nào tất cả đảng viên cũng phải khắc cốt ghi tâm điều đó, nếu Đảng muốn trong sạch, vững mạnh. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện tại xét thấy đây là lúc "nước sôi lửa bỏng” chúng ta càng phải quán triệt tư tưởng đó của Hồ Chủ tịch đó là, Đảng dám nhận khuyết điểm và cấp bách tìm cách chỉnh đốn, khắc phục. Có thể nói, đối với một đảng trong bất kỳ thời đại nào cũng có cái ưu cái khuyết cũng có những lúc mắc sai lầm, quan trọng là phải biết nhận khuyết điểm để sửa chữa kịp thời. Đảng của chúng ta ngay cả lúc mà Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp lãnh đạo cũng đã từng mắc sai lầm trong cải cách ruộng đất. Chính sai lầm này đã làm "mất” 5 nghìn đảng viên. Dù vậy, Đảng và Bác Hồ đã sáng suốt tự phê bình và phê bình để không còn mắc phải những sai lầm như vậy. Tôi nghĩ, lần kiểm điểm này nếu các đồng chí đảng viên từ cấp cao nhất nắm vững quan điểm của Bác, tự soi lại mình hoặc nhờ tập thể soi giúp chắc chắn sẽ thành công. Theo tôi, Đảng dám nhận cái sai, dám nhìn thẳng sự thật là điều đáng trân trọng nhưng chưa đủ. Quan trọng là phải tìm ra giải pháp hữu hiệu để sửa sai, mà theo tôi vũ khí sắc bén để sửa sai đó là vũ khí phê và tự phê.

Nghị quyết TƯ 4 đề ra 3 giải pháp quan trọng nhưng theo tôi, giải pháp có tính quyết định đầu tiên có tính chất đột phá là tự phê bình và phê bình. Muốn nhận ra khuyết điểm thì phải có tự phê bình và phê bình. Trong 2 khâu phê bình và tự phê bình thì tự phê bình mới là khâu quyết định. Tự phê bình tức là tự đánh giá mình, tự cảm nhận mình được hay chưa được ở điểm nào, với tinh thần tự giác cao để sửa chữa. Nhưng tự phê bình chưa đủ, vì một con người bao giờ cũng mang tính chủ quan nên chưa thấy hết những cái khuyết của mình. Vì vậy, phải nhờ người khác phê bình giúp thông qua tập thể để kiểm điểm sâu sắc hơn thực chất hơn.

Người xưa vẫn nói "thượng bất chính, hạ tất loạn; thượng chính dưới yên”. Và, lãnh đạo mà đồng nhất thì nhân dân đồng thuận. Nếu những người đứng đầu thực thi đúng tinh thần NQ TƯ 4 thì người dân sẽ tin lần kiểm điểm này thành công. Nếu cấp trên né tránh, hoặc làm qua loa, chắc chắn cấp dưới cũng nhìn và học theo; rồi cũng làm qua loa đại khái. Tôi cho rằng phải nghiêm túc kiểm điểm mạnh từ trên mạnh xuống thì cuộc vận động phê bình, tự phê bình sẽ giành thắng lợi. Cả nước đang trông chờ, kỳ vọng lớn vào đợt kiểm điểm có tính chất mở màn này của các đồng chí lãnh đạo.

Có 2 vấn đề trong phê và tự phê ở lần này. Thứ nhất, Ủy ban Kiểm tra Trung ương (UB KT TƯ) Đảng là cấp tham mưu cho BCH Trung ương trong tổ chức thực thi giám sát công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Như vậy, nếu UB KT TƯ mà thực thi đúng chức năng của mình thì phải, vừa tham mưu, vừa đóng góp thu thập ý kiến để cung cấp cho Bộ Chính trị, BCH Trung ương- đây là 1 khâu. Còn khâu thứ hai chính là nhờ tập thể đông đảo các đồng chí nguyên lãnh đạo qua các thời kỳ góp ý kiến giúp. Ngoài 2 khâu trên còn cần tính đến tác động của khách quan, của bên ngoài. Đó là việc thu thập ý kiến của 3 triệu rưỡi đảng viên và 87 triệu dân. Đây cũng là nguồn ý kiến quý giá để các đồng chí đảng viên và là lãnh đạo, kể cả lãnh đạo cao nhất làm chỗ dựa, giúp nhận thức sâu sắc, đầy đủ hơn để phê bình, tự phê bình một cách đúng mức.

Đây không phải là kiểm điểm tổng kết vẫn làm hàng năm với đầy những liệt kê thành tích, mà đây là vấn đề đang rất bức xúc là vấn đề chính trị, tư tưởng đường lối. Vì vậy tôi nghĩ lần kiểm điểm này phải bỏ qua những cái đã làm được, chỉ tập trung vào khuyết điểm thôi. Đừng sợ ai đó sẽ lợi dụng đợt kiểm điểm này để trù dập hoặc lợi dụng để bôi xấu cán bộ. Bởi nếu trong 1 tập thể, trên một quan điểm thống nhất, người nào động cơ xấu sẽ bị vạch trần ngay. Nếu có ai đó có những động cơ cá nhân, che giấu hoặc cố tình bới móc đấu đá nhau sẽ lộ ra ngay. Tôi lấy ví dụ thế này, trong 1 tập thể nói rằng, đồng chí A có 2 khuyết điểm. Còn người có động cơ xấu thì sẽ khăng khăng đồng chí ấy có tới 10 khuyết điểm mà không chứng minh được; rõ ràng anh này không trong sáng. Theo tôi, nếu làm đúng tinh thần NQ TƯ 4 sẽ không có chỗ cho những động cơ cá nhân chủ nghĩa ở đây.