l Ở Cát Cát, khi người con trai quen biết và đem lòng yêu một cô gái, anh ta sẽ tổ chức tiệc rượu mời bạn bè và nhờ họ hiến kế "kéo” cô gái mà anh ta muốn cưới làm vợ về nhà một cách bất ngờ và giữ cô gái trong nhà 3 ngày.

 

 

Vượt qua những cung đường đèo quanh co, hiểm trở của dãy Hoàng Liên Sơn, đến với Sa Pa hùng vĩ và thơ mộng, bản Cát Cát thuộc xã San Sả Hồ là một địa chỉ tham quan mà du khách không thể bỏ qua.

 

Cát Cát là một bản (làng) của người dân tộc Mông nằm dưới chân đỉnh Fan Si Păng cao ngất, cách thị trấn Sa Pa khoảng 2 km. Bản Cát Cát được hình thành từ giữa thế kỷ 19, dân số đa phần là người Mông.

 

Mua vé 40.000 VNĐ vào cổng, du khách bắt đầu xuống những bậc thang đá men theo thung lũng. Lần lượt bạn sẽ gặp những thửa ruộng bậc thang trồng lúa nương, những bụi giang, trúc, vầu cao vút xanh tốt lạ thường, những chiếc cối giã gạo thô sơ dùng sức nước rất độc đáo. Dọc đường, du khách còn gặp nhiều phụ nữ Mông đeo gùi trên vai xuôi ngược đi về bản, mỗi cô đều có một chiếc ô, bởi ở Sa Pa mưa nắng thất thường. Các cô gái Mông đều có điện thoại di động, nhắn tin bằng tiếng Việt rất thạo, vài cô nói tiếng Anh khá sõi, bởi Sa Pa là điểm du lịch nổi tiếng từ lâu và có rất nhiều du khách trong và ngoài nước tìm đến.

 

Ở bản Cát Cát có làng nghề thủ công truyền thống cho du khách tham quan trực tiếp. Qua những khung dệt gia truyền, người phụ nữ Mông đã làm ra những tấm thổ cẩm với nhiều sắc màu hoa văn sặc sỡ, mô phỏng cây, cỏ, lá hoa và muông thú... Bạn sẽ thấy thao tác se lanh vô cùng độc đáo nhưng cũng rất vất vả! Một phụ nữ Mông đứng dang hai chân trên một tấm ván dày, đè nén những sợi lanh trên một khúc gỗ tròn và lăn, nhún miếng ván chạy qua lại như làm xiếc! Người Mông nhuộm sợi và in thêu hoa văn trên nền thổ cẩm bằng phương pháp nhúng chàm, nhuộm nước tro thảo mộc và cây lá rừng.

 

Đi dạo dọc theo bản một lúc, qua cầu treo Si Si bắc qua suối Cát Cát thơ mộng, du khách sẽ đến nơi biểu diễn văn nghệ. Nơi đây bạn sẽ có dịp thưởng thức những vũ điệu dân gian Mông, Dao đặc sắc trong tiếng khèn du dương, tiếng sáo Mông dìu dặt, tiếng đàn môi sâu lắng hoà cùng tiếng thác đổ, suối reo giữa mây ngàn, gió núi mênh mang, phóng khoáng… Những chàng trai trẻ, những cô gái duyên dáng, xinh đẹp múa hát rất hay, vui vẻ nhiệt tình phục vụ du khách.

 

 

Từ giã nhà văn hoá Mông nhiều lưu luyến, đi vài mươi bước du khách sẽ gặp thác Cát Cát kỳ vĩ ầm ầm tuôn đổ mịt mù, khói sương trắng xoá. Thác Cát Cát hay còn gọi là thác Tiên Sa là một trong những thắng cảnh du lịch nổi tiếng nhất của Sa Pa. Thác Cát Cát bắt nguồn từ trên dãy Hoàng Liên Sơn băng qua đại ngàn hoang dã, rồi đổ xuống thung lũng Cát Cát, miên man tuôn chảy về xuôi, nhập vào sông Hồng mênh mang, đỏ đục phù sa… Luôn có nhiều du khách chụp ảnh lưu niệm bên thác Cát Cát kỳ vĩ.

 

Nhà ở của người Mông ở Cát Cát rất đơn sơ thường với ba gian làm bằng gỗ. Cột nhà kê trên chân tảng. Vách nhà được lợp khép bằng gỗ xẻ, nhà có 3 cửa: cửa chính ở gian giữa, 2 cửa phụ ở hai đầu nhà. Cửa chính nhà luôn được đóng kín, chỉ mở khi có đám cưới, tang ma, cúng ma vào dịp lễ, Tết. Trong nhà có gian thờ, sàn gác để lương thực dự trữ, nơi ngủ, bếp và nơi tiếp khách.

 

Chúng tôi tình cờ quen được cô giáo Tầng Seo Loan người Mông. Cô kể cho chúng tôi nghe một vài phong tục, tập quán độc đáo của người Mông Lào Cai, trong đó tục "kéo vợ”: Khi người con trai quen biết và đem lòng yêu một cô gái, anh ta sẽ tổ chức tiệc rượu mời bạn bè và nhờ họ hiến kế "kéo” cô gái mà anh ta muốn cưới làm vợ về nhà một cách bất ngờ và giữ cô gái trong nhà 3 ngày. Sau 3 ngày, nhà trai sẽ tiến hành lễ cưới nếu cô gái bằng lòng. Nếu như người con gái từ chối thì họ cùng nhau uống bát rượu kết bạn và mọi việc trở lại bình thường như chưa có gì xảy ra. Lễ cưới người Mông ở Cát Cát thường được tổ chức từ 2 đến 7 ngày…

 

Trai gái người Mông, Dao, Giáy ở Sa Pa và các vùng phụ cận thường gặp nhau ở chợ tình Sa Pa. Thực ra, đây chỉ là một góc "chợ” của thị trấn (Sa Pa), vào các ngày thứ bảy, chủ nhật chợ rất đông vui do có nhiều du khách và nhiều người đi chợ, dịch vụ ăn uống, mua bán nhộn nhịp. Trai gái nhân dịp này gặp nhau, làm quen, tỏ tình qua điệu khèn, tiếng đàn môi và những điệu xoè, múa gợi tình, mang âm hưởng núi rừng hoang dã. Chợ tình Sa Pa nhóm họp tại Sân Quần, trước mặt Nhà thờ đá thường từ khoảng 17h đến hết đêm thứ bảy, chủ nhật mỗi tuần.