Làng Chi Nê thuộc xã Cầu Lộc, huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa là 1 làng có truyền thống nấu rượu hàng trăm năm theo phương pháp thủ công truyền thống với 36 vị thuốc bắc. Dưới thời Pháp thuộc, bọn thực dân đã phát hiện ra có nguồn nước riêng biệt để nấu rượu, chúng lấy làng Chi Nê là nơi chuyên nấu cung cấp rượu phục vụ quân đội Pháp. Sau ngày đất nước độc lập được đổi tên thành làng Cầu Thôn. Tuy nhiên nghề nấu rượu đã là nghề sản xuất chính của dân làng nên vẫn được nhân dân trong làng phát triển và đi tiêu thụ khắp mọi miền của Tổ quốc. Quá trình tiêu thụ do không quản lý được chất lượng hàng hóa, mỗi gia đình một phương pháp nấu, pha chế khác nhau kể cả pha thêm cồn vào rượu dẫn đến mai một đi một làng nghề.

Từ khi có chủ trương của UBND tỉnh Thanh Hóa, UBND huyện Hậu Lộc về việc khôi phục làng nghề truyền thống, Công ty cổ phần thương mại Hậu Lộc đã mạnh dạn đầu tư quản lý chất lượng từ khâu đầu vào (gạo men ủ) nấu ra thành phẩm và khôi phục lại nhãn hiệu rượu Chi Nê từ năm 2006. Qua quá trình xây dựng, quảng bá, phát triển thương hiệu, đến nay rượu Chi Nê đã có thị phần trong và ngoài tỉnh, được tặng nhiều giải thưởng như: Huy chương Vàng hàng Việt Nam chất lượng cao phù hợp tiêu chuẩn; Cúp thương hiệu 100 sản phẩm xuất sắc năm 2008; Cúp sản phẩm tiêu biểu 2009 do Ban Tuyên giáo, Bộ Công thương, Bộ Khoa học và Công nghệ tặng, được Chủ tịch UBND tỉnh tặng Bằng khen và chính thức là sản vật xứ Thanh.

Quy trình sản xuất rượu Chi Nê vẫn đang là thủ công truyền thống. Từ khâu nấu cơm, ủ đến nấu rượu trong thời gian 7 - 10 ngày. Riêng việc nấu rượu thủ công bằng nồi nấu chứa tối đa 50 lít qua ống dẫn nhiệt bằng đồng hoặc nứa, vầu nên việc làm mát chậm, lấy được ít rượu (10 kg gạo chỉ được 6 lít rượu) trong đó loại rượu ngon chỉ được 3,5 lít, còn 2,5 lít là đầu và cuối bị sốc, có hiện tượng chua của bã rượu bồn lên (gọi là nước phát) chi phí tăng do nấu lâu làm mất nhiều thời gian (do làm mát chậm). Rượu được đóng chai bằng thủ công và sản xuất từ nguồn nước giếng truyền thống và giếng khoan. Trong quá trình sản xuất rượu, chất thải ra nhiều làm ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nước.

Để khắc phục các yếu tố trên, Công ty cổ phần thương mại Hậu Lộc kết hợp với trường Đại học Bách khoa Hà Nội cải tiến công nghệ từ khâu đầu đến khâu cuối để giảm chi phí đầu vào, giảm nhân công, nâng cao hiệu suất của gạo, làm tăng sản lượng giảm giá thành sản phẩm, xử lý được ô nhiễm của nguồn nước, tạo ra 1 loại rượu sạch mang đậm đà bản sắc quê hương.

Nấu cơm và ủ cơm nâng cấp cỡ lớn bằng nồi inox từ 100L - 200 l. Nấu rượu theo công nghệ tháp chưng cất mẻ lớn từ 250L - 500L, cất theo ống dẫn, tách được rượu có tạp chất chua sang 1 bên lấy riêng rẽ quay về nồi nấu giúp tăng năng suất lên thêm 1/3 so với nấu thủ công và xử lý được rượu ở khâu đầu, khâu cuối để cất lại pha chế với nước được xử lý là nước tinh khiết ta được loại rượu nhẹ theo ý muốn nhưng không mất đi mùi vị của rượu quê. Sau đó rượu được chuyển xuống hầm ở nhiệt độ cố định 270 đựng bằng chum truyền thống.

Rượu được sản xuất theo công nghệ xử lý sạch tạp chất theo công nghệ (có chi tiết kèm theo) khi nước ra nhẹ là nước tinh khiết theo tiêu chuẩn Việt Nam quy định, được pha chế vào rượu để cất thành rượu.

Để tạo ra mẫu mã sản phẩm đẹp phù hợp với sự phát triển của xã hội, rượu sản xuất ra được đóng vào chai từ 300ml đến 2 lít qua hệ thống đóng chai tự động tạo sự hiện đại chuyên nghiệp chống được hàng giả, giữ thương hiệu. Tổng chi phí là 2.075.000.0000đ. Trong đó: Hệ thống nấu bằng nồi inox 304, 100L – 200L với trị giá 120.000.000đ; Hệ thống chưng cất bằng tháp cao 4m rộng 3,5m làm bằng inox 304 trị giá 380 triệu đồng; Hệ thống xử lý nước tinh khiết, xử lý tự động qua hệ thống RO, xử lý cực tím ozon với trị giá 270 triệu đồng; Dây chuyền đóng chai tự động, bao gồm hệ thống xúc rửa, đóng chai tự động trị giá 385 triệu đồng; Phần xây lắp nhà xưởng: 820.000.000đ

Hệ thống chưng cất xử lý được hình thành giúp tận dụng tối đa hiệu suất của gạo, tăng năng suất lên 130% (Do chưng cất tận dụng được nhiều rượu nhẹ mà lâu nay không lấy được vì nếu lấy thì rượu sẽ bị chua).

Xử lý dứt điểm được tình trạng ô nhiễm nguồn nước mà lâu nay chưa xử lý được tạo thêm vị ngọt và thơm đậm đà của hương rượu quê.

Hệ thống chiết rót đóng chai tự động làm giảm chi phí nhân công, tăng năng suất lao động, giảm giá thành đầu vào tới 120%, đồng thời nâng cao được mẫu mã đẹp, sự chuyên nghiệp của hàng hóa, tăng uy tín chất lượng, tạo niềm tin cho người tiêu dùng.

Hệ thống chưng cất hiện đại là mô hình để nhân rộng ra làng nghề, đưa làng nghề phát triển nhanh đảm bảo chất lượng lâu dài của sản phẩm.

Thương hiệu rượu Chi Nê đã có uy tín trên thị trường trong và ngoài tỉnh. Hệ thống chưng cất được cải tiến là sự khẳng định của thương hiệu có sản phẩm chất lượng cao, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, là tiền đề để làng nghề phát triển nâng cao giá trị của cây lúa, nâng cao đời sống của nhân dân, tạo thêm được hàng nghìn lao động có việc làm. Vì vậy rất mong UBND tỉnh Thanh Hóa, các sở, ban, ngành của tỉnh quan tâm xem xét hỗ trợ dự án tạo cú huých cho nhân dân đầu tư phát triển.