: toasoandko@gmail.com | : (04) 38.228.302
Liên hệ quảng cáo: (04)39.431.943 - (04)39.447.011
09:00:45 - Thứ hai, 08/10/2018

Greenland - Hòn đảo kỳ thú

Greenland là hòn đảo lớn nhất trên hành tinh và cũng là quốc gia có mật độ dân cư ít nhất, với khoảng 57.000 người sinh sống. Phần lớn những khu vực có thể sinh sống nằm dọc vùng bờ biển phía Tây; đó là một tảng băng dày bao phủ bên trong đất nước này. Tuy nhiên, giới khoa học từ lâu đã lo ngại rằng tình trạng nóng lên toàn cầu có thể khiến lượng băng này tan nhanh chóng.

Greenland - Hòn đảo kỳ thú

Hòn đảo kỳ diệu cũng là nơi ở của nhiều loài động vật hiếm thấy. (Nguồn: AP).

Greenland nằm trên biển Bắc Đại Tây Dương, phía Đông bắc Canada. Hòn đảo này có diện tích khoảng 2,17 triệu km2, tức lớn gấp 3 lần diện tích bang Texas (Mỹ). Chỉ khoảng 410.000 km2 diện tích là không bị băng bao phủ. Một trong những đặc điểm kỳ thú nhất của Greenland chính là dải băng khổng lồ của nó, bao phủ gần 80% đất nước này - tương đương 1,8 triệu km2.

Sông băng Jakobshavn là thung lũng sông băng lớn nhất ở Tây Greenland. Mỗi ngày, Jakobshavn dịch chuyển khoảng 30 m, điều khiến nó trở thành sông băng di chuyển nhanh nhất thế giới. Jakobshavn thu hút 6,5% tổng số dải băng của Greenland và sản sinh khoảng 10% tổng số lượng tảng băng trôi của đất nước này (khoảng 4 tỷ tấn băng). Nó cũng chính là nguồn sản sinh ra tảng băng trôi từng khiến tàu Titanic bị chìm.

Vùng đất không bị băng bao phủ còn lại nằm ở một số vùng bờ biển của hòn đảo, chủ yếu là cao nguyên. Nhiều dãy núi chạy dọc vùng bờ biển phía Đông và Tây Greenland, với đỉnh cao nhất lên tới 3.700 m. Bắc Greenland, khu vực nằm trong Vòng Bắc Cực, hưởng ánh nắng Mặt trời vĩnh viễn trong suốt 2 tháng của mùa Hè, và bóng tối bao trùm trong suốt mùa Đông.

Greenland là 1 trong 3 khu vực lập hiến thuộc Vương quốc Đan Mạch; 2 khu vực còn lại là Đan Mạch và quần đảo Faroe. Greenland là một khu tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch, nơi có chính phủ, Quốc hội và Thủ tướng riêng, dù quyền lực khá hạn chế. Khoảng 12% dân số của Greenland là người Đan Mạch, 88% là người bản địa Inuit. Khoảng 1/3 dân số đảo sinh sống ở Nuuk, thành phố lớn nhất và cũng là thủ đô của Greenland. Khoảng 2/3 thu nhập ngân sách của Greenland đến từ Đan Mạch, phần còn lại đến từ nghề đánh bắt cá.

Greenland lần đầu tiên có người tới sinh sống là vào khoảng 4.500 năm trước, đó là những người đến từ khu vực mà ngày nay thuộc lãnh thổ Canada. Tuy nhiên, những cư dân này đã biến mất vào khoảng 3.000 năm trước vì lý do chưa rõ. Một nhóm người thời Đồ Đá khác, có tên gọi Dorset, sau đó đổ tới Greenland. Người Dorset tồn tại trên đảo trong khoảng từ năm 600 trước CN tới năm 200 sau CN, sau đó cũng biến mất.

Đến thế kỷ thứ 10, nền văn hóa Thule - nguồn gốc của thuyền kayak, xe chó kéo và cây lao móc - tràn khắp lãnh thổ Greenland. Các nhà nhân loại học tin rằng người Inuit ngày nay chính là hậu duệ của người Thule. Người Kalaallit - người Inuit bản địa - sống ở khu vực phía Tây của hòn đảo này từng đặt tên quốc gia là Kalaallit Nunaat (tức “Vùng đất của người Kalaallit”).

Greenland - Hòn đảo kỳ thú

Nuuk, thành phố lớn nhất và cũng là thủ đô của Greenland. (Nguồn: AP).

Cũng trong thế kỷ thứ 10, người Na Uy bắt đầu đến định cư ở vùng phía Nam của đảo. Vua Viking người Na Uy Erik Thorvaldson (Erik Đỏ) sau khi bị trục xuất khỏi Iceland đã dong buồm về phía Tây và đến năm 982 thì phát hiện những vùng thung lũng màu mỡ trên đảo Greenland. Erik quyết định định cư tại đây. 4 năm sau, khi trở về Iceland, Erik kể với mọi người về vùng đất mới, gọi đó là “The Green land” (Mảnh đất xanh), với hy vọng thu hút thêm người tới đảo.

Vào năm 986, Erik lại rời Iceland để đến Greenland, lần này dẫn theo 25 tàu thuyền. Có khoảng 500 đàn ông và phụ nữ trên những con thuyền đó. Trong số 25 thuyền, chỉ có 14 chiếc tới được Greenland. Người Viking sau đó thành lập trang trại Brattahlid và 2 ngôi làng nhỏ có tên Vesterbygden và Osterbygden. Khoảng năm 1000, dân số của người Viking trên đảo lên tới 3.000, sinh sống trong 300-400 trang trại. Trong suốt 500 năm liền, người Viking chung sống với người Inuit trên đảo Greenland.

Nhưng đến thế kỷ 15, cộng đồng người Viking biến mất, nguyên nhân đến nay vẫn còn là điều bí ẩn. Một số giả thuyết cho rằng người Viking đã bị xóa sổ bởi thời tiết quá khắc nghiệt hoặc một thời kỳ băng hà ngắn. Người Viking đã để lại một số di vật, cung cấp bằng chứng về sự tồn tại của họ trên đảo này.

Năm 1721, người châu Âu trở lại Greenland, và Đan Mạch tuyên bố chủ quyền của mình đối với hòn đảo này vào năm 1775. Năm 1953, Hiến pháp mới của Đan Mạch tuyên bố Greenland là một phần của Vương quốc Đan Mạch, và vào năm 1979, Greenland được công nhận là một quốc gia riêng biệt thuộc Vương quốc.

Trên thực tế, cái tên Greenland (mảnh đất xanh) ngày nay của hòn đảo bị xem là sự hiểu lầm, bởi 80% hòn đảo bị băng bao phủ. Dọc vùng bờ biển phía Bắc, khí hậu hết sức lạnh giá, nhiệt độ trung bình trong mùa Hè là 0 độ C. Khí hậu khu vực phía Nam thì đỡ khắc nghiệt hơn. Ở Nuuk, thành phố đông dân nhất nằm ở phía Nam, mùa Hè vẫn lạnh trong khi mùa Đông thì cực kỳ khắc nghiệt với những cơn gió mạnh và bão tuyết. Nhiệt độ ở thành phố này khoảng -11 đến -10 độ C, hiếm khi xuống dưới -18 độ C hay lên cao hơn 12 độ C.

Do có độ ẩm thấp và Greenland là một trong những quốc gia có chất lượng không khí tốt nhất thế giới, tầm nhìn ở đây cực kỳ tuyệt vời. Thậm chí những ngọn núi ở rất xa cũng có vẻ gần hơn. Và do không khí rất khô nên nhiều người không cảm thấy quá lạnh như họ tưởng khi tới đây.

Greenland là mảnh đất có nhiều chủng loài động vật có vú và chim chóc, bao gồm gấu Bắc cực, tuần lộc, bò xạ, cáo Bắc cực, đại bàng, gà gô xám, thỏ, lemmut và sói Bắc cực. Có khoảng 235 loài chim khác nhau sinh sống ở Greenland. Phần lớn trong số đó là chim di trú và khoảng 60% là sinh sản trên hòn đảo này. Greenland cũng có nhiều loài động vật phổ biến hơn như nhạn biển Bắc cực, đại bàng đuôi trắng, hải âu, chim uria đen, gà gô đá...

Vùng biển xung quanh Greenland cũng đặc biệt có nhiều loài cá voi sinh sống. Hải cẩu cũng rất phổ biến trên hòn đảo này, với số lượng khoảng 2 triệu con. Loài hải mã thường xuyên xuất hiện ở vùng biển phía Bắc và phía Đông Greenland. Loài gấu Bắc cực ở Greenland thường săn hải cẩu và các loài chim, đặc biệt chúng không ngủ đông như các loài gấu thường.

Greenland - Hòn đảo kỳ thú

Vẻ đẹp kỳ thú của Công viên Quốc gia Đông bắc Greenland.

Greenland cũng là đất nước có công viên quốc gia lớn nhất thế giới - Công viên Quốc gia Đông bắc Greenland - với diện tích lớn gấp 100 lần so với Công viên Quốc gia Yellowstone của Mỹ. Bao phủ diện tích 972.000 km2, trong đó có 18.000 km đường bờ biển, công viên này là nơi ở của vô số chủng loài quý hiếm. Tuy nhiên, do khá khó tiếp cận nên Công viên Quốc gia Đông bắc Greenland không thực sự được coi là một công viên. Một chuyến thăm công viên này cần lên kế hoạch cực kỳ kỹ lưỡng. Chỉ có rất ít người sinh sống trong khu vực này - chủ yếu là các nhà nghiên cứu hoặc lực lượng vũ trang - và chỉ có những thợ săn người bản địa Inuit mới dám thường xuyên đi vào công viên này.    

Linh Chi