Ngành thép: Đẩy lùi nhập siêu

Minh Phương

Theo Bộ Công thương, đến năm 2020 cả nước sẽ thiếu hụt khoảng 15 triệu tấn thép thô và năm 2025, thiếu hụt sẽ vượt mức 20 triệu tấn thép thô, nhập siêu ngành thép sẽ ngày càng trầm trọng hơn. Theo nhận định của Bộ Công thương, thời gian qua, Bộ đã tiến hành đưa ra các biện pháp tự vệ đối với một số sản phẩm thép nhập khẩu có trợ giá của nước ngoài. Giai đoạn này là thời điểm thích hợp để Việt Nam phát triển ngành công nghiệp thép và nâng sức cạnh tranh.

Với các biện pháp bảo hộ hiện nay, các doanh nghiệp Việt
có nhiều thời cơ để nâng sức cạnh tranh.

Cần thêm 6 triệu tấn thép đến năm 2020

Theo Bộ Công thương, dự báo, đến năm 2020, Việt Nam cần bổ sung thêm khoảng 6 triệu tấn công suất thép phôi xây dựng có quy mô lớn, năng lực cạnh tranh cao để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng trong nước.

Theo Bộ Công thương, hiện chỉ có duy nhất dự án Liên hợp thép Formosa Hà Tĩnh với công suất 7,5 triệu tấn sản xuất được thép cuộn nóng đáp ứng cho nhu cầu về thép của ngành xây dựng. Nếu đi vào hoạt động sẽ là khu liên hợp thép đầu tiên tại Việt Nam sản xuất được các sản phẩm thép tấm cán nóng sẽ làm thay đổi diện mạo ngành thép Việt Nam. Tuy nhiên, sự cố tháng 5/2014 và sự cố về môi trường vừa qua khiến dự án đang bị chậm tiến độ dẫn đến dòng thép này tại Việt Nam vẫn chiếm tỷ trọng cao trong kim ngạch nhập khẩu.

Ngoài Dự án Formosa, trong thời gian tới, ngành thép Việt Nam không có dự án sản xuất thép tấm cán nóng được triển khai, nhập siêu ngành thép đối với chủng loại này sẽ tiếp tục gia tăng.

Nâng sức cạnh tranh

Nhìn nhận về năng lực của các DN thép Việt Nam, lãnh đạo Bộ Công thương cho hay, trước đây, do các DN trong nước không đủ năng lực tài chính và kỹ thuật nên Việt Nam phải kêu gọi các doanh nghiệp nước ngoài đầu tư các Khu luyện thép liên hợp.

Đến nay, đã có 3 dự án Khu luyện thép liên hợp được cấp Giấy chứng nhận nhận đầu tư là dự án Khu liên hợp Cà Ná (Liên doanh giữa tập đoàn Lion và Tập đoàn công nghiệp tàu thủy Việt Nam), dự án Nhà máy thép Guanglian Dung Quất (nhà đầu tư Đài Loan) và dự án của Công ty TNHH Gang Thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh (Gọi tắt là Dự án Formosa). Trong số 3 dự án trên chỉ có duy nhất dự án Formosa Hà Tĩnh được triển khai, hai dự án còn lại đã bị thu hồi Giấy chứng nhận đầu tư do không tiến hành triển khai đúng quy định.

Đến nay, một số DN Việt Nam đã có đủ năng lực, có thể đầu tư các tổ hợp thép có quy mô lớn mà không cần đến các nhà đầu tư nước FDI.

“Nếu chúng ta không phát triển các dự án Khu liên hợp luyện thép lò cao để sản xuất các loại thép phục vụ ngành cơ khí chế tạo sẽ có một nghịch lý là sở hữu lượng quặng sắt rất lớn và các chất trợ dung, phụ liệu sản xuất nhưng ngành cơ khí chế tạo, công nghiệp quốc phòng và đóng tàu phục vụ kinh tế biển lại phụ thuộc hoàn toàn vào thép nhập khẩu với khối lượng lớn. Điều này gây ra tình trạng nhập siêu lớn cho nền kinh tế, ảnh hưởng lớn tới sự ổn định kinh tế vĩ mô của đất nước” – Bộ Công thương nhận định. 

Trong thời gian qua, Bộ Công thương đã tiến hành các biện pháp tự vệ đối với một số sản phẩm thép nhập khẩu có trợ giá của nước ngoài. Giai đoạn này là thời điểm thích hợp để Việt Nam phát triển ngành công nghiệp thép, nâng sức cạnh tranh.

Theo đánh giá của lãnh đạo Bộ Công thương, nếu xây dựng được các khu luyện thép liên hợp có công suất 7-10 triệu tấn/năm, mỗi năm chúng ta có thể khai thác được khoảng 15 triệu tấn quặng sắt từ mỏ sắt Thạch Khê và các mỏ sắt khác trong nước. Lượng quặng sắt trong nước đủ dùng cho khoảng thời gian 30 năm. Với giá quặng nhập khẩu hiện nay khoảng 60 USD/tấn thì mỗi năm sẽ đóng góp khoảng 900 triệu USD vào giá trị sản xuất nội địa, tương đương 2 triệu tấn dầu thô theo thời giá hiện nay, đóng góp khoảng 0,3% GDP ( năm 2015, GDP Việt Nam khoảng 193 tỷ USD). Đồng thời, sẽ góp phần hạn chế nhập siêu ngành thép mỗi năm 3-4 tỷ USD, tăng nội lực đất nước, đảm bảo nền công nghiệp quốc phòng vững mạnh. 

Vấn đề ở đây là các dự án thép phải thực hiện nghiêm túc việc đầu tư, từng khâu công nghệ, cũng như toàn nhà máy phải có đầy đủ các thiết bị xử lý ô nhiễm môi trường, người vận hành phải tuân thủ đúng quy trình vận hành mà công nghệ đã đặt ra… Bên cạnh đó, các cơ quan quản lý nhà nước phải tăng cường máy móc thiết bị để giám sát chặt chẽ các hoạt động xả thải, xử lý chất thải, tránh tình trạng chất thải chưa xử lý triệt để đã thải ra môi trường. 

Tin nổi bật

Tin cùng chuyên mục

Chứng khoán đang hồi sinh?

Chứng khoán đang hồi sinh?

Dòng tiền của nhà đầu tư trong nước và nước ngoài chảy vào thị trường chứng khoán giúp thanh khoản dần tiến đến mốc tỷ USD sau thời gian giảm mạnh. Nhờ đó, VN-Index ...
Lãi suất cho vay hạ nhiệt

Lãi suất cho vay hạ nhiệt

Một số ngân hàng thương mại bất ngờ thông báo giảm lãi suất cho vay. Các doanh nghiệp kỳ vọng điều này sẽ tạo đà cho làn sóng hạ lãi suất, hỗ trợ doanh nghiệp thời ...
Xây dựng chuỗi cung ứng thực phẩm sạch

Xây dựng chuỗi cung ứng thực phẩm sạch

Để xây dựng chuỗi cung ứng thực phẩm sạch, trước hết xây dựng lòng tin cho người tiêu dùng đối với các sản phẩm rau an toàn từ quy trình canh tác đúng chuẩn cho đến ...

Tin nóng

Lãi suất cho vay hạ nhiệt

Lãi suất cho vay hạ nhiệt

Một số ngân hàng thương mại bất ngờ thông báo giảm lãi suất cho vay. Các doanh nghiệp kỳ vọng điều này sẽ tạo đà cho làn sóng hạ lãi suất, hỗ trợ doanh nghiệp thời gian tới.

Xem nhiều nhất