Thiếu nước đe dọa quá trình phát triển bền vững

P. Linh 04/10/2016 09:30

Đó là nhận định của Thứ trưởng Bộ TN&MT Chu Phạm Ngọc Hiển, tại Hội thảo và Triển lãm quốc tế lần thứ V: “Quản lý nguồn nước liên tỉnh, liên quốc gia, từ chính sách đến thực tiễn” diễn ra ngày 3/10, tại Hà Nội.

Thiếu nước đe dọa quá trình phát triển bền vững

Biến đổi khí hậu đang làm cho các nguồn nước biến đổi phức tạp, khó lường.

Thiếu nước nghiêm trọng còn tiếp tục

Theo Thứ trưởng Chu Phạm Ngọc Hiển: Kể từ đầu thế kỷ 20, lượng nước tiêu thụ trên toàn cầu đã tăng 7 lần, và theo Báo cáo của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế, nhu cầu về nước vào năm 2050 sẽ tăng lên 55%. Nhưng trên thực tế, để đáp ứng về chất lượng cho toàn bộ dân số toàn cầu và bảo tồn các hệ sinh thái vẫn còn là một mục tiêu xa vời.

Theo Thứ trưởng Hiển, những thách thức liên quan đến nguồn nước xuyên quốc gia đã tồn tại suốt lịch sử của nhân loại. Và ngày nay, vấn đề đó ngày càng trở nên cấp bách. Bởi hiện đang có sự phụ thuộc ngày càng lớn vào nguồn nước, các con sông liên quốc gia.

Theo thống kê, có khoảng 150 quốc gia đang cùng nhau chia sẻ và sử dụng chung các nguồn nước để phục vụ nhu cầu đời sống, kinh tế và phát triển. Các nguồn nước chảy qua nhiều quốc gia đó đòi hỏi phải có sự hợp tác và chung sức để xử lý các vấn đề liên quan, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự tùy thuộc lẫn nhau ngày càng gia tăng.

Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu đang làm cho các nguồn nước xuyên lãnh thổ biến đổi phức tạp và rất khó lường, những diễn biến thiên tai bất thường, cực đoan với quy mô và cường độ ngày càng gia tăng. Nhiều quốc gia đang đứng trước thực trạng nước sông, nước ngầm suy giảm đáng kể hoặc cạn kiệt, các lớp băng tan nhanh hơn, mực nước biển, triều cường và xâm nhập mặn gia tăng… ảnh hưởng lớn tới việc cung cấp nước cho đời sống, sản xuất.

Xu thế cạn kiệt, suy thoái nguồn nước sạch, gồm cả các nguồn nước xuyên biên giới trong bối cảnh quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa đã và đang diễn ra mạnh mẽ ở nhiều nơi trên thế giới.

Các hoạt động khai thác quá mức, gây ô nhiễm nguồn nước ở thượng nguồn không chỉ là ảnh hưởng mang tính cục bộ địa phương mà còn lan rộng ảnh hưởng tiêu cực đến số lượng và chất lượng nguồn nước ở hạ lưu…

Cũng theo Thứ trưởng Chu Phạm Ngọc Hiển, trong thời gian qua Việt Nam đã luôn nỗ lực trong đàm phán hợp tác quốc tế nhằm xây dựng cơ chế hợp tác quản lý hài hoà nguồn nước giữa các quốc gia; ban hành nhiều cơ chế, chính sách quan trọng nhằm quản lý, sử dụng hợp lý, hiệu quả nguồn tài nguyên nước. Tuy nhiên, quá trình thực hiện vẫn có rất nhiều khó khăn.

Mặc dù đã thống nhất xây dựng khá nhiều các cơ chế hợp tác song phương, đa phương về phát triển bền vững nguồn nước nhưng thực tế, phát triển và xu hướng chiếm hữu tài nguyên đang đặt ra nhiều sức ép cho Việt Nam, một quốc gia ở hạ nguồn vốn có ít lợi thế hơn trong các đàm phán về sử dụng nguồn nước quốc tế.

Việc thực hiện cơ chế chia sẻ nguồn nước theo Công ước Liên hợp quốc về sử dụng nước cho mục đích phi giao thông thủy chưa được các quốc gia trong khu vực quan tâm, tham gia và chia sẻ. Đây là một trong những nguyên nhân cùng hiện tượng El Nino gây nên tình trạng khô hạn, thiếu nước và xâm nhập mặn ở nhiều vùng trong cả nước, đặc biệt tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long trong thời gian qua, và được xem là đợt thiên tai nghiêm trọng nhất trong gần 100 năm gần đây…

Hành động cho sự phát triển bền vững

Để chủ động và ứng phó với các kịch bản xấu về nguồn nước hiện nay và trong tương lai, Thứ trưởng Chu Phạm Ngọc Hiển cho biết: Giải pháp thứ nhất là tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, thông tin về tài nguyên nước đến người dân, doanh nghiệp; tăng cường công tác bảo vệ tài nguyên nước; đẩy mạnh công tác điều tra, quy hoạch tài nguyên nước; tập trung thanh tra, kiểm tra; xử lý các trường hợp vi phạm pháp luật về tài nguyên nước.

Thứ hai là tập trung xây dựng, triển khai cơ chế, chính sách tài chính về tài nguyên nước nhằm thúc đẩy sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả, tổ chức thực hiện có chính sách để thực hiện ưu đãi nhằm khuyến khích các hoạt động phát triển khoa học và công nghệ, sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả.

Thứ ba là lập và triển khai quy hoạch tài nguyên nước chung cho cả nước, quy hoạch tài nguyên nước các lưu vực sông lớn, liên quốc gia, liên vùng và quy hoạch tài nguyên nước của từng địa phương, làm cơ sở giải quyết đồng bộ các vấn đề chia sẻ, bảo vệ các nguồn nước liên tỉnh, liên quốc gia.

Thứ tư là tổ chức triển khai thực hiện các quy trình vận hành liên hồ chứa trong trên các lưu vực sông. Đồng thời rà soát các quy trình đã ban hành đi đôi với kiểm tra, giám sát việc vận hành của các hồ chứa nhằm phát hiện, xử lý kịp thời các sai phạm.

Thứ năm là tăng cường hợp tác quốc tế và thực hiện các giải pháp nhằm giải quyết các vấn đề về khai thác, sử dụng bền vững nguồn nước sông Hồng và Mê Công với các quốc gia thượng nguồn. Bên cạnh đó tổ chức triển khai thực hiện các kiến nghị, đề xuất, giải pháp của Nghiên cứu, đánh giá tác động tích lũy của hệ thống thủy điện trên dòng chính sông Mê Công.

Thứ sáu là đẩy mạnh công tác cảnh báo, dự báo diễn biến lượng mưa, tài nguyên nước và xâm nhập mặn phục vụ công tác điều tiết nguồn nước, đảm bảo đời sống, sinh hoạt và sản xuất của nhân dân.

(0) Bình luận
Nổi bật
    Tin mới nhất
    Thiếu nước đe dọa quá trình phát triển bền vững

    POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO