: toasoandko@gmail.com | : (04) 38.228.302
Liên hệ quảng cáo: (04)39.431.943 - (04)39.447.011
09:45:00 - Thứ 5, 18/05/2017

Hút khách đến bảo tàng: Không chỉ là hoạt động bề nổi

Cứ đến ngày Quốc tế Bảo tàng (18-5), các đơn vị bảo tàng lại tổ chức chào đón sự kiện. Tuy nhiên, để khai thác tốt giá trị tài nguyên bảo tàng đang sẵn có, việc thu hút công chúng không đơn thuần là phụ thuộc vào những hoạt động bề nổi.

Học sinh tham gia trò chơi tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam.

Trưng bày chưa sáng tạo

PGS.TS Nguyễn Văn Huy- nguyên Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam cho rằng, chúng ta đang biến bảo tàng thành một phòng tuyên truyền, cao sang hơn là như một cuốn sách giáo khoa. Với cách làm đó những nhà quản lý bảo tàng cần phải có những sự tư duy và cả những hành động. Đơn cử, như Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam không phải chỉ có trưng bày về lịch sử mỹ thuật mà còn phải trưng bày cả về mỹ thuật đương đại, về tác giả hay nhóm tác giả đại diện cho một trường phái hay xu thế nào đó…

Hoặc đối với Bảo tàng Lịch sử Quân sự, trong tương lai cần đổi mới quan điểm trưng bày với những tiếp cận mới, hiện đại phù hợp với xu thế các bảo tàng trên thế giới ở thế kỷ 21 để tạo một bảo tàng sâu sắc, ấn tượng như một bản anh hùng ca về các cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc. Lịch sử chiến tranh có thể phản ánh nhiều cách nhìn khác nhau, nhiều giọng nói khác nhau tức là cần có một cái nhìn đa tuyến về sự kiện mà mình muốn trình bày; phản ánh cuộc chiến đấu và cả cuộc sống đời thường của người chiến sĩ nữa. Trưng bày không theo tiến trình lịch sử một cách máy móc mà chủ yếu phải linh hoạt, sử dụng cả cách kể chuyện theo những vấn đề, chủ đề trên cơ sở hiện vật và nhóm hiện vật. 

Theo TS Nguyễn Văn Huy, Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam đang xây dựng cũng vậy, vừa chú ý đến lịch sử tự nhiên vừa cần chú trọng đến những vấn đề môi trường, thiên nhiên hiện tại và mối quan hệ với con người như quá trình đô thị hóa, nạn phá rừng, phá các khu sinh quyển ven biển, các con sông bị ô nhiễm hay thảm trạng động đất, lở núi, bão lụt ... “Trưng bày phải đặt Con người vào trọng tâm của sự phát triển lịch sử quốc gia. Có tiếp cận mới như vậy các bảo tàng mới có sức sống, mới lôi cuốn được công chúng đến xem vì nó thiết thực với họ”-  ông Huy tư vấn. 

Lãng phí tài nguyên  

Nhiều người đã biết Câu lạc bộ “Em yêu lịch sử” và “Giờ học lịch sử tại bảo tàng” của Bảo tàng Lịch sử quốc gia. Mô hình này ra đời từ năm 2007 và nhanh chóng trở thành sân chơi bổ ích, lý thú, lôi cuốn học sinh phổ thông trên địa bàn Hà Nội. Nhờ hoạt động mang tính tương tác, lại được tổ chức theo từng chuyên đề, Câu lạc bộ này đã trở thành điểm đến hấp dẫn, tạo cho các em chủ động tìm hiểu vấn đề dựa vào sự gợi mở của giáo viên từ những hiện vật di sản cụ thể sinh động. 

Tuy nhiên, mô hình Câu lạc bộ như trên chưa được nhân rộng. Theo các chuyên gia, hiện tư duy làm bảo tàng ở ta còn cứng nhắc, chậm đổi mới. Đó là tư duy “toàn diện”, “hoành tráng”. Chỗ nào thiếu hiện vật thì copy, phục chế, tái tạo, trích dẫn sách vở, lập bảng biểu thống kê hay thay thế bằng sáng tác các loại phù điêu. Chỗ nào sẵn hiện vật thì bày la liệt, thiếu trọng tâm trọng điểm, thiếu bố cục, tổ chức, thiếu thông tin dẫn dắt và cách kể chuyện. Hoạt động bảo tàng hiện nay hầu như không nghiên cứu khách tham quan, không đánh giá điều tra nhu cầu công chúng và rất ít các chương trình giáo dục liên kết với trường học, với cộng đồng. 

Về điều này, PGS.TS Đặng Văn Bài- Phó Chủ tịch Hội đồng Di sản văn hóa Quốc gia cho rằng, vai trò của giám đốc bảo tàng rất quan trọng ví như nhạc trưởng của một dàn nhạc lớn, thiết kế hệ thống quan điểm cho bảo tàng tương lai, chỉ huy các bộ phận kết hợp thành guồng máy đồng bộ, tạo ra và liên kết mọi hoạt động một cách sinh động, hiệu quả. 

Có một thực tế là lâu nay hệ thống bảo tàng Việt Nam đông đảo, trải dài khắp các vùng miền đất nước, tuy nhiên, công tác liên kết, phối hợp giữa các bảo tàng để phát huy sức mạnh, tăng cường quảng bá thu hút khách vẫn ở tình trạng “mạnh ai nấy làm”. Hầu hết các bảo tàng chưa gắn kết với các chương trình du lịch và chưa thu được tiền từ hoạt động tham quan của du khách. Đây là sự lãng phí tài nguyên du lịch, bởi sự kết nối giữa du lịch và di sản văn hóa đang là xu hướng tất yếu ở nhiều quốc gia. 

Vừa qua, 16 đơn vị bảo tàng và di tích đã ký kết Biên bản ghi nhớ về tăng cường công tác phối hợp truyền thông quảng bá. Đây được xem là một động thái tích cực trong việc quảng bá hình ảnh cho các Bảo tàng; những nỗ lực trong việc xây dựng bảo tàng là điểm đến trong các tour du lịch. Tuy nhiên, từ kỳ vọng tới kết quả vẫn cần nhiều thời gian…

     Minh Quân

Hội Thánh Tin lành Việt Nam (miền Bắc): Tích cực hoạt động an sinh xã hội

Chiều 19/9, Đoàn Hội Thánh Tin lành miền Bắc đã tới thăm UBTƯ MTTQ Việt Nam. Ông Nguyễn Văn Thanh - Trưởng Ban Tôn giáo UBTƯ MTTQ Việt Nam tiếp đoàn.