Quảng Nam: Phát hiện Linga, Yoni thế kỷ IX lớn nhất Việt Nam

Tấn Thành                  

Ngày 28/5, Ban quản lý Di sản văn hóa Mỹ Sơn (Quảng Nam) cho biết, trong quá trình khai quật và phát lộ tại đền A10, các chuyên gia Ấn Độ và Việt Nam đã phát hiện một đài thờ sa thạch với Linga, Yoni liền khối còn khá nguyên vẹn có kích thước 2,24 m x 1,68 m được cho là lớn nhất từ trước tới nay.

Quảng Nam: Phát hiện Linga, Yoni thế kỷ IX lớn nhất Việt Nam

Đài thờ sa thạch Linga, Yoni thế kỷ IX lớn nhất Việt Nam tại khu đền tháp Mỹ Sơn.

Theo ông Jalihal Ranganath, Trưởng nhóm công tác bảo tồn: “Đây là một bộ Linga, Yoni liền khối lớn nhất tại khu đền tháp Mỹ Sơn cũng như trong điêu khắc Chăm pa. Với việc phát hiện này, chúng ta đã có một đài thờ hoàn chỉnh thuộc đền A10”.

Ông Jalihal Ranganath cũng cho rằng, việc phát hiện và phục hồi lại vị trí nguyên gốc cho đài thờ và 4 trụ đá thuộc ngôi đền này đã làm rõ chức năng của ngôi đền là nơi thờ thần Shiva qua biểu tượng Linga, Yoni và đã trả lại không gian thờ tự như xưa.

Còn ông Phan Hộ, Giám đốc Ban quản lý Di sản văn hóa Mỹ Sơn cho biết: “Việc khai quật và phát lộ tại đền A10 để phục vụ cho công tác trùng tu đã mang lại kết quả lớn. Rất nhiều hiện vật đã được phát hiện, nhất là đài thờ và 4 trụ đá thuộc ngôi đền này. Đặc biệt là đài thờ A10 đã được các chuyên gia nghiên cứu sắp xếp từ hơn 20 mảnh vỡ để trở thành một đài thờ hoàn chỉnh nhất tại di tích Mỹ Sơn”.

“Với Linga, Yoni to lớn, liền khối và chân đài thờ được trang trí hoa văn, vòm cửa và các đạo sư thuộc phong cách Đồng Dương thế kỷ IX, đài thờ mang giá trị rất cao về văn hóa và điêu khắc nghệ thuật” - ông Hộ nhấn mạnh. 

Quảng Nam: Phát hiện Linga, Yoni thế kỷ IX lớn nhất Việt Nam - 1

Trang trí chân đài thờ A10 vừa mới phát hiện.

Theo Ban quản lý Di sản văn hóa Mỹ Sơn, ngôi đền A10 được xây dựng vào thế kỷ 9 dưới triều vua Indravarman II, vị vua xây dựng phật viện Đồng Dương nổi tiếng vào năm 875. Cùng với đền B4, đền A10 là một trong hai ngôi đền tiêu biểu mang phong cách Đồng Dương tại thung lũng Mỹ Sơn. Được khai quật vào năm 1903 và 1904, khi đó tường phía Nam giáp với A1 còn khá cao, tuy nhiên sau khi bị lãng quên và chiến tranh tại Việt Nam trong năm 1969 và 1972, công trình này đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Ban quản lý Di sản văn hóa Mỹ Sơn cũng cho biết, từ kết quả khai quật tại di tích Mỹ Sơn của các chuyên gia Pháp (EFEO) trong các năm 1903-1904 cho thấy, hầu hết trong lòng các đền thờ đã bị xáo trộn do các cuộc săn lùng báu vật trước khi các chuyên gia Pháp tiếp cận Mỹ Sơn.

Tương tự, đền A10 cũng đã bị xáo trộn trong lòng hố thiêng, sự xáo trộn này đã làm đài thờ A10 sập xuống dưới đáy hố. Với kỹ thuật hạn chế trong giai đoạn khai quật 1903 không thể nâng Linga, Yoni to lớn này lên khỏi hố thiêng, đồng thời khi tiến hành vệ sinh và khai quật dưới lòng hố các mảnh đá chèn Linga, Yoni rất chặt nên việc nâng những khối đá còn lại của đài thờ dưới lòng hố lên là điều không thể lúc bấy giờ.

Quảng Nam: Phát hiện Linga, Yoni thế kỷ IX lớn nhất Việt Nam - 2

Một góc Khu Di sản văn hóa thế giới Mỹ Sơn.

Theo nhà nghiên cứu Trần Kỳ Phương, đài thờ đền A10 và A1 ảnh hưởng từ đài thờ Mỹ Sơn E1, nhưng với cách trang trí đơn giản hơn do quá trình thay đổi về kiến trúc đền trong giai đoạn thế kỷ 8 đến nữa sau thế kỷ 9, từ kiến trúc đền “mở” chuyển sang kiến trúc đền “đóng”.   

Đây là năm thứ 4 trong chương trình hợp tác bảo tồn giữa Việt Nam và Ấn Độ tại Khu đền tháp Mỹ Sơn. Trong năm này, qua gần 5 tháng làm việc miệt mài của các chuyên gia Ấn độ và Việt Nam cùng với 100 công nhân lành nghề, đến nay, đền A10, A11 và A8 và tường bao sắp hoàn thành. Các ngôi đền còn lại thuộc nhóm A sẽ tiếp tục được trùng tu trong năm 2021.

Tin nổi bật

Tin cùng chuyên mục

‘Tôi yêu Hà Nội’

‘Tôi yêu Hà Nội’

Nhân dịp kỷ niệm 95 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, Đài PTTH Hà Nội ra mắt chương trình truyền hình mới mang tên “Tôi yêu Hà Nội”.
‘Xem đêm - Càng đêm’

‘Xem đêm - Càng đêm’

Là chủ đề trưng bày ánh sáng của nghệ sĩ thị giác Nguyễn Đức Phương (tức Phương Giò) và KTS Nguyễn Hà sẽ ra mắt người xem vào ngày 5/7 tại Manzi Exhibition Space (Hà ...
Tìm cơ hội cho phim hoạt hình

Tìm cơ hội cho phim hoạt hình

Phim hoạt hình Việt Nam trong những năm qua sống trong cảnh “lay lắt”, khó tìm đầu ra. Bên cạnh việc khó cạnh tranh với các sản phẩm của nước ngoài còn là những “tụt ...
'Biển là trẻ con'

'Biển là trẻ con'

Đây là nhan đề tập thơ của nhà báo Huỳnh Mai Liên do NXB Hội Nhà văn phát hành vừa được giới thiệu tới độc giả.

Tin nóng

Không ngừng phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng

Không ngừng phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng

Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc năm 2020 là hoạt động dành cho các em học sinh, sinh viên, bao gồm cả người khiếm thị với mục đích khơi dậy hứng thú, niềm đam mê đọc sách đối với lứa tuổi thanh thiếu niên nhi đồng, từ đó khuyến khích, thúc đẩy phong trào đọc trong thế hệ trẻ…

Xem nhiều nhất