Những năm gần đây, Hà Tĩnh bắt đầu dành sự quan tâm nhiều hơn cho phát triển du lịch. Hội thảo “Giải pháp phát triển du lịch Hà Tĩnh” được tổ chức với sự tham gia của nhiều chuyên gia, doanh nghiệp và nhà quản lý cho thấy địa phương đang nỗ lực tìm hướng đi mới cho ngành công nghiệp “không khói”.

Theo định hướng của tỉnh, đến năm 2030 du lịch Hà Tĩnh sẽ phát triển theo hướng chuyên nghiệp, bền vững, có trọng tâm; khai thác hiệu quả các lợi thế về biển, sinh thái, văn hóa - tâm linh và du lịch cộng đồng.

Năm 2026, ngành du lịch Hà Tĩnh đặt mục tiêu đạt khoảng 6.500.000 lượt khách tham quan (tăng 17% so với năm 2025). Khách hàng lưu trú đạt 1.100.000 lượt (tăng 16%); trong đó, khách lưu trú nội địa đạt 1.078.000 lượt, khách lưu trú quốc tế đạt 22.000 lượt. Đồng thời tập trung nâng cao hiệu quả kinh tế du lịch, tăng cường chi tiêu, kéo dài thời gian lưu trú và nâng cao trải nghiệm chất lượng cao của du khách...

Theo đánh giá của lãnh đạo Phòng Quản lý du lịch, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Tĩnh, thời gian qua ngành đã đẩy mạnh quảng bá, chuyển đổi số, xây dựng các sản phẩm thực tế ảo tại điểm đến; đồng thời chú trọng nâng cao chất lượng dịch vụ, nguồn nhân lực. Tuy nhiên, hạ tầng du lịch vẫn chưa đồng bộ, sản phẩm còn thiếu đa dạng, việc thu hút đầu tư chưa đạt như kỳ vọng.

Một trong những hạn chế lớn nhất của du lịch Hà Tĩnh hiện nay là hạ tầng. Dù sở hữu tới 137 km bờ biển nhưng nhiều khu du lịch biển vẫn thiếu các dịch vụ đồng bộ. Hệ thống giao thông kết nối nội vùng, bãi đỗ xe, nhà vệ sinh công cộng, điểm check-in hay các dịch vụ vui chơi về đêm còn nghèo nàn.

Không chỉ thiếu hạ tầng, du lịch Hà Tĩnh còn phụ thuộc nặng vào mùa hè. Các bãi biển chỉ thực sự sôi động khoảng 3 - 4 tháng trong năm. Những tháng còn lại, nhiều cơ sở lưu trú hoạt động cầm chừng.

Ông Vương Xuân An Khánh - Giám đốc Khách sạn Sông La cho biết, khách sạn có 180 phòng nhưng do tính mùa vụ nên mùa thấp điểm phải cắt giảm gần một nửa nhân sự. “Mùa đông công suất phòng rất thấp. Chúng tôi phải tìm cách duy trì bằng cách tăng cường dịch vụ, kích cầu khách dịp Tết hoặc tiếp cận các đoàn nhỏ”, ông Khánh chia sẻ.

Theo ông Khánh, đối với các doanh nghiệp đầu tư lĩnh vực du lịch, chi phí duy tu cơ sở vật chất sau bão lũ cũng là gánh nặng lớn. Riêng việc thay mới hệ thống cửa kính của khách sạn Sông La năm nay đã tiêu tốn khoảng 2 tỷ đồng.

Không chỉ hạ tầng, nhân lực du lịch cũng là điểm yếu kéo dài của Hà Tĩnh. Ông Trần Quốc Lâm - Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Tĩnh cho rằng, du lịch là ngành tổng hợp nhưng hiện nay sự phối hợp giữa các bên còn thiếu chặt chẽ.

Trong khi đó, bộ máy quản lý du lịch còn khá mỏng. Theo ông Nguyễn Tuấn Anh, Phòng Quản lý du lịch của Sở hiện chỉ có 4 cán bộ, trong khi nhiều địa phương khác có cả sở hoặc phòng chuyên trách với hàng chục nhân sự.

Một khó khăn khác là thời tiết khắc nghiệt. Hà Tĩnh thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão lũ, gây thiệt hại nặng nề cho hạ tầng du lịch ven biển.

Ông Nguyễn Ngọc Long, Phó Giám đốc Trung tâm dịch vụ tổng hợp xã Thiên Cầm cho biết, chỉ riêng hai cơn bão năm 2025 đã khiến nhiều hạng mục ở Thiên Cầm hư hỏng nặng, phải chỉnh trang lại gần như toàn bộ. “Địa phương đang cố gắng phát triển các sản phẩm mùa đông như nghỉ dưỡng, ẩm thực nóng, beach club… nhưng hiệu quả vẫn chưa cao”, ông Long nói.

Không ít doanh nghiệp cho rằng, thủ tục hành chính vẫn là rào cản lớn đối với đầu tư du lịch. Ông Trần Quốc Lâm, Chủ tịch Hiệp hội du lịch Hà Tĩnh chia sẻ, ông có đầu tư dự án ở Khu du lịch Xuân Thành, mặc dù dự án đã được chấp nhận chủ trương đầu tư, ký quỹ gần 7 tỷ đồng từ năm 2020 nhưng đến nay ông vẫn chưa được bàn giao mặt bằng sạch để thực hiện dự án.

Tại hội thảo “Giải pháp phát triển du lịch Hà Tĩnh”, ông Nguyễn Mạnh Thản - Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam nhận định, sản phẩm du lịch Hà Tĩnh chưa phong phú, công tác quảng bá chưa hiệu quả, trong khi thủ tục hành chính còn rườm rà.

Ở lĩnh vực du lịch sinh thái, bài toán cơ chế càng trở nên khó khăn hơn. Ông Thái Cảnh Toàn - Phó Giám đốc Vườn Quốc gia Vũ Quang cho biết, việc phát triển du lịch phải đi kèm bảo vệ rừng đặc dụng nên quy định rất chặt chẽ.

“Muốn làm nghỉ dưỡng phải xây dựng nhưng quy định chỉ cho phép tác động dưới 5% diện tích đất trống. Điều này vừa khó thu hút nhà đầu tư, vừa khó phát triển sản phẩm”, ông Toàn nói.

Theo ông, dù đơn vị đã 2 lần ra thông báo cho thuê dịch vụ môi trường rừng nhưng đến nay chưa có nhà đầu tư nào mặn mà. Trong khi đó, đơn vị không đủ nguồn lực để hiện thực hóa Đề án phát triển du lịch ở Vườn Quốc gia Vũ Quang.

Mặt khác, nhiều ý kiến cho rằng, các chi phí ăn uống ở Hà Tĩnh đắt đỏ và việc kiểm soát giao thông của địa phương khá chặt chẽ, ảnh hưởng đến hình ảnh du lịch. Nhiều chuyên gia cho rằng, nếu không có cơ chế đặc thù và chính sách đủ hấp dẫn, Hà Tĩnh sẽ khó cạnh tranh với các địa phương lân cận như Nghệ An hay Quảng Trị.

Bức tranh du lịch Hà Tĩnh hiện nay vì thế vẫn tồn tại nhiều gam màu đối lập: tiềm năng lớn nhưng sức bật nhỏ; tài nguyên phong phú nhưng thiếu sản phẩm đặc trưng; định hướng rõ nhưng triển khai còn chậm.

Và, để ngành công nghiệp “không khói” thực sự cất cánh, Hà Tĩnh cần nhiều hơn những khẩu hiệu hay hội thảo. Điều quan trọng là tháo gỡ được các “điểm nghẽn” tồn tại suốt nhiều năm qua.

Còn nữa!