Ngày 12/7/1946, lực lượng An ninh nhân dân đã khám phá vụ án phản cách mạng ở số 7, phố Ôn Như Hầu (nay là phố Nguyễn Gia Thiều), Hà Nội đập tan cuộc đảo chính phản cách mạng của Quốc dân đảng ở Hà Nội và các địa phương, phá thế liên kết giữa thế lực nội phản với giặc ngoại xâm, góp phần giữ vững chính quyền cách mạng trước muôn vàn khó khăn, thử thách, tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”. Ngày 12/7/1946 trở thành mốc lịch sử vẻ vang. Ngày 24/5/2001, Bộ trưởng Bộ Công an đã ký Quyết định số 457/2001/QĐBCA(X01) công nhận ngày 12/7/1946 là Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân anh hùng.

Trước đó, tổ chức Quốc dân Đảng luôn có dã tâm lật đổ chính quyền cách mạng, liên tục chống phá cách mạng. Nhân cơ hội Hiệp ước Hoa - Pháp ký kết, quân Pháp thay chân Tưởng chiếm đóng Bắc Bộ, các đối tượng đã xúc tiến kế hoạch đảo chính, thành lập chính quyền làm tay sai cho Pháp. Được quân đội Pháp giúp sức, Quốc dân Đảng vạch kế hoạch: Lợi dụng quân Pháp tổ chức diễu binh mừng Ngày Quốc khánh Pháp (14/7), khi đi qua Bắc Bộ phủ, sẽ ném lựu đạn để gây đổ máu. Với lý do này, Pháp sẽ đổ lỗi cho ta, kéo ngay vào Bắc Bộ phủ bắt các thành viên Chính phủ, tuyên bố thành lập chính quyền mới của Quốc dân đảng. Trinh sát chính trị của Sở Công an Bắc Bộ và Nha Công an đã theo dõi, bí mật bắt một số tên, khai thác và nắm được âm mưu đảo chính của Quốc dân đảng từ trước, đồng thời tiến hành thu thập tài liệu và xây dựng được 2 cơ sở đánh vào trụ sở quan trọng nhất của chúng là số 132 phố Đuyvinhô (Rue Duvigneau, nay là phố Bùi Thị Xuân, Hà Nội), cung cấp cho ta những tin tức có giá trị về âm mưu và hoạt động của Trương Tử Anh và đồng bọn.

Đêm 11/7, ta nắm được các đối tượng đã in xong các loại truyền đơn, lời hiệu triệu, một số đã chuyển đi các tỉnh, sáng sớm ngày 12/7, các trụ sở ở Hà Nội sẽ rút vào bí mật để thực hiện giai đoạn cuối cùng là lật đổ chính quyền cách mạng. Ngay sau đó, lãnh đạo Nha Công an và lãnh đạo Sở Công an Bắc Bộ tiến hành 3 cuộc họp liên tục để bàn kế sách trấn áp. Cuộc họp cuối cùng diễn ra vào 12 giờ đêm và thống nhất quyết định: Phải đột kích vào trụ trở 132 phố Đuyvinhô, thu chứng cứ trình Chính phủ để xin được mở cuộc trấn áp Quốc dân đảng. Nếu không sẽ không còn thời cơ.

Mờ sáng ngày 12/7, một tiểu đội Công an xung phong và trinh sát chính trị bất ngờ đột kích vào số 132 phố Đuyvinhô. Khi ấy, hơn 20 tên Quốc dân Đảng còn đang nằm ngủ la liệt trên sàn nhà, bên những đống truyền đơn, tài liệu đã đóng gói. Cuộc đột kích thắng lợi, ta thu một xe cam-nhông tài liệu phản động và cả máy in, bắt hết các đối tượng. Quyền Chủ tịch nước Huỳnh Thúc Kháng lập tức ra lệnh cho phép lực lượng An ninh mở cuộc trấn áp tất cả các trụ sở công khai và bí mật của Quốc dân đảng.

Được nhân dân ủng hộ, giúp đỡ, trong hai ngày 12 và 13/7/1946, ta khám xét 41 điểm là trụ sở công khai và bí mật của bọn phản động, bắt hơn 300 tên, trong đó có Phan Kích Nam là Bí thư Đệ nhất khu, y còn có chân trong Quốc hội. Trong khi trấn áp, ta còn mở một cuộc triển lãm về tội ác của chúng tại số 7 phố Ôn Như Hầu, hàng vạn đồng bào ở Hà Nội đến xem, càng nhận rõ bộ mặt quốc gia giả hiệu của Quốc dân đảng. Vì thế đồng bào càng tích cực giúp đỡ, tạo ra áp lực chính trị mạnh mẽ, làm cho quân đội Pháp không dám can thiệp.

Đồng thời với cuộc khám xét ở Hà Nội, Nha Công an đã chỉ đạo lực lượng Công an các tỉnh đồng loạt mở cuộc trấn áp Quốc dân Đảng ở các địa phương (Lào Cai, Yên Bái, Phú Thọ, Ninh Bình, Thái Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Thừa Thiên, Quảng Nam…), phá tan chính quyền của chúng ở một số xã, củng cố một bước chính quyền cách mạng. Đây là quyết định sáng suốt, có tác dụng to lớn vì qua đó chúng ta công khai trấn áp trên toàn quốc, làm tan rã lực lượng của một đảng chính trị phản động nhất, có thực lực nhất lúc bấy giờ.

Đây không những là mốc son vẻ vang của Công an nhân dân Việt Nam, mà còn là dấu mốc quan trọng trong hành trình lịch sử cách mạng của dân tộc. Đánh giá về vụ án này, đồng chí Tổng Bí thư Trường Chinh đã viết “những vụ khám bắt trên đây có một tác dụng vô cùng quan trọng; nó lột mặt bọn phản động bên trong, tay sai của bọn phản động bên ngoài… Nó lôi ra ánh sáng dư luận một bọn giả danh quốc gia dân tộc… Mấy cuộc khám bắt gần đây cắm một cái mốc trên con đường thống nhất dân tộc và biểu lộ sức mạnh, uy tín của chính quyền nhân dân…”

Tám mươi năm đồng hành cùng đất nước, ở các giai đoạn cách mạng, các sự kiện lịch sử trọng đại, trong chiến tranh cũng như lúc hòa bình xây dựng đất nước, lực lượng An ninh nhân dân luôn một lòng một dạ tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc, hết lòng, hết sức phục vụ Nhân dân, sẵn sàng hy sinh vì sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, lấy lợi ích của Tổ quốc, Nhân dân làm lý tưởng, mục tiêu cao nhất để phấn đấu, đem hết sức lực, tài trí và cả tính mạng của mình để bảo vệ Đảng, Nhà nước, chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ cuộc sống bình yên, hạnh phúc của Nhân dân, đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Trải qua 80 năm chiến đấu, xây dựng và trưởng thành, chiến công nối tiếp chiến công, đã bồi đắp nên truyền thống vẻ vang của lực lượng An ninh nhân dân:

1. Tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng Cộng sản Việt Nam, với Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Nhân dân Việt Nam, sẵn sàng hy sinh vì sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc

Lòng trung thành của lực lượng An ninh nhân dân thể hiện ở sự giác ngộ sâu sắc về lý tưởng cách mạng, kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội; kiên định sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp, toàn diện về mọi mặt của Đảng đối với công tác Công an; kiên quyết đấu tranh chống quan điểm sai trái, bảo vệ sự trong sáng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, bảo vệ Cương lĩnh, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; nêu cao tinh thần sẵn sàng xả thân vì độc lập, tự do, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, vì an ninh Tổ quốc. Đồng chí Bí thư thứ nhất Lê Duẩn đã khẳng định: “Công an là vũ khí sắc bén, là trụ cột của Đảng, Đảng giao cho Công an nhiệm vụ bảo vệ Đảng. Công an phải thấy Đảng giao vận mệnh của Đảng cho mình. Vì vậy, Đảng lựa chọn Công an trong những người trung thành nhất với Đảng, những người chỉ biết sống chết với Đảng, chỉ biết còn Đảng, thì còn mình”.

2. Gắn bó máu thịt với nhân dân, vì nhân dân phục vụ, dựa vào nhân dân để công tác và chiến đấu

Ra đời trong phong trào cách mạng của nhân dân, lực lượng An ninh nhân dân luôn gắn bó mật thiết với nhân dân, được nhân dân nuôi dưỡng, giúp đỡ về mọi mặt. Lực lượng An ninh nhân dân đã quán triệt sâu sắc và thực hiện nghiêm túc lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu: “Công an của ta là công an nhân dân, vì dân mà phục vụ và dựa vào nhân dân mà làm việc” , luôn nhận thức đầy đủ vai trò lịch sử to lớn của quần chúng nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, coi đây là một trong những nhân tố quyết định sức mạnh của Công an nhân dân nói chung, lực lượng An ninh nhân dân nói riêng. Lực lượng An ninh nhân dân cùng các lực lượng khác luôn hành động theo tinh thần: “Vì nước quên thân, vì dân phục vụ”; “Thức cho dân ngủ ngon, gác cho dân vui chơi, lấy niềm vui, hạnh phúc của Nhân dân làm lẽ sống của mình”; “Mỗi ngày làm một việc tốt vì Nhân dân”; trong tiếp xúc và làm việc với nhân dân luôn có thái độ ứng xử văn hóa; khiêm tốn, niềm nở, lễ phép, kính trọng người già, yêu mến trẻ em, tôn trọng phụ nữ, giúp đỡ người tàn tật; thực sự cầu thị, lắng nghe ý kiến, tâm tư, nguyện vọng và rốt ráo thực hiện những yêu cầu, nguyện vọng chính đáng, đúng pháp luật của nhân dân. Thường xuyên nêu cao tinh thần cách mạng, kiên quyết đấu tranh phê phán, khắc phục thái độ thờ ơ, vô cảm, cửa quyền, hách dịch, gây phiền hà cho nhân dân.

3. Nội bộ đoàn kết, thống nhất, dân chủ, kỷ luật nghiêm minh; phối hợp, hiệp đồng chặt chẽ với lực lượng chức năng của Quân đội nhân dân, các cơ quan bảo vệ pháp luật, các cấp, các ngành

Đoàn kết là sức mạnh vô địch, là truyền thống quý báu của Đảng, của dân tộc. Kế thừa và phát huy truyền thống đó, 80 năm qua, lực lượng An ninh nhân dân đã thường xuyên chăm lo xây dựng, củng cố khối đoàn kết, thống nhất, phát huy dân chủ, lắng nghe ý kiến của quần chúng nhân dân, nắm vững quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Mỗi trinh sát an ninh luôn nêu cao tinh thần đoàn kết, tương thân, tương ái, giúp đỡ nhau vượt qua khó khăn, hoạn nạn; thẳng thắn tự phê bình và phê bình trong nội bộ. Thường xuyên hiệp đồng, đoàn kết, phối hợp chặt chẽ với lực lượng chức năng của Quân đội nhân dân, các cơ quan bảo vệ pháp luật, các cấp, các ngành hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao phó, góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Sự đoàn kết, phối hợp, hiệp đồng giữa Công an nhân dân nói chung, lực lượng An ninh nhân dân nói riêng với Quân đội nhân dân, các cơ quan bảo vệ pháp luật, các cấp, các ngành là nguồn sức mạnh bảo vệ an ninh quốc gia.

4. Không ngại khó khăn, gian khổ, nêu cao cảnh giác, dũng cảm, mưu trí, sáng tạo, khôn khéo trong đấu tranh với kẻ địch; luôn luôn đổi mới trong tư duy và biện pháp công tác; không ngừng tu dưỡng, rèn luyện tư cách người Công an cách mạng theo Sáu điều Bác Hồ dạy

Trong suốt chặng đường 80 năm qua, trên trận tuyến thầm lặng bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích, an ninh quốc gia, bình yên, hạnh phúc của nhân dân, lực lượng An ninh nhân dân thường xuyên đối mặt với nhiều khó khăn, thử thách, hiểm nguy, trong bất cứ hoàn cảnh nào, cán bộ, trinh sát an ninh luôn phát huy cao độ trí tuệ, bản lĩnh, mưu trí, sáng tạo sử dụng đồng bộ, nhịp nhàng, linh hoạt các chiến thuật, biện pháp đấu tranh, xử lý tình huống nghiệp vụ, nắm chắc âm mưu, hoạt động của địch, “tương kế tựu kế” triển khai “trò chơi nghiệp vụ”, “tung tin nghiệp vụ”, “sử dụng địch để đánh địch”, “đánh thẳng vào trung tâm địch”, đấu mưu, đấu trí làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch, phản động, giữ vững ổn định chính trị, không để bị động, bất ngờ; không để hình thành tổ chức chính trị đối lập trong nội địa; không để xảy ra khủng bố, phá hoại; xử lý có hiệu quả các tình huống phức tạp về an ninh, trật tự, không để lan rộng, kéo dài; tránh sơ hở để các thế lực thù địch, phản động lợi dụng tuyên truyền, kích động chống phá, gây phương hại đến an ninh quốc gia.

Bắt kịp xu thế chung của thời đại, sự điều chỉnh của các nước và phương thức hoạt động của các hệ loại đối tượng, lực lượng An ninh nhân dân luôn không ngừng đổi mới nhận thức, tư duy về an ninh quốc gia và bảo vệ an ninh quốc gia; về đối tượng - đối tác; đổi mới nhiều chủ trương, đối sách, giải pháp bảo vệ an ninh quốc gia; đồng thời không ngừng học tập, tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, tư cách người Công an cách mạng, phấn đấu trở thành những chuyên gia giỏi, có trình độ nghiệp vụ chuyên sâu, am hiểu về đối tượng đấu tranh, thông thạo ngoại ngữ, tin học, nắm vững pháp luật Việt Nam và luật pháp quốc tế, xứng đáng là công cụ sắc bén bảo vệ Đảng và Nhà nước, là con em yêu quý của Nhân dân.

5. Mở rộng hợp tác quốc tế về an ninh, đi đầu tích cực tham gia lực lượng Gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc

Trong 80 năm qua, phát huy vai trò “đi trước, mở đường” theo hướng “sâu rộng, thực chất, ổn định và hiệu quả”, lực lượng An ninh nhân dân đã tích cực, chủ động đẩy mạnh các hoạt động đối ngoại và hợp tác quốc tế trên lĩnh vực bảo vệ an ninh theo hướng mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế, xác định rõ chiến lược đối ngoại và bước đi trong quan hệ với các nước, nhất là các nước láng giềng, khu vực, các nước truyền thống, các nước lớn, các tổ chức quốc tế nhằm thiết lập, củng cố phòng tuyến bảo vệ an ninh từ xa, từ ngoài biên giới lãnh thổ, góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Đặc biệt, từ năm 2022 đến nay, lực lượng An ninh phát huy vai trò tham mưu nòng cốt, dẫn dắt toàn lực lượng Công an nhân dân tham gia lực lượng Gìn giữ hoà bình Liên hợp quốc.

Thông qua đối ngoại và hợp tác quốc tế trên lĩnh vực an ninh đã góp phần tạo thế trận vững chắc, tiếng nói quan trọng trong việc giải quyết các vấn đề quốc tế về an ninh, trật tự, đồng thời nâng cao tiềm lực, vị thế của lực lượng An ninh nhân dân, góp phần bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, thúc đẩy phát triển và làm sâu sắc hơn mối quan hệ hợp tác hữu nghị với các nước trên thế giới.

(Còn tiếp ...)

Thực hiện: Quang Hùng