Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, khi khát vọng vươn lên của đất nước đang được chuyển hóa thành những mục tiêu chiến lược và hành động quyết liệt, yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia cũng được đặt ra với nội hàm rộng hơn, tầm nhìn chủ động hơn và phương thức tiếp cận mới. Những biến động nhanh chóng của tình hình thế giới, sự xuất hiện của các mối đe dọa tổng hợp cùng bước phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ đòi hỏi tư duy bảo vệ an ninh phải không ngừng đổi mới, vừa giữ vững những lợi ích cốt lõi của quốc gia, dân tộc, vừa đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Từ tầm nhìn đó, phát biểu tại Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân (12/7/1946 - 12/7/2026), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “An ninh trong kỷ nguyên mới phải hết sức chủ động, tỉnh táo, tuyệt đối không được mất cảnh giác; không chỉ là bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân, chế độ, thể chế và chủ quyền quốc gia trước các mối đe dọa, mà phải mở rộng bảo vệ các yếu tố cấu thành năng lực cạnh tranh và phát triển quốc gia, bảo đảm sự vận hành ổn định của toàn bộ hệ thống kinh tế, xã hội, công nghệ; với an ninh chế độ, an ninh cầm quyền là trọng yếu, an ninh con người và niềm tin xã hội là trung tâm của mọi chính sách an ninh. Bảo vệ an ninh trong kỷ nguyên mới kết hợp chặt chẽ giữa truyền thống với hiện đại; không để rủi ro vượt ngưỡng kiểm soát, không để khủng hoảng lan rộng và biến thành tổn thất chiến lược, tận dụng mọi điều kiện để biến ‘nguy’ thành ‘cơ’ khi có thể".

Những định hướng đó đặt nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia trong mối quan hệ gắn bó chặt chẽ với sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước; trong đó, an ninh vừa là nền tảng, điều kiện quan trọng, vừa góp phần tạo thế, tạo lực để hiện thực hóa khát vọng phát triển phồn vinh, hạnh phúc.

Công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo là lựa chọn mang tính lịch sử, là sự nghiệp sáng tạo vĩ đại mang tầm vóc lịch sử, có ý nghĩa to lớn, phù hợp với thực tiễn Việt Nam, quy luật và xu thế phát triển chung của thời đại. Tiềm lực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo, y tế, thể dục thể thao, quốc phòng, an ninh, đối ngoại của nước ta không ngừng nâng cao... Sau 40 năm đổi mới mở ra cơ đồ, tiềm lực, vị thế, uy tín quốc tế mới, tầm nhìn mới cho đất nước ta bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam. Chính những thành tựu có ý nghĩa lịch sử của công cuộc đổi mới đã tạo nền tảng, thế và lực mới để đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, đồng thời tạo những điều kiện thuận lợi quan trọng cho sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia.

Về thuận lợi, có 3 thuận lợi lớn, đó là: (1) Các chủ trương chiến lược mà Đảng đề ra và quyết liệt lãnh đạo trong thời gian gần đây đã khơi dậy trong toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, các giai tầng xã hội khí thế, sự đồng thuận rất cao trong khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc, tạo thuận lợi lớn cho lực lượng Công an nói chung, lực lượng An ninh nhân dân nói riêng thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Đảng, bảo vệ việc thực hiện các chủ trương của Đảng. (2) Vị thế, uy tín quốc tế của Việt Nam từ cuối năm 2024 đến nay không ngừng được nâng cao, tạo môi trường quốc tế hết sức thuận lợi cho bảo vệ an ninh, lợi ích quốc gia từ xa, từ ngoài biên giới lãnh thổ. (3) Dưới sự chăm lo của Đảng, tiềm lực an ninh quốc gia ngày càng được củng cố; tổ chức bộ máy Công an nhân dân sau 3 lần kiện toàn đến nay tinh gọn, đang phát huy hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả hướng tới chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.

Những thành tựu có ý nghĩa lịch sử của công cuộc đổi mới tiếp tục tạo nền tảng quan trọng để đất nước hiện thực hóa khát vọng phát triển phồn vinh, hạnh phúc. Tuy nhiên, sự vận động nhanh chóng, phức tạp của tình hình thế giới và khu vực, cùng sự xuất hiện của nhiều vấn đề an ninh mới, đặt ra yêu cầu phải tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao năng lực dự báo, chủ động nhận diện, phòng ngừa và xử lý hiệu quả các nguy cơ, thách thức đối với an ninh quốc gia.

Thế giới đang trải qua những biến động và bất ổn nghiêm trọng. Bảo vệ an ninh quốc gia đang đứng trước những vấn đề rất mới. Bên cạnh an ninh truyền thống, phi truyền thống, các mối đe dọa tổng hợp ngày càng hiện hữu. Sự phát triển nhanh chóng của khoa học, công nghệ, nhất là trí tuệ nhân tạo và công nghệ lượng tử đang làm thay đổi cơ bản nội hàm an ninh cũng như chiến thuật, chiến lược bảo vệ an ninh.

Về thách thức, có 4 vấn đề:

(1) Môi trường an ninh quốc tế ngày càng căng thẳng, không gian phát triển của đất nước có nguy cơ bị thu hẹp; trong nước triển khai nhiều chủ trương chiến lược, nhất là trước thềm các kỳ Đại hội Đảng, các cơ quan đặc biệt nước ngoài ráo riết triển khai hoạt động tình báo, gián điệp đối với Việt Nam, tìm cách tác động quá trình xây dựng, hoàn thiện pháp luật, tấn công vào vai trò lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước.

(2) Bài học từ phương thức tấn công hiện đại trong các cuộc chiến tranh, xung đột trên thế giới gần đây cho thấy bước ngoặt của chiến tranh hiện đại với sự kết hợp phương thức truyền thống, cổ điển và hiện đại, có sự phối hợp giữa hoạt động tình báo và chiến thuật phá hoại, qua hành động tình báo đưa thiết bị tấn công vào sâu trong lãnh thổ đối phương, sử dụng mạng lưới gián điệp để triển khai từ bên trong, gây hậu quả rất nghiêm trọng, đặt ra những thách thức rất mới về bảo vệ Đảng, bảo vệ Tổ quốc và an ninh quốc gia trong giai đoạn hiện nay.

(3) Bốn nguy cơ mà Đảng đã chỉ ra chưa được đẩy lùi, có mặt diễn biến phức tạp hơn, thách thức từ suy thoái tư tưởng, đạo đức, lối sống; tham nhũng, tiêu cực, lãng phí; nguy cơ bẫy thu nhập trung bình, bất bình đẳng thu nhập về các vấn đề xã hội; các thách thức từ sự chống phá của các thế lực thù địch và môi trường chính trị thế giới, khu vực đầy biến động; thách thức từ kỷ nguyên số và không gian mạng.

(4) Tuy nhân dân đồng thuận rất cao thực hiện các chủ trương chiến lược của Đảng, song củng cố thế trận lòng dân tiếp tục đứng trước yêu cầu mới, đòi hỏi bảo vệ Đảng phải bảo đảm thực hiện hiệu quả các chủ trương chiến lược, để nhân dân được thụ hưởng thành quả.

Bối cảnh tình hình nêu trên sẽ tác động sâu sắc, đa chiều đến sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia trong kỷ nguyên phát triển mới. Để hoàn thành trọng trách lớn lao trong giai đoạn cách mạng mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị thống nhất nhận thức về tư duy an ninh quốc gia, bảo vệ an ninh quốc gia hiện nay, từ đó quyết liệt đổi mới biện pháp, củng cố thế trận, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

 “Lực lượng An ninh nhân dân cần thống nhất nhận thức, phát huy vai trò trọng yếu, nòng cốt, tuyến đầu trong tham mưu và tổ chức thực hiện Chiến lược An ninh quốc gia trong tình hình mới; khẩn trương đổi mới biện pháp công tác, tích cực ứng dụng khoa học công nghệ, điều chỉnh các phương án, kế hoạch bảo đảm an ninh chủ động trong mọi tình huống. Mở rộng phạm vi bảo vệ an ninh theo nguyên tắc ‘phát triển đến đâu, an ninh đến đó,’ bảo vệ vững chắc an ninh trên các không gian, lĩnh vực mới, chủ động ứng phó với các hình thái xâm phạm an ninh quốc gia mới. Tổ chức lực lượng, biện pháp phù hợp để mở rộng bảo vệ an ninh trên các lĩnh vực, bảo đảm vững chắc an ninh trên các không gian mới, vừa tạo thuận lợi tối đa cho phát triển, nâng cao năng lực chống chịu của đất nước, đồng thời đẩy lùi mọi nguy cơ, thách thức”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

1. Lực lượng An ninh nhân dân tiếp tục làm nòng cốt bảo vệ vai trò lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, nền tảng tư tưởng, quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng; chủ quyền an ninh lãnh thổ, biên giới, biển đảo…; bảo đảm việc xây dựng, hoàn thiện, thực thi hiệu quả Hiến pháp, pháp luật; thực hiện thắng lợi các chủ trương chiến lược của Đảng, tạo không gian và động lực mới cho phát triển, thực hiện bằng được 2 mục tiêu 100 năm.

Huy động, động viên, khuyến khích cả hệ thống chính trị, các tầng lớp nhân dân tích cực tham gia xây dựng nền an ninh nhân dân, thế trận an ninh nhân dân gắn với nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân trên cơ sở thế trận lòng dân vững chắc, hình thành thế trận tổng hợp, liên hoàn bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.

2. Chủ động nắm chắc tình hình, thực hiện tốt chức năng tham mưu chiến lược với Đảng, Nhà nước các chủ trương, giải pháp phù hợp để chủ động phòng ngừa, đối phó có hiệu quả với các mối đe dọa an ninh quốc gia, nhất là an ninh phi truyền thống; phòng ngừa, ngăn chặn có hiệu quả các nguy cơ, xung đột xã hội, không để xảy ra bạo loạn, khủng bố, hình thành các tổ chức chính trị đối lập trong nước; bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc, chủ quyền và an ninh của đất nước; bảo vệ Nhân dân, bảo vệ Đảng, Nhà nước, chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ nền tảng tư tưởng, đường lối đổi mới của Đảng.

Trước những biến đổi nhanh chóng của tình hình thế giới, yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia không chỉ đặt ra trên các không gian truyền thống mà ngày càng mở rộng sang những lĩnh vực mới. Việc chủ động nắm chắc tình hình, nâng cao chất lượng dự báo và tham mưu chiến lược có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm nhận diện sớm, xử lý kịp thời các yếu tố tiềm ẩn phức tạp, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu chú trọng bảo vệ an ninh văn hóa tư tưởng, an ninh thông tin truyền thông, an ninh mạng, an ninh dữ liệu, an ninh công nghệ, an ninh kinh tế, an ninh công nhân, phòng chống chiến tranh mạng, chiến tranh nhận thức, chiến tranh thông tin. Đồng thời, làm tốt công tác nắm tình hình, tham mưu xử lý từ sớm, từ xa các yếu tố tiềm ẩn phức tạp, đẩy lùi các hình thái xâm phạm an ninh quốc gia mới, chủ động chuẩn bị nguồn lực và các điều kiện, phương án, sẵn sàng ứng phó hiệu quả.

3. Tiếp tục tham mưu xây dựng, hoàn thiện thể chế phục vụ kiến tạo và mở rộng không gian phát triển, góp phần thực hiện mục tiêu 100 năm; gương mẫu, đi đầu trong chuyển đổi số, tạo đà cho chuyển đổi số quốc gia gắn với bảo đảm an ninh mạng, an ninh hạ tầng số quốc gia.

Trong kỷ nguyên số, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng trở thành những động lực quan trọng của phát triển. Cùng với việc mở ra những cơ hội mới, quá trình này cũng đặt ra yêu cầu bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu, an ninh công nghệ và an ninh hạ tầng số quốc gia. Vì vậy, bảo vệ an ninh phải gắn chặt với kiến tạo phát triển, góp phần tạo lập môi trường an toàn, ổn định để phát huy các nguồn lực, nâng cao năng lực cạnh tranh và sức chống chịu của đất nước.

4. Đổi mới phương pháp, cách thức thực hiện nhiệm vụ hệ lực lượng An ninh toàn quốc theo hướng xuyên suốt, liên thông, có sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả trong hành động; phát huy vai trò dẫn dắt của Cục nghiệp vụ an ninh và lực lượng An ninh cơ sở để bám nắm địa bàn, phát hiện, kiến nghị xử lý kịp thời mọi dấu hiệu tiềm ẩn phức tạp về an ninh, trật tự, nhất là các hoạt động nghi tình báo, gián điệp, thu thập bí mật nhà nước, cài cắm thiết bị tình báo, gián điệp từ sớm, từ cơ sở. Tập trung xử lý tận gốc những vấn đề phức tạp về an ninh, nhất là tại các vùng chiến lược.

Yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia trong tình hình mới đòi hỏi sự phối hợp xuyên suốt, đồng bộ, chặt chẽ giữa các lực lượng, từ Trung ương đến cơ sở; kết hợp hiệu quả giữa các biện pháp truyền thống với việc ứng dụng thành tựu khoa học, công nghệ hiện đại. Trong đó, cơ sở tiếp tục là địa bàn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong phát hiện, nhận diện và giải quyết kịp thời các yếu tố tiềm ẩn phức tạp, góp phần củng cố nền an ninh nhân dân, thế trận an ninh nhân dân gắn với thế trận lòng dân vững chắc.

5. Xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng An ninh nhân dân thật sự trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ; chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Chú trọng sắp xếp, bố trí, đào tạo, bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ cán bộ, trinh sát an ninh, nhất là cán bộ lãnh đạo, chỉ huy và người đứng đầu có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, trọng danh dự, giữ tư cách, có năng lực cụ thể hóa, tổ chức thực hiện chủ trương của Đảng trong thực tiễn; dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đổi mới sáng tạo, dám đột phá vì lợi ích chung; hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân, luôn đặt lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích của nhân dân lên trên hết, trước hết.

Xây dựng lực lượng An ninh nhân dân thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại trước hết là xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân; có phẩm chất đạo đức trong sáng, tinh thông pháp luật, sắc bén về nghiệp vụ, làm chủ khoa học, công nghệ, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Xây dựng lực lượng An ninh nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, ‘Kỷ luật nhất-Trung thành nhất-Gần dân nhất,’ là nòng cốt bảo vệ an ninh quốc gia trong kỷ nguyên mới.  

Với bề dày truyền thống vẻ vang, lực lượng An ninh nhân dân phải phấn đấu đi đầu trong Công an nhân dân về đích hoàn thành mục tiêu xây dựng lực lượng đã xác định. Cán bộ an ninh trong kỷ nguyên mới phải là những cá nhân điển hình về bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và nhân dân, tinh thông pháp luật, sắc bén nghiệp vụ, có khả năng dẫn dắt, lan tỏa tinh thần hành động thực hiện các chủ trương của Đảng, có năng lực số, tư duy sáng tạo, khả năng học tập suốt đời, năng lực thích ứng nhanh với thay đổi, năng lực hợp tác trong môi trường toàn cầu, đạo đức số và tinh thần công dân số.”

6. Coi trọng, thực hiện công tác tổng kết thực tiễn, nghiên cứu, phát triển nghệ thuật an ninh. Tăng cường, mở rộng các hoạt động đối ngoại, hợp tác quốc tế trên lĩnh vực an ninh, góp phần kiến tạo môi trường hòa bình, hợp tác, mở rộng không gian cho sự phát triển của đất nước.

Trong bối cảnh các thách thức an ninh ngày càng mang tính xuyên quốc gia, việc tăng cường đối ngoại, hợp tác quốc tế trên lĩnh vực an ninh có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc từ sớm, từ xa, từ ngoài biên giới lãnh thổ. Qua đó, góp phần củng cố môi trường hòa bình, ổn định, tăng cường vị thế, uy tín của đất nước và mở rộng không gian cho phát triển.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu xây dựng, triển khai chiến lược hội nhập quốc tế về an ninh tầm cao mới, chủ động kiến tạo, gia tăng đóng góp duy trì hòa bình, ổn định khu vực cũng như toàn cầu, góp phần tạo thế và lực cho xây dựng và phát triển đất nước.

Phát huy truyền thống vẻ vang qua 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, lực lượng An ninh nhân dân tiếp tục nêu cao bản lĩnh chính trị, tinh thần trách nhiệm, ý chí đổi mới, sáng tạo; chủ động nhận diện, phòng ngừa, đấu tranh hiệu quả với các nguy cơ, thách thức; bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia, lợi ích quốc gia, dân tộc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, chế độ xã hội chủ nghĩa và cuộc sống bình yên, hạnh phúc của Nhân dân.

Thực hiện: Quang Hùng