Nhiều triển vọng xuất khẩu nông sản

H.Hương 15/05/2023 08:15

Giới chuyên gia đánh giá, triển vọng và tiềm năng xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc qua các cửa khẩu biên giới phía Bắc trong năm 2023 là rất lớn. Tuy nhiên, các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản cần nhanh chóng đẩy mạnh xuất khẩu theo đường chính ngạch, thay vì xuất khẩu tiểu ngạch như trước đây để tránh rủi ro.

Xuất khẩu sầu riêng dự báo sẽ đạt 1 tỷ USD trong năm nay.

Nhiều dư địa xuất khẩu

Dữ liệu từ cơ quan quản lý cho biết, 4 tháng đầu năm, trong khi nhiều mặt hàng nông sản có dấu hiệu sụt giảm xuất khẩu, riêng ngành hàng rau quả lại có tín hiệu khả quan. Cụ thể, giá trị xuất khẩu rau quả 4 tháng đầu năm 2023 đạt 1,39 tỷ USD, tăng 19,4% so với cùng kỳ năm 2022.

Trung Quốc dẫn đầu về tiêu thụ hàng rau quả của Việt Nam với trên 58% thị phần và tăng 27% so với cùng kỳ năm 2022. Các mặt hàng có kim ngạch tăng mạnh gồm: thanh long, sầu riêng, xoài, mít... Đặc biệt, sầu riêng là mặt hàng đóng góp lớn vào kết quả xuất khẩu ấn tượng của ngành rau quả những tháng đầu năm. Nếu tình hình thuận lợi, kim ngạch xuất khẩu trái cây này có thể đạt 1 tỷ USD trong năm nay.

Bà Lê Thị Thùy Vân - Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và chính sách tài chính nhận định, xuất khẩu nông sản của Việt Nam sang Trung Quốc còn nhiều thách thức phải đối mặt như: Quá trình phục hồi kinh tế của Trung Quốc vẫn còn tiềm ẩn yếu tố rủi ro; thị trường này ngày càng siết chặt hơn các quy định về chất lượng sản phẩm...

Theo ông Nguyễn Đình Tùng - Phó Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam, Trung Quốc là thị trường lớn nhất của Việt Nam, bởi Việt Nam và Trung Quốc có lợi thế về khoảng cách địa lý. Việt Nam có đường biên giới tốt và vận chuyển hàng hóa rất nhanh. Việc quản lý về hàng rào kỹ thuật do phía Trung Quốc yêu cầu hiện chúng ta đáp ứng khá tốt, nhưng khi sản lượng tăng, đây sẽ là vấn đề khó khăn trong quản lý mã số nhà máy đóng gói, mã số vùng trồng. Sau đó là quản lý làm sao để đảm bảo chất lượng, đảm bảo thương hiệu.

Để tăng cường xuất khẩu nông sản qua biên giới, bà Lê Thùy Vân cho rằng, cần nhanh chóng đẩy mạnh việc chuyển từ xuất khẩu theo đường tiểu ngạch sang chính ngạch đối với các mặt hàng nông sản; đẩy mạnh xúc tiến thương mại, quảng bá nông sản Việt cũng như tạo cầu nối giữa DN Việt Nam với các DN phân phối, hệ thống siêu thị của Trung Quốc. Đồng thời, cần nâng cao chất lượng hàng hóa nông sản của Việt Nam để có thể đáp ứng tốt hơn tiêu chuẩn của các thị trường xuất khẩu...

Đẩy nhanh tiến độ thông quan

Tuy nhiên, vấn đề đáng lo ngại là việc xuất khẩu nông sản qua cửa khẩu thường gặp cảnh ùn ứ. Để tăng cường xuất khẩu nông sản qua cửa khẩu phía Bắc, giới chuyên gia cho rằng, cần có sự hỗ trợ rất lớn của chính quyền các địa phương và ngành Hải quan.

Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Lưu Mạnh Tưởng cho biết, thời gian tới, ngành Hải quan sẽ tiếp tục đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian thông quan, tạo điều kiện tối đa để thực hiện thông quan nhanh chóng trong ngày đối với hàng hóa xuất khẩu; giải quyết ngay các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục thông quan.

Tổng cục Hải quan cũng đã chỉ đạo các chi cục hải quan tạo điều kiện và thực hiện thông quan ngay trong ngày đối với hàng hóa xuất khẩu là nông sản; thường xuyên trao đổi thông tin với cơ quan kiểm dịch để thực hiện nhanh chóng thủ tục cho DN.

Đối với việc kiểm tra, giám sát hàng nông sản xuất khẩu, cơ quan hải quan đã và đang tiếp tục xây dựng và nâng cao mô hình địa điểm kiểm tra hồ sơ tập trung; chủ động phối hợp với các bộ, ngành sửa đổi hệ thống văn bản pháp luật về kiểm tra chuyên ngành, chi tiết mã số HS, ban hành các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với hàng hóa thuộc đối tượng kiểm tra; Đẩy mạnh áp dụng nguyên tắc kiểm tra theo phương pháp phân luồng quyết định kiểm tra.

Để tăng giá trị xuất khẩu các mặt hàng nông sản trong năm 2023, Bộ NN&PTNT đã đưa ra nhiều giải pháp cụ thể. Trong đó, đối với các nhóm sản phẩm chủ lực, với sản phẩm trồng trọt, toàn ngành sẽ tập trung tổ chức xúc tiến thương mại, quảng bá cho những sản phẩm đã được cấp phép tiếp cận thị trường xuất khẩu trong năm 2022 như: Trung Quốc (chanh leo, sầu riêng, chuối), New Zealand (chanh, bưởi), Nhật Bản (nhãn), Hoa Kỳ (bưởi). Bên cạnh đó, tiếp tục tổ chức xúc tiến thương mại, quảng bá cho những sản phẩm mà thị trường truyền thống có nhu cầu lớn trong năm 2023 như: Hoa Kỳ (gỗ, hạt tiêu, cà phê), Trung Quốc (trái cây, rau quả), EU (rau quả, gỗ), Đông Bắc Á (rau quả, cây gia vị), ASEAN (gạo, gỗ); thị trường tiềm năng như Ả rập Xê út (gạo, chè, cà phê).

H.Hương