từ khóa: #làng nghề

Làng Gốm Bát Tràng nằm tại xã Bát Tràng (TP Hà Nội) không chỉ là nơi sản xuất gốm với các dòng men cổ, đặc trưng, mà còn thu hút du khách bởi nét đẹp độc đáo và giá trị lịch sử. Vậy nhưng làng nghề nhiều năm qua cũng phải đối mặt với tình trạng ô nhiễm môi trường.

Hơn 600 năm tồn tại và phát triển, làng nghề điêu khắc gỗ Bảo Hà (xã Vĩnh Hải, TP Hải Phòng) từng là cái nôi của nhiều nghệ nhân tài hoa. Tuy nhiên, trước sự thay đổi của thị trường lao động và xu hướng nghề nghiệp, nơi đây đang đối mặt việc thiếu hụt lực lượng lao động trẻ.

Những ngày cận Tết, làng trống Đọi Tam ở Ninh Bình rộn ràng từ sáng sớm đến khuya. Tiếng búa đóng tang, tiếng da căng mặt trống vang lên liên hồi, báo hiệu một mùa làm ăn tất bật, khi người thợ dồn tâm sức cho từng chiếc trống kịp theo nhịp Tết.

Thời điểm cận Tết Nguyên đán 2026, làng nghề truyền thống làm mật mía ở thôn Lâm Thành, xã Kim Tân (Thanh Hóa) lại tất bật, đỏ lửa. Tận dụng thời gian nông nhàn sau vụ thu hoạch mía, nhiều hộ dân tập trung nấu mật để phục vụ nhu cầu thị trường Tết, mang lại nguồn thu nhập đáng kể.

Những ngày giáp Tết, làng cổ Đường Lâm (Sơn Tây, Hà Nội) khoác lên mình vẻ đẹp trầm mặc mà tươi mới. Giữa không gian mái ngói nâu sẫm, tường đá ong nhuốm màu thời gian, một sáng tạo mỹ thuật độc đáo bộ bàn ghế sơn mài tạo hình ngựa của nghệ nhân trẻ Nguyễn Tấn Phát đã trở thành điểm nhấn đặc biệt, mang hơi thở Xuân Bính Ngọ 2026 về với hồn làng cổ.

Không chỉ lợn đất truyền thống, các cơ sở sản xuất còn linh hoạt đổi mới mẫu mã để phù hợp thị hiếu của người dân và phân khúc quà tặng như mẫu nhân vật hoạt hình, con vật ngộ nghĩnh.

Làng thêu ren Văn Lâm (xã Ninh Hải, huyện Hoa Lư, Ninh Bình) nằm bên danh thắng Tam Cốc - Bích Động, là một trong những làng nghề cổ nhất Việt Nam. Xuất hiện từ thế kỷ XIII, thời nhà Trần, đây không chỉ là một điểm đến du lịch với những ngõ nhỏ rêu phong và mái ngói cong vút. Với người trong nghề, nơi đây còn là “cái nôi” của những đường kim mũi chỉ và nhịp thở của nghề thêu ren đã được gìn giữ từ nhiều thế hệ.

Những ngày cận Tết Nguyên đán, các làng nghề truyền thống ở Hà Tĩnh như kẹo cu đơ, trầm hương… bước vào cao điểm sản xuất. Nhịp lao động hối hả không chỉ để kịp đơn hàng cuối năm, mà còn góp phần gìn giữ và lan tỏa giá trị nghề truyền thống trong đời sống hiện đại.

Giữa guồng quay của kinh tế thị trường và làn sóng công nghệ 4.0, nhiều làng nghề truyền thống đang đứng trước những thách thức chưa từng có: làm sao vừa đáp ứng nhu cầu mới của thị trường, vừa gìn giữ hồn cốt cha ông để lại.

Không phải ngẫu nhiên Hà Nội được UNESCO ghi danh là “Thành phố sáng tạo” trong lĩnh vực thiết kế vào năm 2019. Thủ đô hiện sở hữu 6.489 di tích lịch sử (theo công bố kết quả bổ sung kiểm kê di tích giai đoạn 2015 – 2025 của Hà Nội), hàng trăm lễ hội truyền thống, không gian văn hóa đa dạng từ phố cổ, làng nghề, hệ thống nhà hát đến các bảo tàng.

Sau hơn hai mươi năm kiên trì theo đuổi nghề mộc, ông Nguyễn Văn Minh (tỉnh Hà Tĩnh) đã gây dựng nên một xưởng gỗ có giá trị cao, khơi lại nhịp sống làng nghề truyền thống bên dòng La Giang.

Xuất khẩu thu về hàng tỷ USD, nhưng ngành thủ công mỹ nghệ Hà Nội đang đứng trước nhiều thách thức như chưa khai thác hết tiềm năng, giá trị của sản phẩm. Đặc biệt là tình trạng thiếu nguồn nguyên liệu xảy ra hầu hết ở các làng nghề.

Tận dụng vỉa hè, lòng đường để phơi bánh đa nem đang là tình trạng phổ biến tại một số địa phương tại tỉnh Hà Tĩnh. Thói quen này không chỉ tiềm ẩn nguy cơ mất vệ sinh an toàn thực phẩm, mà còn ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị và nguy cơ mất an toàn giao thông.

Phát triển làng nghề không chỉ là bài toán về kinh tế hay tiêu thụ sản phẩm, mà còn là hành trình gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống. Bởi đó là nơi kết tinh tài hoa, tâm huyết và tinh thần sáng tạo của bao thế hệ người thợ…

Sau khi Quảng Nam sáp nhập vào TP Đà Nẵng, thành phố biển không chỉ được mở rộng về địa giới hành chính mà còn được bồi đắp thêm chiều sâu văn hóa và bản sắc truyền thống bởi Quảng Nam không chỉ là vùng đất di sản mà còn có rất nhiều làng nghề truyền thống tuổi đời cả trăm năm. Những tài sản vô giá này chắc chắn sẽ tạo đà cho du lịch phát triển…

Với việc sở hữu 1.350 làng nghề và làng có nghề, Thủ đô Hà Nội đang có nhiều lợi thế cũng như tiềm năng để phát triển sản phẩm OCOP (chương trình mỗi xã một sản phẩm), góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, đồng thời bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa nghề truyền thống…

Làng nghề không đơn thuần là nơi tạo ra sản phẩm, tạo thu nhập, mang lại kế sinh nhai cho hàng triệu người dân nông thôn, mà còn là nơi lưu giữ hồn cốt văn hóa, truyền thống cha ông. Tuy nhiên, đa số làng nghề đang rơi vào tình trạng thiếu hụt lao động nghiêm trọng. Khi bàn tay của lớp nghệ nhân già yếu dần đi thì khoảng trống kế thừa vẫn chưa được lấp đầy.

Hơn một thế kỷ gắn bó với nghề làm tăm hương, làng Quảng Phú Cầu đang dần thay đổi diện mạo. Từ chỗ sản xuất phục vụ nhu cầu trong nước, làng nghề nay mở rộng quy mô, hướng tới xuất khẩu và khai thác du lịch trải nghiệm, đưa sản phẩm thủ công truyền thống đến gần hơn với thị trường quốc tế.

Theo các chuyên gia môi trường, để phát triển làng nghề theo hướng bảo tồn và phát triển cần gắn với bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, phần lớn làng nghề có quy mô nhỏ lẻ nên việc triển khai không đơn giản.

Những ngày qua, nhiều người đến Bắc Ninh du lịch đã mặc trang phục truyền thống của chị Hai quan họ để chụp ảnh. Việc khai thác các yếu tố văn hóa truyền thống trong trang phục tiếp tục tạo ra các hiệu ứng tích cực. Xu hướng này đã và đang làm thức dậy văn hóa truyền thống.