1 triệu người theo dõi và bài toán định danh
Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 147/2024/NĐ-CP đang đề xuất một quy định đáng chú ý: Chủ tài khoản, chủ kênh nội dung, chủ trang cộng đồng hoặc người quản trị nhóm cộng đồng trên mạng xã hội nếu có tổng số người theo dõi hoặc thành viên từ 1 triệu người trở lên phải thông báo thông tin liên hệ bằng văn bản tới cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành về thông tin điện tử.
Theo ông Võ Quốc Hưng - Giám đốc tăng trưởng của Tonkin Agency, quy định này là bước đi tích cực, tạo hành lang pháp lý để đưa các nhà sáng tạo nội dung và những trang, kênh có sức ảnh hưởng lớn vào khuôn khổ. Một tài khoản có 1 triệu người theo dõi nhiều khi có sức tác động còn lớn hơn một cơ quan báo chí địa phương. Việc định danh sẽ giúp nâng cao trách nhiệm của người làm nội dung và giúp cơ quan quản lý xử lý các tài khoản vi phạm nhanh hơn.
Nhưng từ quy định đến thực tế vẫn còn một khoảng cách đáng kể. Ai là chủ của 1 triệu người theo dõi?
Ông Hưng cho rằng nếu cá nhân hoặc pháp nhân cố tình che giấu, việc xác định một người có bao nhiêu tài khoản để cộng gộp tổng số người theo dõi sẽ rất khó. Nhiều tài khoản, trang, kênh hiện được vận hành bởi các MCN hoặc admin ẩn danh. Việc xác định chủ sở hữu, liên kết tài khoản trên các nền tảng và đối soát dữ liệu cũng phụ thuộc đáng kể vào mức độ hợp tác của các nền tảng.
Đây là điểm cần được tính toán kỹ khi xây dựng quy định. Một ngưỡng định lượng có thể rất rõ trên giấy, nhưng để áp dụng hiệu quả lại cần một cơ chế xác định chủ thể và dữ liệu đủ tin cậy. Nếu nền tảng không hợp tác đầy đủ, việc kiểm tra có thể trở thành công việc thủ công, chậm và tiêu tốn nguồn lực.
Vì thế, câu chuyện không chỉ nằm ở con số 1 triệu. Điều quan trọng hơn là sau khi đặt ra ngưỡng này, cơ quan quản lý có thể xác định đúng chủ thể, xác thực được dữ liệu và xử lý được khi có vi phạm hay không. Một quy định chỉ thực sự phát huy tác dụng khi có khả năng vận hành được trong thực tế.