3 nút thắt cần tháo gỡ để chuẩn hóa bữa ăn học đường

Gỡ vướng trong tổ chức bữa ăn học đường

Tại buổi sinh hoạt chuyên đề “Dinh dưỡng học đường và giải pháp chuẩn hóa bữa ăn học đường” do CLB Phóng viên Y tế - Giáo dục, dưới sự đồng hành của Tập đoàn TH tổ chức ngày 10/10 tại Nghệ An, TS.BS Bùi Thị Mai Hương - Viện Dinh dưỡng Quốc gia chỉ ra ba vấn đề trong tổ chức bữa ăn học đường, gồm: thiếu tiêu chuẩn dinh dưỡng mang tính bắt buộc, thiếu nhân lực chuyên trách và chênh lệch điều kiện tổ chức bữa ăn giữa các trường.

Theo bà Hương, thực đơn cần được xây dựng dựa trên nhu cầu dinh dưỡng theo từng lứa tuổi. Khi chưa có tiêu chuẩn đủ cụ thể, việc tổ chức bữa ăn có thể phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm của người phụ trách. Vì vậy, cần xây dựng khung chính sách làm căn cứ triển khai, đồng thời tính đến điều kiện thực tế của từng địa phương, nhà trường.

Nhân lực cũng là vấn đề cần tháo gỡ. Tại nhiều trường, nhiệm vụ xây dựng thực đơn, quản lý bữa ăn và theo dõi sức khỏe học sinh được giao kiêm nhiệm. Trong khi đó, công việc này đòi hỏi kiến thức chuyên môn về dinh dưỡng.

Việc đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ hiện có là giải pháp cần thiết khi chưa thể bố trí nhân lực chuyên trách tại tất cả các trường.

Bên cạnh đó, điều kiện cơ sở vật chất và kinh phí tổ chức bữa ăn giữa các trường còn khác biệt. Hạn chế về không gian bếp, thiết bị chế biến, bảo quản thực phẩm có thể ảnh hưởng đến việc tổ chức bữa ăn. Mức kinh phí khác nhau cũng tạo ra khó khăn trong việc đáp ứng yêu cầu dinh dưỡng.

Để khắc phục những vướng mắc trên, TS.BS Bùi Thị Mai Hương kiến nghị: “Cần tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý và nhà trường, hỗ trợ chuyên môn trong xây dựng thực đơn, tính toán khẩu phần. Đồng thời, cần có ngân hàng thực đơn, phần mềm cân đối năng lượng, vi chất và xây dựng thực đơn phù hợp với nguồn thực phẩm, văn hóa ẩm thực, điều kiện kinh tế của từng địa phương”.

Chuẩn hóa bữa ăn học đường gắn với tăng cường thể lực

Từ góc độ triển khai, ThS Hà Thị Phương - Quản lý dinh dưỡng, Viện Dinh dưỡng TH chia sẻ kinh nghiệm trong tổ chức mô hình điểm bữa ăn học đường bảo đảm dinh dưỡng hợp lý kết hợp tăng cường hoạt động thể lực cho trẻ em, học sinh, sinh viên Việt Nam.

Mô hình do Tập đoàn TH khởi xướng, phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế triển khai trong năm học 2020-2021 tại 10 tỉnh, thành phố đại diện cho 5 vùng sinh thái trên cả nước.

Thay vì áp dụng một phương án chung cho mọi địa phương, mô hình được thực hiện qua các bước khảo sát, đánh giá thực trạng, thử nghiệm điều kiện triển khai, sau đó đề xuất bữa ăn và hoạt động giáo dục, truyền thông dinh dưỡng phù hợp.

“Bên cạnh xây dựng thực đơn, mô hình còn kết hợp giáo dục dinh dưỡng, truyền thông cho học sinh, phụ huynh và nhà trường, đồng thời tăng cường hoạt động thể lực phù hợp với lứa tuổi”, ThS Hà Thị Phương chia sẻ.

Bộ thực đơn của mô hình gồm 400 thực đơn, được xây dựng theo tiêu chuẩn dinh dưỡng và điều chỉnh theo văn hóa ẩm thực, nguồn thực phẩm sẵn có tại từng địa phương. Chi phí được tính theo giá thực phẩm tại địa phương; bữa phụ sử dụng sữa tươi và các chế phẩm từ sữa tươi nhằm góp phần cải thiện lượng canxi trong khẩu phần.

Kết quả đánh giá cho thấy 95,8% trường tham gia nhận định mô hình hiệu quả hoặc rất hiệu quả. Tỉ lệ học sinh tiểu học có nhận thức đầy đủ về bữa ăn hợp lý tăng 23,6%.

Theo bà Phương, mô hình hướng tới việc phối hợp giữa nhà trường, phụ huynh và học sinh để hình thành thói quen dinh dưỡng lành mạnh cho trẻ em. Đây cũng là yêu cầu cần được chú trọng bên cạnh tiêu chuẩn dinh dưỡng, nhân lực và nguồn lực tổ chức khi chuẩn hóa bữa ăn học đường.