71% bệnh nhân đột quỵ có tiền sử tăng huyết áp
Tăng huyết áp là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu gây đột quỵ não. Theo các chuyên gia Bệnh viện Bạch Mai, kiểm soát tốt huyết áp cùng các yếu tố nguy cơ có thể giúp phòng ngừa phần lớn trường hợp đột quỵ.
Thông tin được các chuyên gia đưa ra tại phiên khoa học “Đột quỵ não 2026: Những tiến bộ trong kỷ nguyên mới”, thuộc Hội nghị Khoa học Quốc tế Bệnh viện Bạch Mai lần thứ 34, hướng tới kỷ niệm 115 năm thành lập bệnh viện.
GS.TS Mai Duy Tôn, Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, đột quỵ vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn phế, để lại gánh nặng lớn cho người bệnh, gia đình và xã hội.
Theo chuyên gia, mỗi phút trôi qua khi xảy ra đột quỵ, khoảng 2 triệu tế bào thần kinh có thể bị tổn thương và mất đi. Tuy nhiên, có tới 80% trường hợp đột quỵ được đánh giá là có thể phòng ngừa thông qua nhận diện và kiểm soát các yếu tố nguy cơ, đặc biệt là tăng huyết áp.
ThS.BS Đinh Trung Hiếu, Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, tăng huyết áp là yếu tố nguy cơ quan trọng đối với cả hai thể đột quỵ gồm nhồi máu não và xuất huyết não.
Khi huyết áp tăng cao kéo dài, thành mạch máu liên tục chịu áp lực, dẫn đến tổn thương lớp nội mạc, thúc đẩy quá trình xơ vữa và hình thành tình trạng hẹp, tắc mạch máu não. Đồng thời, tăng huyết áp cũng có thể làm suy yếu thành mạch, gia tăng nguy cơ vỡ mạch máu gây xuất huyết não.
Đáng chú ý, theo thống kê lâm sàng được trình bày tại hội nghị, khoảng 71% bệnh nhân đột quỵ có tiền sử tăng huyết áp.
Trong khi đó, tăng huyết áp thường diễn biến âm thầm, ít có triệu chứng rõ ràng. Không ít người chỉ phát hiện bệnh khi đã xuất hiện biến chứng.
Kiểm soát huyết áp là biện pháp quan trọng phòng ngừa đột quỵ
Theo ThS.BSNT Nguyễn Minh Anh, Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, duy trì huyết áp ở mức mục tiêu có vai trò quan trọng trong phòng ngừa đột quỵ lần đầu cũng như hạn chế nguy cơ tái phát.
Mức huyết áp dưới 130/80 mmHg được nhấn mạnh đối với nhiều nhóm người trưởng thành và người có tiền sử đột quỵ. Tuy nhiên, mục tiêu cụ thể cần được bác sĩ xác định dựa trên tình trạng sức khỏe, bệnh lý đi kèm và khả năng dung nạp điều trị của từng người.
Không chỉ đưa huyết áp về mức mục tiêu, việc duy trì chỉ số ổn định, hạn chế những biến động bất thường cũng có ý nghĩa quan trọng, đặc biệt ở người có nguy cơ cao.
Các bác sĩ lưu ý, một trong những sai lầm thường gặp là người bệnh tự ý ngừng thuốc khi thấy huyết áp trở về bình thường. Tăng huyết áp là bệnh mạn tính, cần theo dõi và điều trị lâu dài. Việc tự ý bỏ thuốc hoặc thay đổi liều có thể khiến huyết áp tăng trở lại, làm gia tăng nguy cơ đột quỵ và các biến cố tim mạch.
Bên cạnh tuân thủ điều trị, các chuyên gia khuyến cáo người dân thực hiện 8 yếu tố thiết yếu bảo vệ sức khỏe tim mạch và não bộ theo bộ tiêu chí Life's Essential 8, gồm: ăn uống lành mạnh, vận động thường xuyên, không hút thuốc, ngủ đủ giấc, kiểm soát cân nặng, mỡ máu, đường huyết và huyết áp.
Trong đó, cần hạn chế lượng muối tiêu thụ dưới 5g/ngày; duy trì ít nhất 150 phút vận động thể lực cường độ trung bình mỗi tuần; ngủ khoảng 7 - 9 giờ mỗi đêm và chủ động kiểm tra huyết áp định kỳ.
Với người đã được chẩn đoán tăng huyết áp, việc ghi chép kết quả đo tại nhà, tái khám đúng lịch và sử dụng thuốc theo chỉ định là những biện pháp cần duy trì thường xuyên.
Theo GS.TS Mai Duy Tôn, dù y học đã đạt nhiều tiến bộ trong cấp cứu và điều trị đột quỵ, chiến lược hiệu quả, bền vững vẫn là chủ động dự phòng ngay từ cộng đồng.
Việc phát hiện sớm tăng huyết áp, kiểm soát các bệnh lý nền và duy trì lối sống lành mạnh có thể góp phần giảm đáng kể nguy cơ đột quỵ, hạn chế tử vong và di chứng lâu dài.