Ai bao che cho doanh nghiệp băm nát đê tại TP Việt Trì?
Trong thời gian dài, nhiều doanh nghiệp kinh doanh bến bãi cát, sỏi ngang nhiên xâm phạm khiến hệ thống đê điều xã Phượng Lâu (TP Việt Trì, tỉnh Phú Thọ) bị băm nát. Đáng buồn hơn, càng bị kiểm tra, xử lý thì các doanh nghiệp càng vi phạm qui mô lớn hơn. Vậy thế lực nào đang “bảo kê” cho các doanh nghiệp xâm phạm đê điều tại địa phương này…?

Hệ thống đê điều ở xã Phượng Lâu bị các doanh nghiệp kinh doanh cát sỏi băm nát.
Hành lang bảo vệ đê điều bị xâm phạm
Những ngày này, đi dọc tuyến sông Lô thuộc địa bàn xã Phượng Lâu, người ta thực sự choáng bởi các doanh nghiệp kinh doanh cát sỏi, vật liệu xây dựng ngang nhiên tàn phá hệ thống đê điều giữa thanh thiên bạch nhật. Toàn tuyến đê sông Lô trên địa bàn này như một đại công trường khai thác, vận chuyển cát sỏi. Những bãi tập kết cát, sỏi, trạm trộn bê trên cao sừng sững như núi ngay trên hành lang, đê, mái đê, bãi sông khiến hệ thông đê bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Các máy xúc, máy ủi, máy gạt và công nhân tấp nập vận chuyển cát, sỏi từ dưới sông lên bến bãi. Hàng trăm xe tải hạng nặng tấp nập ra vào “ăn hàng”.
Các tuyến đường, tuyến đê bị băm nát với nhiều “ổ voi”, “ổ gà” bởi hoạt động vận tải cát, sỏi. Không chỉ vậy, các xe tải để vật liệu vương vãi xuống đường bụi cuốn mù mịt. Mỗi khi xe tải đi qua, kéo theo cơn “bão bụi” kinh hoàng ập vào người đi đường và nhà dân bên đường.
Nhiều năm nay, người dân khốn khổ bởi tình trạng này nhưng chỉ biết kêu trời. Hiện tại địa bàn xã Phượng Lâu có 5 doanh nghiệp vi phạm hành lang bảo vệ đê điều gồm: Công ty CP thương mại T&Q- có hành vi làm móng xây dựng trạm trộn bê tông trong bãi sông; Công ty TNHH Thường Xuyên- có hành vi xây nhà trong lòng bãi sông…
Đặc biệt, 3 công ty gồm: công ty TNHH MTV thương mại và xây dựng An Khang, Công ty CP Thượng Long, Công ty CP Tùng Ngọc chất tải vật liệu xây dựng công trình trong hành lang thoát lũ…
Đáng chú ý, các công ty này bị ngành chức năng kiểm tra xử phạt nhiều lần vì hành vi xâm phạm hệ thống đê điều nhưng càng bị kiểm tra thì các doanh nghiệp lại càng vi phạm quy mô hơn.
Theo người dân xã Phượng Lâu, trước kia hệ thống đê điều ở xã Phượng Lâu đã từng bị vỡ do nước lũ khiến cả khu vực bị ngập chìm trong nước. Với tình trạng xâm hại đê điều như hiện nay, hệ thống đê nơi này có thể bị vỡ bất cứ lúc nào.
Nhiều năm nay, người dân búc xúc kiến nghị đến nhiều cấp chính quyền của tỉnh Phú Thọ nhưng không hiểu sao ngành chức năng không xử lý triệt để khiến các doanh nghiệp càng tiếp tục vi phạm. Trong khi đó, các hộ dân bình thường chỉ cần có hành vi xâm hại đê điều dù nhỏ nhất cũng bị xử lý và cưỡng chế.
“Bảo kê”?
Về vấn đề này, Sở NN&PTNN tỉnh Phú Thọ cho biết, tại khu vực K62,1 đến K62,4 đê hữu sông Lô thuộc địa bàn xã Phượng Lâu tồn tại 3 trường hợp chất tải vật liệu cát sỏi trên mái đê, trong hành lang bảo vệ đê, bãi sông với khối lượng rất lớn và đắp lấn ra lòng bãi sông mà chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép theo quy định gồm: Công ty TNHH MTV thương mại và xây dựng An Khang, Công ty CP Thượng Long, Công ty CP Tùng Ngọc. Những việc làm trên của 3 công ty đã vi phạm nghiêm trọng pháp luật về đê điều và phòng chống thiên tai.
Trong năm 2014, các cơ quan chức năng đã nhiều lần lập biên bản vi phạm, xử lý hành chính và yêu cầu tháo dỡ các vi phạm. Ngày 2/4/2015, Chi cục Đê điều và PCLB tỉnh Phú Thọ đã phối hợp với UBND TP. Việt Trì và UBND xã Phượng Lâu tiếp tục kiểm tra, lập biên bản và yêu cầu các đơn vị tháo dỡ các vi phạm trên xong trước ngày 30/4/2015. Tuy nhiên cả 3 công ty vẫn cố tình không chấp hành theo yêu cầu của cơ quan chức năng mà tiếp tục vi phạm pháp luật.
Sở NN&PTNN tỉnh Phú Thọ đã đề nghị UBND TP Việt Trì chỉ đạo các phòng ban chức năng, UBND xã Phượng Lâu kiên quyết xử lý 3 trường hợp vi phạm nêu trên; yêu cầu các đơn vị phải giải phóng, thanh thải ngay các vi phạm chất tải vật liệu cát, sỏi trên mái đê, trong hành lang đê, bãi sông và dỡ bỏ phần đất đắp lấn ra bãi sông, khôi phục lại hiện trạng ban đầu; làm rõ trách nhiệm của các cấp chính quyền, các tổ chức cá nhân để xảy ra các vi phạm nêu trên.
Tuy nhiên, các doanh nghiệp vi phạm vẫn tiếp tục vi phạm. Bởi vậy, ngày 17/7/2015, Sở NN&PTNT tỉnh Phú Thọ có công văn gửi UBND TP. Việt Trì nêu rõ: Ngày 9/6/2015, Sở NN&PTNT đã có công văn số 699/SNN-ĐĐ về việc đề nghị UBND TP Việt Trì xử lý vi phạm pháp luật về đê điều tại xã Phượng Lâu.
Qua kiểm tra thực tế tại hiện trường và báo cáo của Chi cục Đê điều và PCLB, Sở NN&PTNT có ý kiến như sau: Về tình trạng vi phạm của các đơn vị tại K62,1-K62,4 đê Hữu Lô xã phượng Lâu gồm 3 đơn vị: Công ty TNHH MTV thương mại và xây dựng An Khang, Công ty CP Thượng Long, Công ty CP Tùng Ngọc đã nhiều lần vi phạm chất tải vận liệu cát, sỏi trên mái đê, trong hành lang bảo vệ đê kè, bãi sông khối lượng lớn và đắp lấn ra bãi sông mà chưa được cấp có thẩm quyền cấp phép.
Ngày 12/6/2015, UBND TP Việt Trì có văn bản số 1061/UBND-KT chỉ đạo giải phóng các điểm vi phạm trên; ngày 18/6/2015, UBND xã Phượng Lâu chủ trì tổ chức họp các đơn vị liên quan trong đó doanh nghiệp đã cam kết tháo dỡ xong trước ngày 30/6/2015. Tuy nhiên qua kiểm tra và đôn đốc các đơn vị hầu hết không khắc phục, tháo dỡ theo đúng nội dung cam kết, chính quyền không kiên quyết xử lý, gây ảnh hưởng đến an toàn đê điều và thoát lũ sông Lô.
Để thực hiện nghiêm túc các quy định của pháp luật và chỉ đạo của UBND tỉnh tại Văn bản số 2311/UBND-KT4, ngày 17/6/2015, Sở NN&PTNN tiếp tục đề nghị UBND TP Việt Trì có biện pháp cụ thể để xử lý dứt điểm các trường hợp vi phạm và cố tình không chấp hành quy định của pháp luật của 3 công ty nêu trên.
Tuy nhiên, tới nay, tất cả các vi phạm của các doanh nghiệp vẫn chưa được xử lý. Các doanh nghiệp vẫn ngang nhiên tàn phá hệ thống đê điều tại xã Phượng Lâu, thách thức pháp luật. Việc xâm hại này khiến mặt đê ở xã Phương Lâu bị yếu, đe dọa sự an nguy của TP Việt Trì. Cũng chưa có tổ chức, cá nhân nào bị xử lý để tình trạng xâm phạm đê điều kéo dài.
Trao đổi về vấn đề trên, ông Nguyễn Hùng Sơn- Chi cục trưởng Chi cục Đê điều và PCLB tỉnh Phú Thọ cho biết, Chi cục đã lập biên bản và có văn bản đề nghị các cấp chính quyền địa phương để xử lý hành vi xâm hại đê điều, tuy nhiên chính quyền địa phương vào cuộc chưa quyết liệt nên chưa giải quyết dứt điểm được. Chi cục Đê điều không có chế tài để cưỡng chế hay xử lý, chính quyền địa phương không vào cuộc thì rất khó xử lý.
Việc các doanh nghiệp kinh doanh bến bãi khai thác cát, sỏi ngang nhiên hoạt động, bất chấp pháp luật trên địa bàn xã Phượng Lâu và sự thiếu kiên quyết của chính quyền địa phương trong việc xử lý vi phạm khiến dư luận đặt câu hỏi: Phải chăng có thế lực nào đang bao che và tiếp tay cho các doanh nghiệp vi phạm nên các doanh nghiệp mới nhờn luật, coi trời bằng vung?