Ai cần xác nhận SIM chính chủ trên VNeID?
Từ ngày 15/4, Thông tư 08/2026 của Bộ Khoa học và Công nghệ chính thức có hiệu lực, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong quản lý thuê bao di động khi lần đầu cho phép người dùng tự xác nhận SIM chính chủ thông qua ứng dụng VNeID. Tuy nhiên, không phải tất cả người dùng đều phải thực hiện xác thực lại, mà chỉ áp dụng với những trường hợp nhận được thông báo từ nhà mạng hoặc ứng dụng.
Theo quy định mới, dữ liệu thuê bao sẽ được các doanh nghiệp viễn thông đồng bộ với hệ thống định danh điện tử. Khi truy cập VNeID, người dùng có thể tra cứu toàn bộ các số điện thoại đang đứng tên mình trên tất cả các mạng. Từ danh sách này, họ chủ động xác nhận số đang sử dụng hoặc phản hồi những số không còn liên quan. Cách tiếp cận này chuyển vai trò từ bị động sang chủ động, giúp người dùng trực tiếp kiểm soát danh tính số của mình trong môi trường số.
Dù vậy, chính sách không yêu cầu xác thực đồng loạt. Những thuê bao đã đăng ký bằng căn cước công dân gắn chip, thẻ căn cước hoặc đã dùng để kích hoạt tài khoản VNeID mức độ 2 sẽ được miễn, trừ khi có thay đổi thiết bị sử dụng SIM sau ngày 15/6. Đây là điểm khác biệt so với các đợt chuẩn hóa trước, khi người dùng thường phải cập nhật thông tin diện rộng.
Quy định mới nhằm giải quyết triệt để tình trạng SIM không chính chủ - nguyên nhân chính dẫn đến tin nhắn rác, cuộc gọi rác và các hành vi lừa đảo tồn tại nhiều năm. Trên thực tế, nhiều SIM được đăng ký từ trước có thể đã bị chuyển nhượng, cho mượn mà không cập nhật lại thông tin, tiềm ẩn rủi ro pháp lý cho người đứng tên. Với cơ chế mới, nếu người dùng xác nhận không sử dụng một số thuê bao, nhà mạng sẽ tiến hành kiểm tra và yêu cầu cập nhật thông tin trong thời hạn nhất định; nếu không thực hiện, số này có thể bị khóa theo lộ trình.
Song song với VNeID, các nhà mạng như Viettel Telecom, VNPT hay MobiFone cũng triển khai tính năng xác thực ngay trên ứng dụng riêng. Người dùng có thể chụp ảnh căn cước công dân, quét chip, xác nhận khuôn mặt và hoàn tất quy trình chỉ trong vài phút, kể cả khi đang ở nước ngoài.
Từ giai đoạn 2 bắt đầu ngày 15/6, quy định sẽ được siết chặt hơn khi yêu cầu xác thực sinh trắc học trong các trường hợp thay đổi thiết bị sử dụng SIM. Đây là giải pháp kỹ thuật nhằm ngăn chặn việc lợi dụng SIM thất lạc hoặc mua bán SIM kích hoạt sẵn - một lỗ hổng bảo mật phổ biến hiện nay.
Đối với các nhóm yếu thế như người cao tuổi, người không sử dụng smartphone hoặc cư dân vùng sâu, vùng xa, nhà mạng sẽ phối hợp với lực lượng công an địa phương để hỗ trợ xác thực trực tiếp. Điều này đảm bảo tính bao trùm của chính sách, tránh tạo thêm rào cản công nghệ.
Theo lộ trình, chỉ những thuê bao không hoàn tất xác thực sau khi đã được thông báo mới bị áp dụng biện pháp xử lý, từ khóa một chiều đến hai chiều và cuối cùng là thu hồi số. Vì vậy, người dùng được khuyến nghị theo dõi thông báo và chủ động thực hiện khi cần thiết, tránh gián đoạn dịch vụ.
Thông tư 08/2026 được xem là bước tiến trong xây dựng hạ tầng định danh số, hướng tới mục tiêu mỗi số điện thoại gắn với một danh tính xác thực. Khi người dùng được trao quyền kiểm soát dữ liệu của chính mình, bài toán SIM rác và gian lận viễn thông được kỳ vọng sẽ từng bước được giải quyết bằng công nghệ và quản trị dữ liệu hiện đại.
