Ai sẽ chịu trách nhiệm về việc 17.000 lô đất bị "ém nhẹm" ở Đà Nẵng
Những ngày qua, cán bộ và nhân dân thành phố Đà Nẵng (đặc biệt là những gia đình nhiều năm qua đã phải đi thuê nhà ở để chờ được bố trí lại đất tái định cư) đang hết sức bức xúc trước thông tin các Ban quản lý dự án (BQLDA) đã âm thầm “ém nhẹm” gần 17.000 lô đất đã hoàn tất hạ tầng. Về vấn đề này, Bí thư thành ủy Đà Nẵng Trần Thọ đã không ngần ngại khi phát biểu cho rằng: “Việc ém đất tái định cư của dân là có dấu hiệu của “lợi ích nhóm”…

Trong số 17.000 lô đất bị ém có nhiều vị trí rất đẹp
Việc cố tình ém đất không giao cho dân tái định cư của các BQLDA ở Đà Nẵng đã thực sự làm cho tình hình ở kỳ họp thứ 11, HĐND thành phố… rất nóng! Nhiều đại biểu tham gia kỳ họp đã bày tỏ nỗi bức xúc của bản thân mình và cử tri rằng: Trong khi quỹ đất thì đang thừa nhưng những hộ dân bị giải tỏa vẫn phải khổ sở đi thuê nhà để ở và mòn mỏi trông chờ nhận đất. Rõ ràng, đây là một nghịch lý rất khó hiểu của các BQLDA ở Đà Nẵng.
Đại biểu Phan Thị Thúy Linh – Phó trưởng Ban Kinh tế-Ngân sách HĐND thành phố Đà Nẵng đã gay gắt hỏi: “Vì sao đất tái định cư lâu nay có mà vẫn tảng lờ không bố trí dân?”
Ai cũng biết, việc những hộ dân nằm trong vùng giải tỏa bị nợ đất tái định cư, nhiều năm qua cuộc sống rất khó khăn vì họ luôn trong tình cảnh bất an vì chưa biết đến bao giờ mới được “an cư lạc nghiệp”. Trong khi đó, thành phố Đà Nẵng phải chi một khoản tiền lớn (trong 3 năm gần đây đã chi 65 tỷ đồng) để hỗ trợ người dân thuê nhà ở nhằm ổn định cuộc sống…
Đại biểu Nguyễn Quốc Bình, Phó chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố Đà Nẵng cho rằng, BQLDA hay cơ quan tham mưu cho thành phố cũng như lãnh đạo thành phố phải có trách nhiệm trong vấn đề này, nhất là trong việc buông lỏng quản lý. Sơ hở để dẫn đến thất thoát…
Ông Trần Thọ, Bí thư thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Đà Nẵng khẳng định, Ban giải tỏa đền bù, BQLDA vừa giải tỏa, đền bù lại vừa bố trí tái định cư là cách làm không đúng. Chức năng nhiệm vụ chồng chéo, không rõ ràng. Trong khi Chính phủ quy định phải có Trung tâm khai thác quỹ đất, nhưng thành phố Đà Nẵng không thành lập Trung tâm mà lại giao quyền cho các ban giải tỏa đền bù. Theo ông Trần Thọ, việc các BQLDA ém đất là có dấu hiệu lợi ích nhóm, tùy tiện xử lý sai quy định, vượt thẩm quyền. Các Sở xây dựng, Sở Kế hoạch đầu tư và Chủ tịch UBND các quận, huyện chưa chặt chẽ, thiếu sâu sát thực tế… Trách nhiệm lãnh đạo, điều hành của UBND thành phố, trách nhiệm kiểm tra, giám sát các ban của HĐND, của thường trực HĐND không đến nơi đến chốn. Với vai trò Chủ tịch HĐND, tôi cũng nhận rõ trách nhiệm này. Thay mặt thường trực HĐND thành phố, tôi xin nhận trách nhiệm trước cử tri toàn thành phố đã để cho bà con, đặc biệt là bà con nằm trong vùng di dời giải tỏa phải chịu khó khăn, vất vả trong mấy năm qua…
Ông Võ Duy Khương, Phó chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng cũng cho biết rằng: Trong một thời gian dài, thành phố nợ đất tái định cư của dân là chuyện có thật. Phải đến khi thành phố sát nhập 17 BQLDA lại mới bắt đầu tổ chức rà soát tình hình đất đai thì mới phát hiện các BQLDA đã giấu đến 17.000 lô đất.
Ngay sau khi phát hiện những việc làm “tày đình” của các BQLDA, lãnh đạo thành phố Đà Nẵng đã chỉ đạo các BQLDA ém đất tái định cư viết báo cáo, kiểm điểm. Tuy nhiên, những bản báo cáo, những bản kiểm điểm này cũng chỉ nói chung chung theo kiểu chạy trốn trách nhiệm. Theo ông Nguyễn Đăng Hải - Phó chủ tịch UBMTTQ, đại biểu HĐND thành phố Đà Nẵng thì đây là những báo cáo không trung thực, xem thường kỷ cương… Theo ông Hải thì chính việc các BQLDA đền bù giải tỏa không báo cáo với lãnh đạo thành phố về việc còn đất tái định cư để bố trí cho dân nằm trong diện bị di dời, giải tỏa để phục vụ cho các dự án xây dựng của thành phố, đã đẩy những hộ dân này phải lâm vào cảnh hết sức khó khăn. Bà con phải chạy đôn, chạy đáo khắp nơi để thuê mướn chỗ ở, trong khi đó phía thành phố cũng đã phải chi ra một khoản tiền không nhỏ để hỗ trợ người dân đi thuê nhà trong lúc chờ bố trí đất tái định cư. Với tư cách là Phó chủ tịch UBMTTQVN thành phố Đà Nẵng, ông Hải đã đề nghị lãnh đạo thành phố Đà Nẵng quyết liệt điều tra, làm rõ trách nhiệm của từng lãnh đạo, nhân viên, chuyên viên ở các BQLDA, rồi công khai cho người dân được rõ. Cũng theo ông Hải, những tổ chức, cá nhân vi phạm sẽ phải bồi thường tiền ngân sách thành phố đã duyệt chi để hỗ trợ người dấn đi thuê nhà ở khi để thừa đến 17.000 lô đất mà không chịu bố trí tái định cư cho dân.
Nhiều đại biểu HĐND thành phố đều có cùng quan điểm rằng: lãnh đạo thành phố Đà Nẵng cần phải tổ chức điều tra nghiêm túc để truy cứu trách nhiệm đối với các BQLDA đã ém nhẹm 17.000 lô đất mà không bố trí cho dân. Nếu những bản báo cáo, kiểm điểm của họ không nói đến vấn đề trách nhiệm thì lãnh đạo thành phố phải mạnh tay trong việc buộc họ phải nhận trách nhiệm chứ không thể “xuôi chèo” theo những bản báo cáo chạy tội kia… Kể cả những cán bộ công tác trong các BQLDA nay đã nghỉ hưu cũng phải truy cho đến cùng trách nhiệm của họ, nếu có dấu hiệu vi phạm hình sự thì cũng phải được xử lý một cách minh bạch, công khai.
Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, nhiều cán bộ, đảng viên hưu trí rất bức xúc. Họ cho rằng, việc ém nhẹm đến 17.000 lô đất tái định cư của các BQLDA là hành vi vi phạm pháp luật một cách nghiêm trọng. Họ không thể chấp nhận cách giải thích của các BQLDA là do thống kê chưa sát với thực tế, chưa nắm hết được số lô đã quy hoạch… 17.000 lô đất chứ đâu phải là một cái kẹo mà có thể lập lờ. Rõ ràng, việc ém đất tái định cư là việc làm có toan tính, nói như ông Bí thư thành ủy là có dấu hiệu của “lợi ích nhóm” ở đây. Họ cũng xót xa cho rằng, những thiệt hại trong việc ém đất này đối với thành phố Đà Nẵng là vô cùng nghiêm trọng, bởi lẽ ngoài việc hàng năm thành phố phải chi ngân sách cho việc xây dựng các khu tái định cư, chi tiền hỗ trợ cho dân vùng giải tỏa đi thuê nhà, còn những thiệt hại vô hình khác tỷ dụ như uy tín của chính quyền đối với người dân, uy tín của Đà Nẵng với bên ngoài vì bao năm nay Đà Nẵng vẫn được xem là điểm đến lý tưởng, là thành phố có một đội ngũ lãnh đạo tận tâm, tận lực với dân, vì dân, là thành phố đáng sống…Vì lẽ đó, mà tất cả họ đang rất nóng lòng chờ xem lãnh đạo thành phố sẽ xử lý vụ việc như thế nào..
Nhân chuyện 17.000 lô đất bị ém không giao cho dân xây nhà để ổn định đời sống, người dân Đà Nẵng lại thêm một lần nữa bức xúc trường hợp của ông Nguyễn Ngôn - Nguyên Trưởng BQL các dự án tái định cư Đà Nẵng, hiện là Phó chánh văn phòng Sở xây dựng thành phố Đà Nẵng. Trong thời gian đương chức Trưởng BQL, ông Ngôn đã cấp vượt thẩm quyền, cấp đất sai đối tượng đối với 41 lô đất nằm trên đường 30-4, là con đường vào loại đẹp nhất ở Đà Nẵng. Trong số đó, ông Ngôn đã cấp cho chính bà vợ của mình 2 lô đất biệt thự trị giá thực tế hàng chục tỷ đồng. Vụ việc này bị phanh phui vào thời điểm tháng 12/2014. Hiện nay, UBND thành phố Đà Nẵng đã chuyển hồ sơ vụ ông Ngôn cấp nhầm đất sang cho Cơ quan cảnh sát điều tra - Công an Đà Nẵng thụ lý, điều tra.
Trước sự bức xúc của cán bộ và nhân dân, Tân chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Huỳnh Đức Thơ đã chỉ đạo các sở, ban, ngành hữu trách phải gấp rút vào cuộc, làm rõ thông tin về 17.000 lô đất tái định cư bị ém nhẹm.
Trong cuộc họp báo báo cáo tình hình hoạt động của địa phương quý 1/2015 vừa qua, khi được chất vấn về vấn đề này, ông Võ Văn Thương - Chánh văn phòng UBND thành phố đã trả lời trước báo giới rằng: Con số 17.000 lô đất bị các BQLDA đền bù, giải tỏa ở Đà Nẵng ém nhẹm là thiếu chính xác. Bởi theo ông Thương thì: báo cáo nhanh của Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố Đà Nẵng, tính đến ngày 20/3/2015, tổng hợp từ 280 dự án trên địa bàn, có 17.046 lô đất đã có trên thực tế đủ điều kiện giao đất xây dựng nhà ở. Trong số này, có 2.861 lô đã có quyết định phê duyệt bố trí tái định cư của UBND thành phố Đà Nẵng nhưng chưa bố trí do các chủ hộ chưa bàn giao mặt bằng hoặc chưa làm các thủ tục liên quan đến việc giao đất. Còn 14.185 lô chưa có quyết định phê duyệt bố trí tái định cư của UBND thành phố nằm trên địa bàn của quận Cẩm Lệ 3.593 lô; Hải Châu 382 lô, Hòa Vang 2.735 lô; Liên Chiểu 2.369 lô; Ngũ Hành Sơn 3.087 lô; Sơn Trà 1.889 lô và Thanh Khê 130 lô.
Ông Thương cho rằng: Do số đơn vị quản lý nhiều, khối lượng dự án lớn, nên việc tổng hợp thống kê số liệu và quản lý quỹ đất tái định cư đã gặp nhiều bất cập.
Tuy nhiên, Ông Huỳnh Đức Thơ - Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng cho rằng: thực trạng còn có đến 17.000 lô đất tái định cư nhưng chưa bố trí cho dân là điều không thể chấp nhận được. Ông Thơ yêu cầu chậm nhất đến tháng 5/2015, Đà Nẵng phải công bố chính thức kết quả công tác điều tra, chỉ rõ những cá nhân, đơn vị sai phạm và công bố rộng rãi cho dư luận biết.
Chúng tôi, cũng như rất nhiều cán bộ, nhân dân thành phố Đà Nẵng hy vọng rằng, với những hứa hẹn của ông Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Trần Thọ và ông Chủ tịch UBND thành phố Huỳnh Đức Thơ, vụ việc các BQLDA cố tình ém nhẹm 17.000 lô đất tái định cư không chịu giao cho người dân trong vùng giải tỏa; vụ ông Nguyễn Ngôn cấp nhầm đến 41 lô đất đẹp trong đó có 2 lô cấp cho chính vợ mình sẽ sớm được làm sáng tỏ. Trách nhiệm và những sai phạm của tổ chức, cá nhân sẽ được xác định một cách cụ thể và hình thức xử lý mà họ phải chịu sẽ ra sao? Tất cả là vấn đề mà dư luận xã hội đang vô cùng trông đợi!