Ảnh hưởng của Nguyễn Du với văn chương hiện đại

Quang cảnh buổi hội thảo.

Những tham luận được trình bày tại hội thảo bởi các nhà văn, các nhà nghiên cứu, phê bình văn học như GS Phong Lê, nhà văn, nhà thơ Hoàng Quốc Hải, Vũ Quần Phương, Đỗ Trung Lai, Trần Nhuận Minh…

Các tham luận và ý kiến phát biểu đã thể hiện những góc nhìn mới mẻ về Nguyễn Du và “Truyện Kiều”. Song tất cả đều đi đến một thống nhất “Truyện Kiều” là tác phẩm có giá trị vượt thời gian. Còn Nguyễn Du, nếu để ca ngợi ông, thì không ai có đủ ngôn từ.

Nhà phê bình Bùi Việt Thắng trong tham luận “Nguyễn Du và Vũ Trọng Phụng sự gặp gỡ của những nhà hiện thực” đã đề cấp đến vấn đề: Vũ Trọng Phụng đã ảnh hưởng bởi Nguyễn Du – với tư cách một nhà hiện thực vĩ đại thế kỷ XIX như thế nào?

Dĩ nhiên là nhà văn Vũ Trọng Phụng chưa một lần công nhận trực tiếp bằng lí lẽ sự ảnh hưởng của đại thi hào Nguyễn Du đến mình diễn ra bằng con đường nào và cách nào. Nhưng quan sát một cách kĩ lưỡng sáng tác của nhà văn Vũ Trọng Phụng thì có thể thấy rõ được điều nay qua cách ông huy động cảm hứng, chọn đề tài, chủ đề, xây dựng nhân vật và sử dụng thủ pháp nghệ thuật khi kiến thiết tác phẩm.

Cùng với đó là tham luận “Phan Khôi và những cuộc tranh luận về “Truyện Kiều” những năm 1920 – 1930” của nhà nghiên cứu Lại Nguyên Ân; “Học cách ứng xử văn hóa với văn chương Kiều của thi sĩ Lưu Trọng Lư” của PGS.TS Nguyễn Thị Minh Thái…

Hay theo phân tích của nhà thơ Đỗ Trung Lai, “Truyện Kiều” là sự chuyển dịch thần kỳ của một văn bản: Sự kỳ diệu tuyệt đỉnh của ngôn ngữ lục bát. Từ một văn bản rất bình thường của Thanh Tâm Tài Nhân, Nguyễn Du qua tiếng Việt và thể thơ lục bát đã biến Truyện Kiều thành một tác phẩm kỹ vĩ. Nguyễn Du là người đầu tiên đưa tiếng Việt đỉnh cao vào văn chương: Tiếng Việt nghệ thuật, và đây là tiểu thuyết đầu tiên được viết bởi thể loại thơ lục bát thuần Việt.

Theo nhà thơ Hữu Thỉnh - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, các tham luận rất có giá trị, hàm lượng trí tuệ rất cao, mặc dù không phải hầu hết tác giả tham luận là nhà nghiên cứu.

“Truyện Kiều” có giá trị vượt thời gian, nên ta mới bàn đến ảnh hưởng của Nguyễn Du với văn chương hiện đại, vì ông là nhà nhân văn chủ nghĩa vĩ đại ở cuối thế kỉ 18. Ông theo dõi số phận con người ngay cả khi con người đã ở thế giới bên kia. Nguyễn Du đã tìm thấy ở đáy xã hội bao nhiêu vấn đề, là những mảnh vỡ của xã hội ông đang sống” - nhà thơ Hữu Thỉnh nhận xét.