Áp lực giá cước trên vai doanh nghiệp thủy sản

Tăng tới 90%

Số liệu của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho thấy, giá cước vận tải biển đã bắt đầu tăng từ đầu tháng 5 và tăng mạnh hơn trong nửa cuối tháng 6. Các tuyến đi Mỹ và Canada, những thị trường tiêu thụ thủy sản quan trọng của Việt Nam, là những nơi mức tăng mạnh nhất.

Cụ thể, trên tuyến vận chuyển đến bờ Tây nước Mỹ, giá cước đi cảng Los Angeles trong giai đoạn từ ngày 15 - 30/6 đã lên khoảng 6.500 USD cho mỗi container nguyên (FCL), tăng 27% so với nửa đầu tháng 6/2026. Nếu so với nửa cuối tháng 5, mức cước này đã tăng tới 90%. Tuyến đi bờ Đông nước Mỹ cũng không nằm ngoài xu hướng. Giá cước vận chuyển đến New York trong nửa cuối tháng 6 đạt khoảng 7.900 USD/FCL, tăng 23% so với nửa đầu tháng và tăng khoảng 70% so với nửa cuối tháng 5.

Đáng chú ý, tuyến vận tải đến Canada là một trong những tuyến có mức tăng cao nhất. Giá cước đến Toronto và Montreal đã vượt mốc 10.000 USD/FCL trong nửa cuối tháng 6, tăng hơn gấp đôi so với đầu năm. Tại thị trường châu Âu, áp lực chi phí cũng đang gia tăng. Giá cước vận chuyển đến các cảng lớn như Rotterdam, Hamburg và Felixstowe đã lên khoảng 4.700 USD/FCL trong nửa đầu tháng 6 và tiếp tục được dự báo tăng thêm hơn 1.000 USD/container trong giai đoạn cuối tháng. Ngược lại, các tuyến vận tải đến Nhật Bản hiện vẫn duy trì mức giá tương đối ổn định, dao động từ 450-770 USD/FCL tùy loại container. Đây được xem là yếu tố thuận lợi đối với các doanh nghiệp xuất khẩu tôm, cá ngừ, mực, bạch tuộc và các sản phẩm chế biến sang thị trường này.

Theo VASEP, đây là tín hiệu cho thấy áp lực chi phí không chỉ tập trung ở tuyến xuyên Thái Bình Dương mà đang lan rộng sang cả tuyến Á - Âu, trong bối cảnh lịch tàu, cũng như năng lực vận tải vẫn chịu tác động bởi việc chuyển hướng qua Mũi Hảo Vọng, rủi ro tại Trung Đông và nhu cầu gom hàng sớm. VASEP cho hay, đợt tăng giá hiện nay là kết quả của sự cộng hưởng từ nhiều yếu tố. Nguyên nhân đầu tiên đến từ những bất ổn địa chính trị tại Trung Đông và những rủi ro liên quan đến eo biển Hormuz cùng tình trạng căng thẳng kéo dài tại khu vực Biển Đỏ, khiến nhiều hãng tàu tiếp tục lựa chọn hành trình vòng qua Mũi Hảo Vọng thay vì đi qua tuyến vận tải truyền thống.

Hóa giải áp lực hướng đến mục tiêu xuất khẩu 12 tỷ USD

Trước diễn biến phức tạp của thị trường vận tải biển, giới chuyên gia kinh tế khuyến cáo, doanh nghiệp (DN) thủy sản cần chủ động hơn trong công tác quản trị logistics. Cụ thể là theo dõi sát lịch trình tàu, đa dạng hóa đối tác vận chuyển và tránh phụ thuộc hoàn toàn vào một hãng tàu hoặc một cảng trung chuyển. Theo giới chuyên gia, đối với ngành thủy sản, logistics không còn đơn thuần là một khoản chi phí phát sinh, mà đang trở thành yếu tố chiến lược quyết định năng lực cạnh tranh. Khả năng dự báo thị trường, kiểm soát chi phí vận chuyển và quản trị rủi ro chuỗi cung ứng sẽ là “chìa khóa” giúp DN duy trì đơn hàng, bảo vệ lợi nhuận và nâng cao vị thế trên thị trường xuất khẩu trong giai đoạn nhiều biến động hiện nay.

Còn đối với các hợp đồng mới, yếu tố biến động cước vận tải cần được đưa vào quá trình đàm phán giá bán với khách hàng nhằm chia sẻ rủi ro. Với những hợp đồng đã ký, DN nên trao đổi sớm với đối tác để thống nhất phương án điều chỉnh lịch giao hàng hoặc phân bổ chi phí phát sinh nếu cần thiết. Đặc biệt, các DN có đơn hàng đi Mỹ và Canada trong những tháng tới cần thận trọng khi cam kết thời gian giao hàng cố định, bởi thị trường vận tải vẫn đang biến động rất nhanh.

Ông Nguyễn Hoài Nam - Tổng Thư ký VASEP chia sẻ, ngành thủy sản hiện đối mặt với hàng loạt khó khăn, do đó mục tiêu đạt 12 tỷ USD giá trị kim ngạch xuất khẩu thuỷ sản năm nay không hề dễ dàng. Để hoàn thành mục tiêu xuất khẩu này, VASEP đề xuất Chính phủ cải cách thể chế và môi trường kinh doanh theo hướng chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, áp dụng quản lý dựa trên rủi ro và lịch sử tuân thủ của DN nhằm giảm thời gian và chi phí thủ tục hành chính. Bên cạnh đó cần tập trung phát triển nguồn nguyên liệu cho chế biến xuất khẩu thông qua mở rộng vùng nuôi, đầu tư hạ tầng, cải thiện chất lượng giống và thức ăn, giảm giá thành sản xuất. Đồng thời, cần rà soát quy hoạch khai thác biển, đầu tư thêm các cảng cá đạt chuẩn và hỗ trợ khai thác bền vững để bảo đảm nguồn cung nguyên liệu.

Ông Nam chia sẻ thêm, ngành thủy sản Việt Nam không thể tiếp tục cạnh tranh bằng sản lượng hay giá rẻ mà phải nâng cao giá trị trên mỗi đơn vị sản phẩm thông qua chế biến sâu và đáp ứng các tiêu chuẩn xanh, bền vững.

Đề cập về giải pháp, ông Vũ Bá Phú - Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công thương) khuyến cáo: Các DN cần chú trọng nâng cao chất lượng sản phẩm, chứng nhận sức khỏe động vật; tuân thủ nghiêm các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, tạo uy tín lâu dài cho sản phẩm Việt Nam. Đặc biệt, cần xây dựng thương hiệu, tham gia các hội chợ thực phẩm quốc tế để gia tăng hiện diện thương hiệu; đẩy mạnh xúc tiến thương mại, hướng tới phân khúc tiêu dùng và ẩm thực cao cấp.