Bắc Ninh: Đưa chính quyền đến gần dân hơn

Lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo

Là phường trung tâm của TP Bắc Ninh, có dân số gần 130 nghìn người, đồng thời tập trung nhiều ngành dọc của tỉnh, phường Bắc Giang có lượng công dân đến giải quyết thủ tục hành chính rất lớn. Theo ông Lương Văn Minh - Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Bắc Giang, trung bình mỗi ngày Trung tâm tiếp nhận khoảng 600 hồ sơ, ngày cao điểm nhất lên tới gần 1.000 hồ sơ.

Hiện, Trung tâm có 19 cán bộ, cơ bản đáp ứng nhu cầu giải quyết thủ tục hành chính. Tuy nhiên, vào cao điểm, nhất là mùa học sinh nhập học, nhu cầu chứng thực giấy tờ, lý lịch tăng cao, tình trạng quá tải vẫn có thể xảy ra. Để hạn chế thời gian chờ đợi, Trung tâm chủ động đón tiếp, phân luồng công dân ngay từ đầu; đồng thời, một số bộ phận chuyên môn được tăng cường hoặc làm thêm ngoài giờ, ngày nghỉ nhằm giải quyết hồ sơ nhanh nhất cho người dân.

Cùng với việc điều chỉnh quy trình tiếp nhận, Trung tâm đẩy mạnh ứng dụng công nghệ. Các ki-ốt trí tuệ nhân tạo (AI) đang được triển khai để hỗ trợ người dân nộp hồ sơ trực tuyến. Theo ông Minh, nếu trước đây người dân mất khoảng 15 phút để nộp một hồ sơ thì nay với sự hỗ trợ của AI, thời gian này chỉ còn khoảng 2 phút, tiết kiệm khoảng 80% thời gian.

Tuy nhiên, không phải công dân nào cũng thành thạo internet và công nghệ. Vì vậy, cán bộ Trung tâm được phân công trực tiếp hướng dẫn người dân cài đặt, thao tác trên thiết bị điện tử, giúp quá trình thực hiện thủ tục thuận tiện hơn. Sự thay đổi ấy được người dân cảm nhận từ những việc cụ thể. Ông Đỗ Văn Long, công dân phường Bắc Giang cho biết, ngay khi bước vào Trung tâm, ông đã được cán bộ đón tiếp, hướng dẫn nhiệt tình và cụ thể về các thủ tục đăng ký.

Ở tuổi 60, việc sử dụng công nghệ đối với ông Long còn hạn chế. Dù vậy, cán bộ vẫn kiên nhẫn hướng dẫn ông cài đặt và thao tác trên điện thoại, giúp tiết kiệm thời gian đi lại, chờ đợi.

“Trước đây, để xin xác nhận một hồ sơ, tôi phải đến bộ phận Một cửa của thành phố Bắc Giang, đi lại xa hơn, thời gian giải quyết thường từ 3 ngày đến 7 ngày. Bây giờ, các thủ tục được tập trung, đơn giản và nhanh gọn hơn, thời gian giải quyết chỉ vài tiếng, từ 1 ngày đến 3 ngày tùy từng loại thủ tục” - ông Long chia sẻ và cho biết, điều khiến ông hài lòng không chỉ là thời gian giải quyết được rút ngắn mà còn là thái độ phục vụ niềm nở, gần gũi của cán bộ, giúp người dân không còn lúng túng hay rụt rè khi trao đổi công việc.

Theo ông Minh, tiến độ giải quyết hồ sơ của phường Bắc Giang luôn nằm trong nhóm đầu các đơn vị về Bộ chỉ số hài lòng của người dân trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Cấp trên chỉ đạo các hồ sơ phải được xử lý trong thời gian ngắn nhất, với tinh thần phục vụ công dân là nhiệm vụ hàng đầu.

Tại phường Phượng Sơn, chuyển đổi số cũng được xác định là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng phục vụ. Trong tháng 9/2026, Trung tâm tiếp nhận 446 hồ sơ, trong đó 100% được tiếp nhận trực tuyến. Đã có 420 hồ sơ được trả kết quả, đạt 94,17%; trong số này, 418 hồ sơ được giải quyết trước hạn, đạt 99,52%, hai hồ sơ đúng hạn và không có hồ sơ quá hạn. Có 16 hồ sơ đang giải quyết, đều chưa đến hạn. Tỷ lệ thanh toán trực tuyến và tỷ lệ hồ sơ được số hóa khi tiếp nhận đều đạt 100%; cả 420 hồ sơ đã có kết quả điện tử, đạt 100%. Trong tháng, Trung tâm trả kết quả qua dịch vụ bưu chính công ích đối với 129 hồ sơ, đạt 30,71%.  Việc giải quyết thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông gắn với chuyển đổi số góp phần hạn chế tình trạng chậm trễ, đùn đẩy, né tránh trách nhiệm, giảm phiền hà cho người dân và doanh nghiệp.

Trao thêm quyền, nâng cao trách nhiệm

Từ thực tiễn vận hành tại cơ sở, ông Ngô Thành Giang - Phó Chủ tịch Thường trực phường Bắc Giang cho rằng, việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã làm thay đổi rõ rệt trách nhiệm của cấp xã, phường. Nếu trước đây một số công việc phải qua cấp huyện xem xét, thẩm định hoặc quyết định thì nay nhiều nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền trực tiếp cho cấp xã, phường. Điều đó đòi hỏi chính quyền cơ sở phải chủ động hơn, quyết liệt hơn và chịu trách nhiệm trực tiếp hơn trước Nhân dân.

Với địa bàn rộng, dân số lớn và khối lượng công việc nhiều, phường Bắc Giang xác định cán bộ, công chức không chỉ thực hiện đúng quy trình, đúng thẩm quyền mà còn phải chủ động nắm tình hình từ cơ sở, kịp thời giải quyết những vấn đề phát sinh, hạn chế tối đa việc người dân phải đi lại nhiều lần hoặc chờ đợi không cần thiết.

Theo ông Giang, nhiều nhiệm vụ trước đây phải qua cấp trung gian thì nay được đưa về cơ sở. Trong lĩnh vực tổ chức bộ máy và quản lý đội ngũ, UBND phường phải trực tiếp rà soát, đánh giá nhu cầu, tham mưu và tổ chức thực hiện theo thẩm quyền được phân cấp. Trong lĩnh vực giáo dục, chính quyền phường phải trực tiếp nắm tình hình đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất, quy mô trường lớp, nhu cầu nhân lực để có phương án xử lý, điều phối và báo cáo cấp có thẩm quyền.

Dù vậy, việc mở rộng phạm vi nhiệm vụ cũng đặt ra áp lực lớn đối với đội ngũ cán bộ cơ sở. Ông Giang cho biết, thách thức lớn nhất sau hơn một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là yêu cầu công việc tăng nhanh trong khi tổ chức, quy trình phối hợp và năng lực thực hiện vẫn đang tiếp tục hoàn thiện.

Thực tế tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Bắc Giang cũng cho thấy những bất cập về hệ thống công nghệ. Theo ông Lương Văn Minh, người dân hiện sử dụng một cổng duy nhất là Cổng Dịch vụ công quốc gia, trong khi cán bộ phải sử dụng tới 15 hệ thống khác nhau của tỉnh và các bộ, ngành để tiếp nhận, xử lý, theo dõi hồ sơ. Việc phải chuyển đổi qua nhiều phần mềm gây khó khăn cho quá trình xử lý công việc, ảnh hưởng đến thời gian và tiến độ giải quyết thủ tục hành chính. Vì vậy, Trung tâm mong muốn có một hệ thống dùng chung, thống nhất trên toàn quốc, giúp cán bộ thuận tiện trong tiếp nhận, theo dõi, tra cứu, xử lý, trả kết quả và kiểm soát tiến độ hồ sơ.

Để tiếp tục thực hiện tốt mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, theo ông Ngô Thành Giang, thời gian tới cần tiếp tục hoàn thiện các quy định về phân cấp, phân quyền; tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; đẩy mạnh chuyển đổi số, liên thông dữ liệu; đồng thời quy định rõ việc gì cấp xã được quyết định, việc gì phải xin ý kiến, việc gì cần phối hợp. Đây là cơ sở để hạn chế tâm lý e ngại, sợ trách nhiệm khi thực thi nhiệm vụ. Bên cạnh đó, việc nâng cao năng lực cán bộ phải đi đôi với hoàn thiện quy trình và có cơ chế bảo vệ những người dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

“Chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ không có nghĩa là cán bộ làm thay người dân, mà là hướng dẫn rõ ràng, giải quyết đúng quy định, đúng thời hạn và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân.“Gần dân” không chỉ là việc cán bộ làm việc tại một trụ sở gần người dân hơn. Gần dân là khi người dân có việc thì biết tìm đến đâu; khi đến được lắng nghe, hướng dẫn và khi đủ điều kiện thì công việc được giải quyết nhanh, đúng, minh bạch. Đó mới là giá trị thực chất của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp” - ông Ngô Thành Giang nhấn mạnh.