Bắc Ninh: Mở rộng thị trường cho vụ vải thiều 2026

Sản lượng vải thiều Bắc Ninh niên vụ 2026 dự kiến chỉ bằng một nửa so với năm ngoái. Tuy nhiên, thị trường lại ghi nhận tín hiệu tích cực khi giá bán tăng cao. Theo ông Nguyễn Hồng Quang - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bắc Ninh, năm 2026, toàn tỉnh có 29.800ha vải thiều, sản lượng thu hoạch dự kiến đạt khoảng 95.068 tấn, bằng một nửa so với năm 2025 và chỉ đạt 59,5% kế hoạch đề ra. Trong đó, sản lượng vải sớm ước đạt khoảng 40.048 tấn và vải chính vụ hơn 55.000 tấn. Dù sản lượng giảm mạnh, cơ cấu sản xuất theo tiêu chuẩn vẫn được duy trì tích cực. Diện tích vải đạt chuẩn VietGAP chiếm 58,7% với 17.500ha, tương ứng sản lượng khoảng 55.700 tấn. Bên cạnh đó, 255ha vải đạt tiêu chuẩn GlobalG.A.P cho sản lượng khoảng 1.500 tấn.

Nguyên nhân chính khiến sản lượng vải thiều tại Bắc Ninh năm 2026 sụt giảm mạnh được lý giải do thời tiết bất thường. Mùa đông ấm khiến cây vải không đủ điều kiện phân hóa mầm hoa, trong khi sau Tết Nguyên đán, thời tiết tiếp tục khô nóng, ít mưa làm cây bật lộc nhanh nhưng không ra hoa. Dù nhiều nhà vườn đã chủ động bẻ lộc để kích thích ra hoa, song diện tích lớn khiến việc xử lý không đạt hiệu quả. Tại 8 xã, phường Đồng Kỳ, Bắc Lũng, Kép, Lạng Giang, Tam Tiến, Xuân Lương, Bố Hạ và Tân An gần như mất mùa.

Dù mất mùa, song thị trường vải thiều lại ghi nhận tín hiệu tích cực khi giá bán tăng cao. Ngay từ đầu vụ, nhiều doanh nghiệp đã ký hợp đồng thu mua với giá khoảng 40.000 đồng/kg, nhiều nông dân bán vải chín sớm tại vườn với giá bán lẻ lên tới 120.000 đồng/kg, giúp người trồng phần nào bù đắp thiệt hại... Năm nay, thời gian thu hoạch vải sớm tại Bắc Ninh dự kiến bắt đầu từ ngày 25/5, vải chính vụ thời gian thu hoạch dự kiến bắt đầu từ ngày 10/6.

Bà Nguyễn Thị Thu Hương - Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho hay, nhiệm vụ ưu tiên chính của người trồng vải thiều hiện nay là bảo vệ tối đa năng suất thực thu và nâng cao chất lượng quả. Bà Hương nhấn mạnh, điều quan trọng nhất là giữ được những chùm quả hiện có, hạn chế rụng, nứt quả do thời tiết thất thường và sinh vật gây hại. Việc điều tiết nước tưới đóng vai trò then chốt.

Báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường Bắc Ninh cho thấy, toàn tỉnh hiện có 42 cơ sở đóng gói đủ điều kiện xuất khẩu và dự kiến cấp mới thêm 5 cơ sở trong năm 2026 để đáp ứng nhu cầu thị trường. Nhiều doanh nghiệp (DN) lớn đã tham gia kết nối tiêu thụ như Amway, Rồng Đỏ, Toàn Cầu, Dragon Garden… Một số DN đã ký hợp đồng thu mua với vùng trồng trong tỉnh, góp phần tạo đầu ra ổn định cho nông dân. Như hệ thống MM Mega Market Việt Nam tiêu thụ hơn 100 tấn vải thiều Bắc Ninh trong năm 2025 và đặt mục tiêu tăng trưởng tiêu thụ trên 50% trong mùa vụ 2026. DN này cam kết mở rộng phân phối trên toàn hệ thống, đẩy mạnh bán hàng đa kênh và tăng cường liên kết trực tiếp với hợp tác xã, nhà vườn.

Ông Phạm Văn Thịnh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh chia sẻ, vải thiều là cây trồng mũi nhọn, mang lại giá trị kinh tế lớn, tạo việc làm và thu nhập cho hàng chục nghìn hộ dân. Việc duy trì diện tích, mở rộng vùng sản xuất đạt tiêu chuẩn an toàn, áp dụng kỹ thuật hiện đại theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ, liên kết theo chuỗi giá trị đã giúp quả vải không chỉ giữ vững thị trường nội địa mà còn liên tục mở rộng thị phần tại các thị trường xuất khẩu quan trọng như Trung Quốc, Thái Lan, Nhật Bản, EU, Mỹ…