Báo Đại đoàn kết kiến tạo hành trình “Vinh danh Người truyền lửa”
Từ những câu chuyện bình dị trong đời sống, Giải thưởng “Vinh danh Người truyền lửa” do Báo Đại đoàn kết phối hợp với Tổng Công ty Cổ phần Bia - Rượu - Nước giải khát Sài Gòn (SABECO) thực hiện, với sự đồng hành và chỉ đạo của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, đã trở thành một hành trình tìm kiếm, tôn vinh và kết nối những con người đang tạo ra giá trị cho cộng đồng. Qua mỗi câu chuyện, chương trình hướng tới việc đưa những giá trị tốt đẹp từ đời sống đến gần hơn với công chúng và tạo thêm cơ hội để chúng được tiếp nối.
Phía sau những “Người truyền lửa” là câu chuyện về sức mạnh con người và những giá trị đang được bồi đắp trong đời sống xã hội. Chúng tôi trao đổi với ông Trương Thành Trung, Ủy viên Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Bí thư Đảng ủy, Tổng Biên tập Báo Đại đoàn kết, về hành trình phát hiện, kết nối và nhân lên những giá trị ấy.
PV: Nhìn lại mùa đầu tiên, theo ông, đâu là giá trị lớn nhất mà Giải thưởng “Vinh danh Người truyền lửa” đã tạo ra?
- Tổng Biên tập Trương Thành Trung: Giải thưởng “Vinh danh Người truyền lửa” đã giúp những đóng góp thầm lặng được nhìn thấy và được gọi tên. Mùa đầu tiên, chương trình nhận được sự hưởng ứng của 34 tỉnh, thành phố trên cả nước, với khoảng 300 cá nhân được các địa phương giới thiệu; 150 gương mặt được lựa chọn, trong đó 15 cá nhân được vinh danh cấp quốc gia. Những con số ấy đáng ghi nhận, nhưng điều đáng nhớ hơn là những con người đứng phía sau.
Họ đến từ nhiều lĩnh vực, nhiều địa phương, mỗi người một công việc và một cách cống hiến. Có người dành nhiều năm cho giáo dục, có người đưa công nghệ đến gần người dân, có người bền bỉ với môi trường, văn hóa, khoa học, thể thao hay công tác cộng đồng. Điểm chung không nằm ở lĩnh vực họ làm, mà ở tinh thần trách nhiệm: nhận ra điều cần làm, chủ động góp sức và kiên trì với lựa chọn của mình. Phần lớn họ không đi tìm sự vinh danh; sự ghi nhận đến sau những đóng góp đã được tạo dựng trong đời sống.
Vì thế, ý nghĩa của một giải thưởng không nằm ở danh hiệu được trao, mà ở việc từ một con người cụ thể, xã hội nhận ra những giá trị có thể được tiếp nối và nhân lên. Lòng nhân ái, trách nhiệm, trí tuệ, sáng tạo và tinh thần cống hiến, khi được khơi dậy trong mỗi con người, chính là những nguồn lực bền vững của đất nước.
Trong kỷ nguyên mới, khi yêu cầu phát triển đặt ra ngày càng cao, nguồn lực ấy càng cần được nhận diện, trân trọng và kết nối. Sức mạnh của một quốc gia, đến cùng, không chỉ nằm ở những gì có thể đo đếm. Nó còn nằm ở chất lượng con người và tinh thần trách nhiệm của mỗi người với cộng đồng, với tương lai chung.
PV: Những gương mặt được lựa chọn đã phản chiếu điều gì về con người Việt Nam hôm nay?
- Những Người truyền lửa phản chiếu một sức sống rất đáng quý của con người Việt Nam. Đó là tinh thần tự lực, lòng nhân ái, sự bền bỉ trước khó khăn và khả năng biến những trăn trở trong đời sống thành hành động cụ thể. Có người đưa công nghệ đến với nông dân để hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm. Có người nhiều năm gắn bó với giáo dục. Có người tìm cách đổi mới phương pháp giảng dạy. Có người theo đuổi việc gìn giữ môi trường, văn hóa, khoa học, thể thao hay xây dựng cộng đồng.
Những câu chuyện ấy cũng nhắc rằng sự cống hiến không có một khuôn mẫu. Một người có thể đóng góp bằng tri thức. Một người khác bằng thời gian, kinh nghiệm, sức lao động. Có người bắt đầu từ một việc rất nhỏ, nhưng kiên trì đến mức việc nhỏ ấy tạo ra thay đổi cho nhiều người. Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đặt yêu cầu phát huy mạnh mẽ các giá trị văn hóa, sức mạnh con người Việt Nam, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc; đề cao trách nhiệm công dân, năng lực sáng tạo và tinh thần cống hiến.
Nhìn từ những con người được lựa chọn, những định hướng ấy hiện diện rất cụ thể trong đời sống. Đó không phải những khái niệm nằm trên giấy. Nó hiện diện trong một người thầy tận tâm với học trò, một người trẻ tìm cách làm giàu cho quê hương, một nhà khoa học hướng tri thức vào giải quyết vấn đề của cộng đồng, hay một người lặng lẽ làm công việc của mình trong nhiều năm mà không cần được biết đến. Con người vừa là điểm khởi đầu, vừa là đích đến của phát triển.
PV: Từ những câu chuyện của mùa đầu tiên, ông nhìn nhận thế nào về vai trò của việc phát hiện và lan tỏa những giá trị tích cực trong đời sống xã hội hiện nay?
- Điều tốt đẹp trong xã hội chưa bao giờ thiếu. Điều quan trọng là phải nhìn thấy nó, trân trọng nó và tạo điều kiện để nó được lan xa. Trong một thời đại thông tin vận động với tốc độ rất lớn, những câu chuyện tích cực cũng cần được kể bằng một cách thức đủ sức đi vào đời sống. Một con người bình dị ở một địa phương có thể tạo ra giá trị trong một phạm vi rất nhỏ. Nhưng khi câu chuyện của họ được biết đến, cách nghĩ, cách làm và tinh thần trách nhiệm phía sau câu chuyện ấy có thể trở thành kinh nghiệm, cảm hứng cho nhiều người khác.
Giải thưởng “Vinh danh Người truyền lửa” mùa đầu tiên nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình của 34 tỉnh, thành phố trên cả nước, với sự phối hợp tích cực của Ủy ban MTTQ các tỉnh, thành. Khoảng 300 cá nhân đã được các địa phương giới thiệu cho chương trình. Sự lựa chọn từ cơ sở, qua những tổ chức gần dân và hiểu dân nhất, giúp mỗi nhân vật đến với chương trình không chỉ bằng câu chuyện về những việc mình đã làm, mà còn bằng sự ghi nhận của cộng đồng nơi họ đang sống và cống hiến.
Đây cũng là nơi báo chí, Mặt trận và nguồn lực xã hội có thể gặp nhau. Mặt trận có vai trò tập hợp, kết nối, phát huy sức mạnh nhân dân. Báo chí có trách nhiệm phát hiện, phản ánh và đưa những câu chuyện của đời sống đến với công chúng. Doanh nghiệp, khi thực hiện tốt trách nhiệm xã hội, có thể góp thêm nguồn lực để những giá trị ấy có điều kiện được lan tỏa và phát triển. Mỗi chủ thể một vai trò, nhưng khi cùng hướng về một giá trị chung, sức cộng hưởng sẽ lớn hơn rất nhiều.
Đại đoàn kết dân tộc được bồi đắp từ những điều rất cụ thể. Một người giúp một người khác. Một sáng kiến được chia sẻ. Một cách làm tốt được tiếp nối. Một doanh nghiệp dành nguồn lực cho cộng đồng. Một cơ quan báo chí đưa những câu chuyện ấy đến với công chúng. Khi những đóng góp ấy được kết nối đúng cách, giá trị tạo ra sẽ vượt ra ngoài phạm vi của từng cá nhân, từng địa phương.
PV: Theo ông, điều gì sẽ làm nên sức sống lâu dài của Giải thưởng “Vinh danh Người truyền lửa”?
- Một chương trình muốn đi xa trước hết phải giữ được lý do khiến nó bắt đầu. Với “Vinh danh Người truyền lửa”, đó là tìm kiếm những con người đang làm điều có ích cho cộng đồng, để những đóng góp ấy được biết đến, được trân trọng và có thêm cơ hội tạo ra ảnh hưởng tích cực.
Điều quan trọng vì thế không nằm ở một danh hiệu hay một thời điểm vinh danh, mà ở những gì được mở ra sau đó. Một câu chuyện tốt được biết đến có thể truyền cảm hứng cho người khác. Một sáng kiến được giới thiệu có thể tìm được nguồn lực để phát triển. Một người được ghi nhận đúng lúc có thêm động lực để tiếp tục công việc của mình. Khi sự ghi nhận tạo ra được những chuyển động như vậy, giá trị của chương trình sẽ không dừng lại ở một sự kiện.
Đất nước đang bước vào một chặng đường phát triển mới, với yêu cầu ngày càng cao đối với sức mạnh con người và nguồn lực xã hội. Khát vọng vươn mình của dân tộc được tạo nên từ những mục tiêu lớn, nhưng cũng được bắt đầu từ những con người rất cụ thể, trong những công việc rất cụ thể. Có người đóng góp bằng tri thức, có người bằng sáng kiến, có người bằng thời gian, công sức và sự bền bỉ. Mỗi đóng góp có một quy mô khác nhau, nhưng đều đáng được nhìn nhận khi nó tạo ra giá trị cho cộng đồng.
Trong hành trình ấy, Báo Đại đoàn kết có vai trò phát hiện và đưa những giá trị từ đời sống đến với công chúng. Mặt trận có thế mạnh tập hợp, kết nối và phát huy sức mạnh nhân dân. Doanh nghiệp có thể đóng góp nguồn lực và trách nhiệm xã hội. Khi những vai trò đó gặp nhau, một câu chuyện được phát hiện có thể đi xa hơn, một sáng kiến có thể tìm được người đồng hành, và một việc tốt có thể được tiếp nối ở nhiều nơi khác.
Đó cũng là điều làm nên sức sống của “Vinh danh Người truyền lửa”. Chương trình sẽ có ý nghĩa lâu dài khi mỗi lần nhìn lại, chúng ta không chỉ nhớ đến những người đã được vinh danh, mà còn nhớ đến những giá trị họ để lại và những người đã được truyền cảm hứng để tiếp tục làm điều có ích.