Bao giờ đủ lớn

Cánh đồng mùa gặt (ảnh internet).

Trong nhiều thách thức, mà có thể coi là nguy cơ nếu chúng ta không chú trọng để vượt qua thì có 3 thách thức đang được đưa lên đầu bảng đó là: Thách thức về hội nhập, biến đổi khí hậu và thách thức về hội nhập kinh tế thế giới.

Theo Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường, muốn khơi dậy khát vọng của nông nghiệp và nông thôn, trong giai đoạn này cần chú ý đến 3 thách thức được coi là trực tiếp và lớn nhất này.

Hiện nay, bước vào giai đoạn hội nhập chúng ta có tới 13 triệu hộ nông nghiệp, nhưng tư liệu sản xuất đặc biệt nhất đấy là đất canh tác, chúng ta mới có chưa đầy 0,3ha/hộ.

Thống kê này cho thấy, nếu đẩy mạnh công nghiệp hóa vào đồng ruộng là rất khó áp dụng. Từ việc thiếu và hạn chế về quỹ đất này, ngoài áp dụng máy móc và khoa học kĩ thuật thì còn tạo thêm khó khăn cho việc tổ chức sản xuất hàng hóa tập trung. Chính lý do này mà đã rất từ lâu chúng ta đã không đạt và hình thành vùng sản xuất lớn, sản xuất theo chuỗi giá trị cao. Theo Bộ NN&PTNT thì đây là một điểm rất khó, dẫn đến kiểm soát sản xuất hết sức khó khăn.

Là một đất nước nằm trong vùng cảnh báo cần quan tâm về biến đổi khí hậu, thực tế cho thấy biến đổi khí hậu đã tác động đến chúng ta và trở thành thách thức được lựa chọn thứ 2 của ngành nông nghiệp. Theo thống kê, biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt và đã hơn cả mức dự báo của kịch bản 2012 với chúng ta.

Năm 2016 biến đổi khí hậu đã tác động khốc liệt tất cả 7 vùng kinh tế xã hội của Việt Nam. Đặc biệt trong những vùng trọng điểm nông nghiệp Đồng bằng sông Cửu Long lần đầu bị giảm lương thực tới 1,3 triệu tấn.

Tây Nguyên, Nam Trung Bộ hạn nặng, 14 tỉnh phía Bắc ngoài đợt rét lịch sử đầu năm thì 3 cơn bão vừa rồi thiệt hại rất lớn, kể cả người, vật chất, tài sản. Từ thực tế này cảnh báo được đưa ra: Nếu không tổ chức lại sản xuất thì chẳng những nông nghiệp không tăng mà thậm chí còn giảm. 6 tháng đầu năm nay ngành nông nghiệp chính thức giảm 0,18% GDP.

Sau khi chúng ta vào WTO năm 2007, hiện nay chúng ta đã tiến hành ký kết, đang thực hiện 7 AFTA, tiến tới chúng ta tiến hành thực hiện 6 AFTA mới nữa. Đây được coi là một cơ hội mở rộng thị trường để cho hàng hóa chúng ta xuất khẩu. Tuy nhiên, ở khía cạnh khác, sự thách thức thậm chí giai đoạn ban đầu là cực kỳ căng thẳng.

Nếu chúng ta không tổ chức tốt, nền nông nghiệp chúng ta không được hiện đại hóa thì không chỉ hàng hóa Việt Nam không đi được quốc tế mà chính chúng ta sẽ bị thua trên sân nhà.

Riêng năm 2015, chúng ta đã phải nhập tới 350.000 con bò, chính vì thế, đòi hỏi phải tái cơ cấu lại nông nghiệp theo hướng sản xuất tập trung, bền vững, cho chuỗi giá trị cao, thích ứng được với điều kiện biến đổi khí hậu. Để đối phó với vấn đề này, tái cơ cấu nền nông nghiệp cần thiết hơn lúc nào hết. Sau 3 năm thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp, chúng ta đã có những hiệu quả đáng ghi nhận.

Tuy nhiên, bên cạnh đó, nhiều quy mô phát triển chưa trở thành phổ biến trong nền sản xuất của xã hội, nhất là sự thu hút doanh nghiệp vào trong lĩnhvực nông nghiệp.

Hiện tại với tổng số 500.000 doanh nghiệp đã có nhưng chỉ có 3.416 doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp. Mà vai trò của doanh nghiệp với nông nghiệp lại hết sức quan trọng vì họ vừa là vai trò hạt nhân, vừa là vai trò liên kết. Nếu không tạo sự hấp dẫn để doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp thì cầu nối của một nền sản xuất hàng hóa hướng đến xuất khẩu sẽ khó khả thi.

Dù đã đạt được nhiều thành tựu trong sản xuất nông nghiệp, nhưng đứng trước đòi hỏi của tình hình mới, người ta vẫn trăn trở, nông nghiệp nước nhà “bao giờ đủ lớn”.

Đó là sự trăn trở khi nghĩ về nông thôn với gần 70% số dân cả nước sinh sống. Nghĩ về những người vừa li nông vừa li hương. Nghĩ về cảnh được mùa rớt giá, treo ao, treo chuồng, treo ruộng. Trong khi chúng ta vẫn tự hào về một nền văn minh nông nghiệp, tự hào nông nghiệp là trụ đỡ cho nền kinh tế. Vì thế, việc đầu tư cho nông nghiệp là cần thiết hơn lúc nào hết.