Bảo vệ bản quyền, thúc đẩy sáng tạo âm nhạc
Những con số vừa được Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC) công bố cho thấy bức tranh bản quyền âm nhạc năm 2025 có nhiều gam màu sáng. Khi tiền bản quyền âm nhạc ngày càng tăng và trở thành nguồn thu quan trọng của nhiều nhạc sĩ, vấn đề bảo vệ quyền tác giả không còn là câu chuyện riêng của giới sáng tác.
Theo công bố của VCPMC, tổng số tiền thu từ việc sử dụng quyền tác giả âm nhạc đạt trên 424,3 tỷ đồng (chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng), tăng 8% so với năm 2024. Đây không chỉ là mức tăng trưởng về doanh thu, mà còn phản ánh nhận thức xã hội về bản quyền âm nhạc đang từng bước được cải thiện, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế số và các nền tảng khai thác âm nhạc phát triển mạnh mẽ.
Đáng chú ý, năm 2025 ghi nhận nhiều nhạc sĩ nhận được mức tiền tác quyền rất cao. Người nhận cao nhất lên tới 4 tỷ đồng; có 9 tác giả nhận từ 2,5 đến 3 tỷ đồng; hàng trăm nhạc sĩ khác có mức thu từ vài chục triệu đến hàng trăm triệu đồng. Những con số này phần nào cho thấy giá trị lao động sáng tạo đang dần được ghi nhận xứng đáng hơn.
Theo VCPMC, trong năm 2025, Trung tâm đã thực hiện các kỳ phân phối, chi trả gần 269 tỷ đồng cho các chủ sở hữu quyền tác giả, tăng 5% so với cùng kỳ năm trước. Riêng kỳ phân phối quý IV đang tiếp tục được đối soát và dự kiến chi trả trước Tết Nguyên đán 2026 với số tiền khoảng 120 tỷ đồng.
Một điểm đáng chú ý khác là số lượng tác giả ủy quyền cho VCPMC tiếp tục tăng. Tính đến hết năm 2025, Trung tâm có 7.207 tác giả ủy quyền; riêng trong năm, có thêm 696 tác giả mới, tăng 11% so với năm trước. Con số này cho thấy ngày càng nhiều nhạc sĩ ý thức được tầm quan trọng của việc ủy quyền quản lý quyền tác giả một cách chuyên nghiệp.
Không chỉ dừng ở việc thu - chi tiền bản quyền, VCPMC còn đóng vai trò như một “lá chắn pháp lý” cho tác giả. Trong năm qua, Trung tâm đã trợ giúp, hướng dẫn và tư vấn pháp lý cho nhiều nhạc sĩ trong các trường hợp giao dịch tiềm ẩn rủi ro, bị thiệt hại về quyền lợi hoặc có dấu hiệu bị chiếm đoạt tác phẩm thông qua những điều khoản hợp đồng bất lợi được cài cắm tinh vi. Thực tế cho thấy, nhiều tác giả sau khi ký ủy quyền, chuyển quyền hay hợp tác ăn chia với các đơn vị khai thác thì nhận ra có quá nhiều bất lợi khi không thỏa thuận điều khoản bảo lưu quyền, hoặc do ký kết bằng sự tin tưởng mà không có bất cứ cơ chế minh bạch, công bằng nào để kiểm soát doanh thu trong quá trình hợp tác… nên đã dẫn đến thất thoát tiền bản quyền và gây ra tình trạng phức tạp, chồng chéo, xung đột trong quá trình khai thác cũng như xử lý xâm phạm quyền.
