Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng: Chủ động kiến tạo niềm tin, sự đồng thuận

Nếu như trước đây, vấn đề dân tộc và tôn giáo chủ yếu được nhìn nhận dưới góc độ quản lý xã hội, bảo đảm ổn định và vận động quần chúng, thì trong bối cảnh hiện nay, trước sự biến đổi sâu sắc của môi trường thông tin và phương thức chống phá, cần thẳng thắn khẳng định rằng: lĩnh vực dân tộc, tôn giáo đã và đang trở thành một trong những mặt trận trọng yếu của “chiến tranh nhận thức”, nơi các thế lực thù địch tập trung can thiệp tư tưởng nhằm làm suy yếu nền tảng chính trị - tinh thần của Đảng và chế độ.

Điểm đáng chú ý là, các thế lực thù địch không còn sử dụng chủ yếu các thủ đoạn đối đầu trực diện, mà chuyển sang những phương thức tinh vi, mềm hóa nhưng có chiều sâu chiến lược hơn. Thủ đoạn được sử dụng là xuyên tạc có hệ thống chính sách dân tộc, tôn giáo của Đảng và Nhà nước; đánh vào cảm xúc, bản sắc, ký ức cộng đồng; khoét sâu những bất mãn tiềm ẩn, nhất là trong giới trẻ, trí thức, cán bộ trẻ người dân tộc thiểu số; đồng thời quốc tế hóa các vấn đề nội bộ, núp bóng các diễn đàn mang danh nghĩa “nhân quyền”, “tự do tôn giáo”.

Trong bối cảnh đó, công tác tuyên truyền về dân tộc và tôn giáo không thể chỉ dừng lại ở việc giải thích, phổ biến chính sách, mà phải được nhận thức đúng tầm là một bộ phận cấu thành quan trọng của an ninh quốc gia về tư tưởng, là tuyến phòng thủ mềm nhưng có ý nghĩa quyết định, góp phần phòng ngừa từ sớm, từ xa các nguy cơ chia rẽ, kích động và làm suy giảm niềm tin xã hội.

Từ thực tiễn theo dõi và trực tiếp tham gia xử lý nhiều vụ việc, có thể nhận diện rõ một số biểu hiện mới của các luận điệu sai trái, thù địch hiện nay.

Thứ nhất, chuyển từ chống phá trực diện sang làm mờ chân lý, gây nhiễu nhận thức xã hội. Không còn phủ nhận trắng trợn vai trò lãnh đạo của Đảng, các luận điệu này gieo nghi ngờ, đánh tráo khái niệm, so sánh khập khiễng giữa Việt Nam với các mô hình khác, ngụy trang thông tin xuyên tạc dưới dạng các “báo cáo”, “khuyến nghị” mang màu sắc học thuật giả hiệu. Đây là cách thức không gây tác động tức thời, nhưng bào mòn niềm tin một cách âm thầm và lâu dài.

Thứ hai, từ kích động bạo loạn sang thúc đẩy các yêu sách “ly khai mềm”, “tự trị mềm”. Các luận điệu đòi “tự quản tôn giáo” ngoài khuôn khổ pháp luật, cổ súy “bản sắc dân tộc tách rời Nhà nước”, phủ nhận vai trò điều tiết của chính quyền, tách rời tôn giáo khỏi dân tộc và lợi ích quốc gia – nếu không được nhận diện và ngăn chặn kịp thời – có thể hình thành nguy cơ chia rẽ ngay từ bên trong cộng đồng.

Thứ ba, chuyển từ tấn công tổ chức sang tác động trực tiếp vào từng cá nhân, đặc biệt là thế hệ trẻ, cán bộ trẻ, trí thức trẻ người dân tộc thiểu số. Thông qua mạng xã hội, video ngắn, diễn đàn ẩn danh, các thông tin sai lệch được thiết kế ngắn gọn, dễ lan truyền, tác động trực tiếp vào tâm lý và cảm xúc của người tiếp nhận.

Những thực tiễn đó đặt ra yêu cầu rất rõ ràng: công tác tuyên truyền phải đi trước để định hướng, đi cùng để đồng hành, và đi sâu vào đời sống tinh thần của từng nhóm đối tượng, nếu không sẽ bị động, chạy theo xử lý hậu quả.

Từ nhận thức đó, công tác tuyên truyền bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong lĩnh vực dân tộc, tôn giáo cần tập trung vào một số định hướng cốt lõi.

Trước hết, kiên định và làm sâu sắc hệ giá trị tư tưởng của Đảng về dân tộc, tôn giáo. Cần làm rõ một cách nhất quán rằng: không có tự do tôn giáo tách rời ổn định chính trị và lợi ích quốc gia; không có quyền dân tộc nào đứng ngoài Hiến pháp và pháp luật; bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển là giá trị xuyên suốt của chính sách dân tộc Việt Nam. Đây là trục tư tưởng nguyên tắc, không được mơ hồ, không thể thỏa hiệp.

Thứ hai, chuyển mạnh từ “tuyên truyền – phản bác” sang “kiến tạo nhận thức xã hội tích cực”. Nếu chỉ phản bác, chúng ta luôn đi sau; nếu chủ động kiến tạo được niềm tin, sự đồng thuận và niềm tự hào chính đáng, chúng ta sẽ nắm quyền dẫn dắt dư luận. Do đó, cần tăng mạnh truyền thông tích cực, câu chuyện thật, con người thật; khắc phục lối tuyên truyền khô cứng, hành chính hóa.

Thứ ba, lấy cộng đồng làm trung tâm, người có uy tín và chức sắc tôn giáo làm trụ cột tư tưởng tại cơ sở. Thực tiễn cho thấy, một lời nói đúng lúc của chức sắc uy tín có sức thuyết phục hơn nhiều văn bản; một mô hình cộng đồng tốt có sức lan tỏa bền vững hơn các chiến dịch ngắn hạn. Cần bồi dưỡng họ trở thành những “người bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng từ bên trong cộng đồng”.

Thứ tư, xác lập không gian mạng là mặt trận tư tưởng trọng yếu. Không gian mạng không chỉ để phản ứng, mà phải được chủ động chiếm lĩnh, dẫn dắt và lan tỏa các giá trị đúng. Tuyên truyền nếu không đi cùng công nghệ sẽ tụt hậu và bị lấn át ngay trên chính mặt trận của mình.

Để các định hướng đó đi vào thực tiễn, cần triển khai đồng bộ một số giải pháp: chuẩn hóa hệ thống nội dung tuyên truyền theo trục tư tưởng thống nhất và phân tầng đối tượng; xây dựng đội ngũ cán bộ tuyên truyền vừa vững vàng về bản lĩnh chính trị, vừa thành thạo phương thức truyền thông số; tăng cường phối hợp liên ngành, phát huy vai trò các cơ quan báo chí chủ lực; đồng thời chủ động đối thoại quốc tế có chọn lọc, kiên định bảo vệ sự thật, không né tránh nhưng kiên quyết không để áp đặt.

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong lĩnh vực dân tộc, tôn giáo là một cuộc đấu tranh âm thầm nhưng hết sức quyết liệt, lâu dài và phức tạp; đòi hỏi bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy chiến lược dài hạn và phương thức tuyên truyền hiện đại, nhân văn, thuyết phục.