Bất cập trong đầu tư và khai thác công trình giao thông BOT

Hiện nay, TP Cần Thơ có 2 dự án giao thông theo hình thức hợp đồng BOT (xây dựng - kinh doanh - chuyển giao) gồm: Dự án đầu tư xây dựng công trình cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 91 đoạn Km14+000 đến Km50+889 và Dự án đầu tư xây dựng công trình mở rộng Quốc lộ 1, đoạn Cần Thơ - Phụng Hiệp. Tổng nguồn vốn đầu tư của 02 dự án hơn 3.869 tỉ đồng.

Ông Đào Anh Dũng- Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ cho biết: Qua quá trình vận hành, khai thác 2 dự án BOT trên địa bàn thành phố xuất hiện những bất cập liên quan đến thu phí gây bức xúc trong người dân đã được các phương tiện truyền thông đưa tin. Hầu hết các dự án BOT hiện nay không phải là xây dựng tuyến mới mà chỉ là nâng cấp, cải tạo trên các tuyến đường hiện hữu, trong khi hình thức đầu tư BOT trong lĩnh vực giao thông phải áp dụng cho các dự án xây dựng những con đường hoàn toàn mới.

Một số dự án BOT được lập trên các tuyến đường huyết mạch, nhưng lại “độc đạo” (như Quốc lộ 91) khiến người dân không có sự lựa chọn nào khác ngoài sử dụng dịch vụ của dự án BOT. Công tác lựa chọn nhà đầu tư xây dựng dự án BOT giao thông hiện chưa được cạnh tranh, chủ yếu là chỉ định thầu do nhu cầu cấp bách, chưa thực hiện được hình thức đấu thầu quốc tế công khai, rộng rãi hoặc có đăng báo thì chỉ có một nhà đầu tư tham gia. Chính điều này đã khiến cơ chế cạnh tranh bị mất đi, những yếu tố như chi phí nhà đầu tư, lợi nhuận, mức phí, thời gian thu phí…. chỉ thỏa thuận, chưa mang tính chất thị trường.

Ông Nguyễn Ngọc Xuân- Chủ tịch Hiệp hội vận tải ôtô An Giang, bày tỏ: Trạm thu phí T2 dự án mở rộng Quốc lộ 91 đặt trên địa bàn quận Thốt Nốt (TP Cần Thơ) bất hợp lý, vì cách trạm thu phí T1 chưa đến 40 km, mức thu lại cao hơn mức thu đường cao tốc, trong khi đó đây chỉ là đường nâng cấp và mở rộng. Tuyến đường di chuyển từ TP Long Xuyên (An Giang) đi TP Rạch Giá (Kiên Giang) qua Quốc lộ 80 chỉ sử dụng 100m đường Quốc lộ 91 cũng bị thu phí 100% như các xe sử dụng Quốc lộ 91. Chỉ 100m mà thu đủ, đối với 1 xe tải 15 tấn đi và về đã thu 400.000 đồng. Đối với phương tiện vận chuyển vận tải công cộng như xe buýt đi qua trạm thu phí làm giá vé tăng lên và người chịu thiệt thòi nhất vẫn là người dân.

Ông Nguyễn Nhật - Thứ trưởng Bộ Giao thông - vận tải cho biết, đối với các dự án đang gây bức xúc thì Bộ phải xử lý. Riêng bất hợp lý tại trạm T2 (Quốc lộ 91) mà Hiệp hội vận tải ôtô phản ảnh, về lâu dài thì tháng 10 tới sẽ khởi công Dự án tuyến tránh TP Long Xuyên, khi hoàn thành (năm 2019) thì các xe không sử dụng đoạn đường này nữa. Sau cuộc giám sát, kiểm tra này, Bộ sẽ đề xuất Quốc hội chỉnh sửa một số luật để thu hút nhà đầu tư.