Báu vật giếng cổ ở xã đảo Tam Hải (Đà Nẵng)
Trải qua hàng trăm năm giữa vùng biển đảo nhiều nắng gió, hai giếng cổ ở xã đảo Tam Hải, TP Đà Nẵng vẫn chưa từng cạn nước. Nguồn nước ngọt quý giá cùng những câu chuyện lịch sử, văn hóa gắn với công trình đã tạo nên nét độc đáo của vùng đất này.
Giếng cổ trăm năm
Ông Huỳnh Văn Cường, Chủ tịch UBND xã đảo Tam Hải cho biết, 2 giếng cổ tọa lạc tại thôn Thuận An, xã đảo Tam Hải, cách nhau khoảng 500 m. Mỗi giếng có dạng hình tròn, được xây dựng bằng đá tổ ong với kiến trúc khá tương đồng.
Nguồn nước trong giếng luôn trong mát và chưa từng cạn kiệt, kể cả vào những thời điểm khô hạn kéo dài khi nhiều giếng đào khác trên đảo thiếu nước.
“Không chỉ là nguồn nước phục vụ sinh hoạt, hai giếng cổ còn gắn bó với đời sống văn hóa của cộng đồng ngư dân Tam Hải. Từ nhiều thế hệ nay, người dân vẫn giữ thói quen lấy nước giếng để ăn uống và đặt ra những quy ước nghiêm ngặt nhằm bảo vệ nguồn nước. Các hoạt động như: tắm giặt hay làm ô nhiễm khu vực giếng đều không được phép thực hiện”, ông Cương chia sẻ.
Theo các tài liệu ghi chép và truyền khẩu của người dân xã Tam Hải, 2 giếng được cho là hình thành từ thời kỳ khai phá vùng đất Tam Hải, có thể liên quan đến hoạt động giao thương của các thương nhân trên tuyến hàng hải cổ từng đi qua khu vực này. Dù nguồn gốc cụ thể chưa được xác định đầy đủ, công trình vẫn được người dân gìn giữ như một chứng tích lịch sử của làng biển.
Ông Trần Minh Tập, Trưởng thôn Thuận An cho hay, qua các tài liệu dịch thuật từ bia đá cổ còn lưu lại, hai giếng nước được cho là do những thương nhân người Hoa khai phá trong quá trình giao thương, buôn bán với vùng đất Hội An xưa. Khi ghé qua Tam Hải, họ đã lựa chọn vị trí dưới chân núi Bàn Than để tìm nguồn nước ngọt phục vụ sinh hoạt.
“Ngày nay, hai giếng cổ không còn đơn thuần là công trình dân sinh mà đã trở thành một phần giá trị văn hóa của xã đảo. Cùng với quần thể danh thắng Bàn Than-Hòn Mang-Hòn Dứa, nơi sở hữu những vách đá đen có giá trị địa chất hàng trăm triệu năm, giếng cổ góp thêm nét trầm mặc, cổ kính cho vùng biển đảo này”, ông Tập nói.
Phát huy giá trị giếng cổ
Không chỉ nổi tiếng bởi tuổi đời hàng trăm năm, 2 giếng cổ ở xã đảo Tam Hải còn được người dân và du khách đánh giá cao bởi nguồn nước trong lành, ngọt mát.
Bà Nguyễn Thị Lan, ở thôn Thuận An nói, nước giếng cổ ở đây dùng để pha trà thơm hơn, nấu cơm dẻo hơn và là nguyên liệu tạo nên hương vị đặc trưng của rượu gạo Tam Hải.
Bà Lan chia sẻ thêm, theo các bậc cao niên truyền lại thì, nguồn nước giếng cổ được hình thành từ mạch ngầm dưới chân núi Bàn Than. Dù trải qua nhiều đợt hạn hán, 2 giếng cổ chưa từng cạn nước, trở thành nguồn nước sinh hoạt quý giá của cư dân làng biển qua nhiều thế hệ.
Chủ tịch UBND xã đảo Tam Hải Huỳnh Văn Cường cho biết, 2 giếng cổ không chỉ là nguồn nước ngọt quý giá mà còn là một phần ký ức, văn hóa gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của địa phương. Vì vậy, chính quyền xã tiếp tục phối hợp với người dân bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị của công trình, đảm bảo cảnh quan và nguồn nước luôn được bảo vệ nguyên vẹn.
Theo ông Cường, thời gian tới, địa phương sẽ đẩy mạnh quảng bá, gắn các giá trị văn hóa bản địa với phát triển du lịch cộng đồng, tạo thêm sản phẩm trải nghiệm cho du khách. Qua đó, không chỉ góp phần gìn giữ di sản của cha ông mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập và đời sống cho người dân trên xã đảo Tam Hải.