Bí kíp bỏ túi để giành điểm môn Toán tuyển sinh 10 tại TPHCM

Đánh giá về cấu trúc đề và các dạng toán trọng tâm hàng năm của TPHCM, thầy Nguyễn Hoài Nam nhận định cấu trúc bài thi ổn định. Cụ thể, đề thi tham khảo và đề thi những năm gần đây của Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM vẫn duy trì cấu trúc quen thuộc gồm 7 bài tự luận độc lập với thời gian làm bài trong 120 phút. Đề thi có sự kết hợp hài hòa giữa kiến thức truyền thống và đánh giá năng lực thực tế, đòi hỏi học sinh phải biết đọc hiểu dữ liệu, mô hình hóa tình huống và lập luận chặt chẽ.

Về các mảng kiến thức "đến hẹn lại lên", thầy Nam cho hay học sinh bắt buộc phải lấy trọn điểm ở các phần kiến thức nền tảng như khảo sát và vẽ đồ thị Parabol ($y = ax^2$), tìm tọa độ giao điểm thông qua phương trình hoành độ giao điểm ở Bài 1. Kế đến là Bài 2 về hệ thức Vi-ét và phương trình bậc hai với yêu cầu chứng minh phương trình có nghiệm phân biệt, tính giá trị biểu thức đối xứng hoặc không đối xứng. Cuối cùng là Bài 7 về hình học phẳng với cấu trúc 3 điểm quen thuộc: Tam giác nhọn nội tiếp đường tròn, vẽ đường cao và đường kính.

Đề thi theo định hướng đổi mới đánh giá năng lực khi lồng ghép các bài toán thực tế yêu cầu khả năng phân tích dữ liệu. Cụ thể, Bài 3 về Thống kê và Xác suất thực nghiệm yêu cầu học sinh đọc - hiểu và trích xuất số liệu từ biểu đồ đoạn thẳng để tính số trung bình cộng và xác suất. Bài 4 và Bài 5 yêu cầu mô hình hóa toán học dạng hình học để tự thiết lập biểu thức đại số cho các đại lượng thực tế dựa trên công thức hình học phẳng và hình khối như hình trụ, hình nón. Bài 6 là toán chuyển động thực tế có biến đổi, đòi hỏi tư duy phân tích tình huống cao và hiểu rõ bản chất thời gian cân bằng để lập phương trình, không thể áp dụng máy móc.

Nhấn mạnh về quy tắc để tránh mất điểm oan và phân bổ thời gian hợp lý, thầy Nam lưu ý học sinh cần tránh bẫy làm tròn và sử dụng sai hằng số. Theo đó, ở Bài 5, học sinh phải chú ý yêu cầu làm tròn kết quả chính xác đến hàng phần trăm của đơn vị. Tuyệt đối không làm tròn sớm ở các bước tính trung gian mà phải giữ nguyên dưới dạng căn thức hoặc phân số, chỉ làm tròn một lần duy nhất ở kết quả cuối cùng. Đặc biệt, tại câu b Bài 4, nếu đề yêu cầu lấy giá trị $p \approx 3,14$ (với $p$ là ký hiệu thay cho $\pi$), học sinh bắt buộc phải nhập đúng số vào biểu thức tính toán. Tuyệt đối không được bấm nút $\pi$ có sẵn trên máy tính Casio.

Lưu ý về điều kiện của ẩn và nghiệm, giáo viên HOCMAI cho biết khi giải phương trình hoành độ giao điểm ở Bài 1 câu b, để tìm điểm thuộc đồ thị khác gốc tọa độ $O$, học sinh phải loại trường hợp $x = 0$ và chỉ nhận trường hợp còn lại. Đối với các bài toán lập phương trình/hệ phương trình (Bài 4, Bài 6), khi gọi ẩn phải ghi rõ đơn vị và điều kiện của ẩn.