Biến tài sản công dôi dư thành nguồn lực phát triển

Một điểm trường cũ trở thành nhà văn hóa của thôn. Một trụ sở UBND xã trước đây được bố trí làm nơi đóng quân của lực lượng dân quân. Ở nơi khác, trụ sở hành chính lại tiếp tục phát huy giá trị khi trở thành điểm trạm y tế phục vụ người dân.

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, những tài sản từng đứng trước nguy cơ bỏ không đang được nhiều xã, phường trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn "đánh thức" bằng những công năng mới, phù hợp hơn với nhu cầu thực tiễn.

Theo báo cáo của Sở Tài chính Lạng Sơn, sau sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính, tỉnh Lạng Sơn có 761 cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc diện sắp xếp, xử lý với 2.561 cơ sở nhà, đất, tổng diện tích hơn 6,9 triệu m².

Trong đó, UBND tỉnh đã quyết định chuyển giao 528 cơ sở nhà, đất về các xã, phường quản lý, đồng thời giao Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan làm việc trực tiếp với từng địa phương để rà soát, đánh giá hiện trạng và xây dựng phương án xử lý phù hợp.

Khối lượng tài sản lớn đặt ra yêu cầu không chỉ quản lý chặt chẽ mà còn phải khai thác hiệu quả. Mỗi trụ sở, điểm trường hay công trình công được đưa trở lại phục vụ cộng đồng sẽ đồng nghĩa với việc giảm thêm một khoản đầu tư mới từ ngân sách.

Bởi vậy, bài toán xử lý tài sản công sau sắp xếp không còn dừng ở việc bàn giao hay bảo quản, mà là tìm công năng phù hợp nhất để mỗi công trình tiếp tục tạo ra giá trị.

Tại xã Hoàng Văn Thụ, tỉnh Lạng Sơn, sau khi tiếp nhận 15 cơ sở nhà, đất không còn sử dụng, gồm 2 trụ sở UBND xã cũ và 13 điểm trường dôi dư, chính quyền địa phương đã rà soát nhu cầu thực tế của từng thôn để xây dựng phương án khai thác phù hợp.

Thay vì đóng cửa chờ xử lý, nhiều điểm trường trước đây không còn học sinh được cải tạo thành nhà văn hóa, sân chơi và nơi sinh hoạt thể thao, góp phần đáp ứng nhu cầu của người dân mà không phải đầu tư xây dựng mới.

Ông Lã Thành Luân, Phó Chủ tịch UBND xã Hoàng Văn Thụ cho biết, việc chuyển đổi công năng được thực hiện trên cơ sở nhu cầu thực tế của từng khu dân cư, bảo đảm phát huy hiệu quả tài sản công và tránh lãng phí. Đối với những cơ sở từng sử dụng chưa đúng mục đích, địa phương cũng đã rà soát, chấn chỉnh và đưa vào quản lý theo đúng quy định.

Cách làm của xã Hoàng Văn Thụ cho thấy, giá trị của tài sản công không nằm ở công năng ban đầu mà ở khả năng thích ứng với nhu cầu mới của địa phương. Thay vì để những điểm trường cũ xuống cấp theo thời gian, việc chuyển đổi thành thiết chế văn hóa vừa đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của người dân, vừa tránh lãng phí nguồn lực đã được đầu tư từ ngân sách nhà nước.

Không chỉ các điểm trường, nhiều trụ sở hành chính sau sắp xếp cũng được giao những nhiệm vụ mới. Trụ sở UBND xã Tân Thanh (cũ), nay thuộc xã Hoàng Văn Thụ, sau khi được chỉnh trang đã trở thành nơi làm việc của Ban Chỉ huy Quân sự xã, Trung tâm Dịch vụ công ích và nơi đóng quân của Tiểu đội Dân quân thường trực biên giới.

Theo ông Hoàng Trung Đông, Tiểu đội trưởng Tiểu đội Dân quân thường trực biên giới thôn Bản Thẩu, việc có nơi đóng quân ổn định giúp đơn vị thuận lợi hơn trong phối hợp với lực lượng công an, bộ đội biên phòng tuần tra, bảo vệ biên giới; tham gia phòng chống thiên tai, giữ gìn an ninh trật tự và thực hiện công tác dân vận trên địa bàn.

Không phải mọi trụ sở dôi dư đều cần chuyển nhượng hay đầu tư xây dựng lại. Với những địa phương còn thiếu cơ sở phục vụ quốc phòng, an ninh hoặc dịch vụ công, việc bố trí lại ngay trên nền công trình sẵn có vừa tiết kiệm chi phí, vừa phát huy tối đa giá trị của tài sản công.

Cách làm linh hoạt ấy tiếp tục được triển khai tại phường Kỳ Lừa, tỉnh Lạng Sơn. Sau khi tiếp nhận các cơ sở nhà, đất dôi dư, địa phương đã phân loại để lựa chọn phương án sử dụng phù hợp. Trong đó, trụ sở UBND xã Tân Liên (cũ) được chuyển đổi thành điểm trạm y tế, tiếp tục phục vụ công tác khám, chữa bệnh ban đầu cho người dân.

Việc tận dụng trụ sở cũ làm điểm trạm y tế không chỉ giúp phát huy hiệu quả tài sản công mà còn mang lại lợi ích thiết thực cho người dân. Ông Nông Thái Sơn, người dân phường Kỳ Lừa chia sẻ: "Từ khi có điểm trạm y tế ngay tại địa phương, việc khám, chữa bệnh thuận tiện hơn nhiều, nhất là đối với người cao tuổi và trẻ nhỏ. Không phải đi xa như trước, bà con cũng yên tâm hơn khi cần chăm sóc sức khỏe."

Theo bà Lã Thị Hồng, Phó Chủ tịch UBND phường Kỳ Lừa, địa phương đang tiếp tục hoàn thiện phương án đối với các cơ sở còn lại với mục tiêu khai thác hiệu quả quỹ nhà, đất được giao quản lý, không để lãng phí dù chỉ một mét vuông đất công.

Từ thực tiễn tại xã Hoàng Văn Thụ, phường Kỳ Lừa và nhiều địa phương khác có thể thấy, xử lý tài sản công sau sắp xếp không chỉ là hoàn thành các thủ tục hành chính mà là quá trình tái tạo giá trị cho những công trình được đầu tư bằng ngân sách nhà nước. Mỗi điểm trường được hồi sinh thành nhà văn hóa, mỗi trụ sở tiếp tục phục vụ y tế, quốc phòng hay dịch vụ công đều góp phần giảm áp lực đầu tư mới và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực công.