Bộ đội Biên phòng Lai Châu triển khai mô hình điểm phát triển Sâm tại các xã biên giới

Sáng 14/8, tại Ban Chỉ huy Bộ đội biên phòng tỉnh Lai Châu đã diễn ra Hội thảo “Cơ chế, giải pháp phát triển Sâm Lai Châu trên địa bàn các xã biên giới”. Mô hình do lực lượng Bộ đội Biên phòng chủ động xây dựng và triển khai.

Sau một thời gian triển khai, dù còn ở giai đoạn bước đầu, mô hình đã đạt được những kết quả cụ thể, thể hiện qua các con số như xây dựng được 63 nhà dàn, mái che với tổng diện tích gần 6 ha; đã trồng 15.243 cây Sâm Lai Châu, tỷ lệ sinh trưởng đạt khoảng 85% - một tỷ lệ khá cao đối với một loài cây dược liệu đòi hỏi kỹ thuật chăm sóc nghiêm ngặt; đã huy động được nguồn lực xã hội hóa với tổng giá trị hỗ trợ ước tính hơn 2 tỷ đồng; đồng thời trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ 54 hộ dân xây dựng mô hình sản xuất.

Những con số này tuy chưa lớn về quy mô tuyệt đối, nhưng có ý nghĩa rất quan trọng. Theo đó, mô hình đã chứng minh được tính khả thi của việc phát triển Sâm Lai Châu ngay tại địa bàn biên giới khó khăn nhất, với vai trò dẫn dắt của lực lượng vũ trang.

Mặc dù mới triển khai bước đầu, mô hình đã mang lại những tín hiệu tích cực trên nhiều lĩnh vực.

Về kinh tế, mô hình đã mở ra một hướng phát triển mới đối với cây dược liệu có giá trị cao tại địa bàn biên giới, từng bước hình thành vùng nguyên liệu tập trung thay vì sản xuất manh mún, nhỏ lẻ như trước đây.

Đây chính là tiền đề quan trọng để tiến tới phát triển ngành hàng Sâm Lai Châu theo chuỗi giá trị, từ khâu giống, trồng, chăm sóc đến sơ chế, chế biến và tiêu thụ, thay vì chỉ dừng lại ở việc bán nguyên liệu thô.

Về xã hội, mô hình đã tạo việc làm tại chỗ cho người dân, giúp bà con có thêm thu nhập ổn định ngay trên chính mảnh đất của mình mà không phải đi làm ăn xa.

Quan trọng hơn, mô hình đã góp phần nâng cao nhận thức của Nhân dân về phát triển kinh tế bền vững, tăng cường sự gắn kết giữa người dân với chính quyền, doanh nghiệp và Bộ đội Biên phòng - một mối quan hệ ba bên có ý nghĩa lâu dài đối với sự ổn định của địa bàn.

Đồng thời, mô hình cũng góp phần giảm nghèo, hạn chế tình trạng lao động tự do và di cư trái phép, vốn là những vấn đề đáng quan tâm tại nhiều xã biên giới.

Về môi trường, việc phát triển Sâm gắn với tán rừng đã tạo động lực thiết thực để người dân chủ động bảo vệ rừng, bởi rừng lúc này không chỉ là tài sản chung mà còn trực tiếp gắn với sinh kế của từng hộ. Qua đó, mô hình góp phần phục hồi hệ sinh thái, giữ gìn nguồn nước và bảo tồn đa dạng sinh học tại khu vực triển khai.

Đối với quốc phòng, an ninh, đây là giá trị mang tính chiến lược và lâu dài nhất của mô hình, góp phần xây dựng “thế trận lòng dân” ngày càng vững chắc tại khu vực biên giới.

Khi người dân có sinh kế ổn định, gắn bó với đất đai, họ sẽ yên tâm bám đất, bám bản, không còn tư tưởng di cư, bỏ đất; đồng thời tích cực phối hợp với Bộ đội Biên phòng trong quản lý, bảo vệ đường biên, cột mốc, giữ vững chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.

Nói cách khác, phát triển Sâm Lai Châu tại khu vực biên giới không đơn thuần là một hoạt động kinh tế, mà đã trở thành một công cụ hữu hiệu để củng cố quốc phòng, an ninh từ gốc.

Trên cơ sở những kết quả bước đầu đó, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu đã xác định phương châm chỉ đạo “làm chắc từng bước, hiệu quả đến đâu nhân rộng đến đó”, lấy mô hình điểm với 54 hộ tại bản Ngài Thầu làm cơ sở thực tiễn, và từng bước rút kinh nghiệm, hoàn thiện phương thức tổ chức trước khi tính đến việc nhân rộng ra các đồn Biên phòng khác trên tuyến biên giới của tỉnh. Đây là cách tiếp cận thận trọng, phù hợp với đặc thù địa bàn, tránh chạy theo phong trào, chạy theo diện tích.

Tại Hội thảo, các đại biểu đều bày tỏ đánh giá cao mô hình của Bộ đội Biên phòng Lai Châu. Đại diện Hiệp hội sâm Lai Châu sẵn sàng hỗ trợ Bộ đội Biên phòng và người dân tham gia mô hình về kỹ thuật, giống.

Lãnh đạo Sở Khoa học Công nghệ, Nông nghiệp và Môi trường, Dân tộc và Tôn giáo tham luận cũng nêu các ưu điểm, nhược điểm của mô hình đồng thời đề xuất các giải pháp, cơ chế để thực hiện có hiệu quả khi triển khai trên thực tế.

Tại hội thảo, ông Vàng A Thắng, đại diện cho 54 hộ gia đình tham gia mô hình tại bản Ngải Thẩu cho biết, từ khi được Bộ đội Biên phòng quan tâm hỗ trợ, các cán bộ, chiến sĩ cùng làm nên người dân trong bản đã mạnh dạn tham gia.

"Khi có cán bộ hướng dẫn, mô hình thực tế bà con nhìn thấy, dễ hiểu, nên ai cũng tích cực tham gia. Tôi mong muốn các cấp các ngành quan tâm tạo điều kiện, tiếp tục đồng hành hỗ trợ bà con nhất là cây giống, kỹ thuật cũng như cơ chế chính sách", ông Vàng A Thắng nói.

Phát biểu kết luận tại Hội thảo, ông Hà Trọng Hải - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu cho biết, tỉnh xác định Sâm Lai Châu phải trở thành sản phẩm chủ lực của tỉnh, của Quốc gia, là dược liệu quý, đem lại giá trị kinh tế cao, giúp xóa đói giảm nghèo.

Khi phát triển Sâm Lai Châu phải gắn với bảo vệ môi trường, phát triển rừng bền vững. Làm phải có trọng tâm, trọng điểm. Bên cạnh đó, cần bảo tồn cây giống, gen, đặc biệt là những cây đầu dòng. Tiếp tục phát huy vai trò của Bộ đội biên phòng. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ.

Quan trọng nhất là cơ chế chính sách. Bộ đội Biên phòng tỉnh đề xuất các cơ chế chính sách khi phát triển Sâm Lai Châu tại các xã biên giới. Lãnh đạo tỉnh Lai Châu cũng đề nghị các sở ngành liên quan rà soát lại các cơ chế, chính sách liên quan đến phát triển cây Sâm, vùng trồng.