Bộ GDĐT nhận trách nhiệm việc dự báo nhu cầu sách giáo khoa chưa sát thực tế

Tại Hội nghị Giao ban báo chí Trung ương ngày 15/9, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) thông tin tình hình cung ứng sách giáo khoa (SGK) năm học 2026-2027 và một số vấn đề liên quan đang được dư luận quan tâm.

Bổ sung SGK còn thiếu ngay trong ngày 15/9

Theo Bộ GDĐT, năm học 2026-2027 là năm đầu tiên triển khai thống nhất một bộ SGK trên phạm vi cả nước. Đây cũng là năm có nhiều thay đổi về chính sách hỗ trợ, cấp SGK cho học sinh và việc sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức lại mạng lưới trường, lớp, khiến nhu cầu SGK tại một số địa phương biến động lớn trong thời gian ngắn so với kế hoạch ban đầu.

Ngày 26/12/2025, Bộ GDĐT ban hành quyết định lựa chọn bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” sử dụng thống nhất trên toàn quốc từ năm học 2026-2027.

Ngay sau đó, Bộ yêu cầu các địa phương rà soát nhu cầu SGK theo từng lớp, từng môn học, tổng hợp nhu cầu trên địa bàn, phối hợp với các đơn vị xuất bản, phát hành để bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời, không để học sinh thiếu sách khi bước khai giảng năm học 2026-2027 và các năm tiếp theo.

Từ giữa tháng 8/2026, báo chí bắt đầu phản ánh tình trạng thiếu SGK cục bộ tại một số địa phương. Sau ngày khai giảng, tình trạng này vẫn tiếp diễn ở một số nơi.

Thực hiện kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu tại Thông báo số 467/TB-VPCP ngày 10/9/2026, Bộ GDĐT đã ban hành kế hoạch tập trung triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, rà soát nhu cầu, điều chuyển sách từ nơi thừa sang nơi thiếu, tiếp tục in và cung ứng bổ sung những đầu sách còn thiếu.

Theo số liệu các địa phương xác nhận đến 18h ngày 14/9, tổng số SGK còn thiếu là 3.916.370 cuốn.

Trên cơ sở nhu cầu được xác nhận, Bộ đã chỉ đạo Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) tiếp tục điều chuyển, cung ứng bổ sung ngay trong ngày 15/9; ưu tiên các trường hợp học sinh chưa có sách hoặc còn thiếu nhiều đầu sách, nhất là tại các trường nội trú, địa bàn biên giới, vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và học sinh thuộc diện được hỗ trợ, cấp hoặc cho mượn SGK.

Bộ yêu cầu các địa phương tiếp tục rà soát, cập nhật và báo cáo trước 16h ngày 15/9 để xử lý ngay những trường hợp còn thiếu, bảo đảm mọi học sinh có đủ SGK phục vụ học tập.

Bộ GDĐT thẳng thắn nhận trách nhiệm về thiếu SGK

Về nguyên nhân, Bộ GDĐT cho rằng, năm học 2026-2027 có nhiều yếu tố mới tác động đồng thời, trong đó có việc lần đầu sử dụng một bộ SGK, sự thay đổi về nhu cầu SGK do sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức lại mạng lưới trường, lớp và chính sách hỗ trợ sách. Những yếu tố này làm cho nhu cầu SGK biến động lớn, phát sinh trong thời gian ngắn, trong khi quá trình sản xuất, in và cung ứng cần có thời gian chuẩn bị.

Bên cạnh nguyên nhân khách quan, Bộ thẳng thắn nhận trách nhiệm trong công tác dự báo, tổng hợp và phân tích nhu cầu SGK trong điều kiện mới chưa theo kịp thực tế; việc đánh giá năng lực sản xuất, quản trị và mạng lưới cung ứng của NXBGDVN chưa đầy đủ; giải pháp xử lý một số hạn chế trong tổ chức cung ứng, điều phối nguồn SGK chưa đủ nhanh và linh hoạt.

Công tác đăng ký, dự báo và phối hợp cung ứng tại một số địa phương cũng chưa thật chủ động, dẫn đến khoảng cách giữa nhu cầu thực tế và thông tin phục vụ cung ứng. Việc cập nhật nhu cầu phát sinh, nhất là sau khi có những thay đổi về tổ chức trường, lớp, chính sách hỗ trợ SGK và nhu cầu mua thêm của học sinh, cha mẹ học sinh ở một số nơi chưa kịp thời.

Bộ GDĐT xác định việc để xảy ra thiếu SGK cục bộ có trách nhiệm của Bộ, NXBGDVN và các địa phương. Tình trạng này được đánh giá là đáng tiếc và cần nghiêm túc nhìn nhận, chấn chỉnh, khắc phục, không để lặp lại trong những năm học tiếp theo.

Bộ GDĐT cho biết, trước mắt, Bộ tiếp tục chỉ đạo xử lý số sách còn thiếu đã được xác nhận, điều chuyển sách giữa các địa bàn, in và cung ứng bổ sung. Trong thời gian chờ bản in, SGK điện tử được cung cấp miễn phí. Các cơ sở giáo dục được yêu cầu khai thác sách tại thư viện và sách cũ còn sử dụng được, hạn chế ảnh hưởng đến việc học tập của học sinh.

Về lâu dài, Bộ GDĐT cho biết sẽ rà soát, đề xuất hoàn thiện cơ chế quản lý SGK theo hướng xác định đây là sản phẩm, dịch vụ công, mặt hàng thiết yếu đặc thù; quản trị toàn bộ chuỗi cung ứng dựa trên dữ liệu thống nhất, xác định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý, địa phương và doanh nghiệp, đồng thời xây dựng cơ chế dự phòng và điều phối linh hoạt.