Bỏ nghề sửa ô tô, 9x xứ Thanh về quê nuôi cá rô phi xuất khẩu

Đến thôn 5, xã Xuân Du, hỏi anh Hà Văn Toàn (34 tuổi), nhiều người có thể chưa nhớ ngay, nhưng khi nhắc đến 'Toàn cá', hầu như ai cũng biết. Biệt danh ấy gắn liền với quyết định táo bạo, khi anh mạnh dạn thuê hơn 3ha hồ thủy lợi để phát triển mô hình nuôi cá rô phi đơn tính xuất khẩu.

Đứng bên hồ nước rộng mênh mông, anh Toàn chăm chú quan sát từng đàn cá rô phi nổi lên đớp mồi. Sau gần 5 tháng chăm sóc, đàn cá phát triển đồng đều, chuẩn bị bước vào vụ thu hoạch đầu tiên. Với anh, đây là dấu mốc cho một quyết định táo bạo, khi dám từ bỏ công việc ổn định để về quê lập nghiệp.

Trước đây, anh Toàn là thợ sửa ô tô với mức thu nhập gần 10 triệu đồng/tháng. Cuối năm 2025, thông qua một người quen, anh biết đến mô hình nuôi cá rô phi đơn tính xuất khẩu. Càng tìm hiểu sâu, anh càng nhận thấy đây là hướng đi có nhiều triển vọng khi sản phẩm có doanh nghiệp liên kết bao tiêu, quy trình sản xuất bài bản và thị trường tiêu thụ ổn định.

Sau khi cùng một người bạn tham quan nhiều mô hình, học hỏi kỹ thuật và khảo sát điều kiện thực tế, anh Toàn nhận thấy nhiều hồ thủy lợi ở quê có diện tích mặt nước lớn nhưng chưa được khai thác hiệu quả. Nghĩ là làm, anh cùng bạn thuê hơn 3ha mặt nước, cùng nhau đầu tư 250 triệu đồng để cải tạo hồ, lắp đặt hệ thống điện và thả 170.000 con cá giống.

Mô hình được triển khai theo chuỗi liên kết với một doanh nghiệp chế biến cá xuất khẩu tại tỉnh Hưng Yên. Ngoài chuyển giao kỹ thuật, doanh nghiệp còn cung cấp con giống, thức ăn và bao tiêu toàn bộ sản phẩm, tạo đầu ra ổn định cho người nuôi.

Theo anh Toàn, trước khi thả cá, chất lượng nguồn nước được kiểm tra kỹ lưỡng nhằm bảo đảm các điều kiện sinh trưởng. Trong quá trình nuôi, mỗi ngày cá được cho ăn 2 lần vào buổi trưa và chiều. Để giảm chi phí nhân công, anh đầu tư 6 máy cho ăn tự động.

Anh Toàn cho biết, dù kỹ thuật nuôi không quá phức tạp nhưng người nuôi vẫn phải thường xuyên theo dõi sức khỏe đàn cá để phát hiện sớm các bệnh ngoài da, đặc biệt là bệnh nấm. 'Khi cho ăn, cá tập trung với mật độ lớn nên dễ bị trầy xước. Nếu không xử lý kịp thời, bệnh nấm có thể phát sinh và lây lan rất nhanh', anh nói.

Theo tính toán của anh Toàn, sau 5 tháng nuôi, cá trong hồ đã đạt trọng lượng từ 600-800g/con và đủ điều kiện xuất bán. Nếu đúng kế hoạch, vụ nuôi đầu tiên sẽ cho sản lượng khoảng 100 tấn. Với giá bao tiêu khoảng 30.000 đồng/kg, hồ nuôi có thể đạt doanh thu gần 3 tỷ đồng, trừ hết chi phí, lợi nhuận mang về là trên 500 triệu đồng.

Đến nay, điều khiến anh yên tâm nhất là toàn bộ sản phẩm đều được doanh nghiệp bao tiêu nên không phải lo đầu ra. Sau vụ thu hoạch đầu tiên, anh Toàn dự định mở rộng quy mô, đồng thời liên kết với các hộ dân trong vùng để hình thành vùng nuôi cá rô phi phục vụ xuất khẩu.

'So với cách nuôi truyền thống, nuôi cá rô phi xuất khẩu mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn, thời gian chăm sóc lại ít hơn. Nếu gối vụ hợp lý, mỗi năm, mô hình này có thể thu hoạch 2 lứa, mang lại cơ hội làm giàu trên chính quê hương', anh Toàn chia sẻ.

Ông Bùi Anh Sơn - Chủ tịch Hội Nông dân xã Xuân Du cho biết, việc anh Hà Văn Toàn đầu tư nuôi cá rô phi đơn tính theo chuỗi xuất khẩu là hướng đi mới, lần đầu xuất hiện tại địa phương. Qua khảo sát, ông Sơn đánh giá mô hình này có nhiều triển vọng phát triển kinh tế.

'Toàn xã hiện có hàng chục hồ, đập thủy lợi phục vụ tưới tiêu, nhiều diện tích mặt nước còn dư địa khai thác. Thời gian tới, địa phương sẽ nghiên cứu nhân rộng mô hình này để tạo việc làm, mang lại thu nhập cho người dân', ông Sơn nói.