Bộ trưởng Lương Tam Quang giải trình nhiều nội dung về xử lý vi phạm hành chính

Rà soát thời hiệu xử phạt, mức phạt tiền tối đa

Về thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, cơ quan soạn thảo sẽ rà soát, đề xuất chỉ quy định thời hiệu xử phạt 3 năm đối với một số lĩnh vực như quản lý bảo hiểm hưu trí bổ sung và cung cấp dịch vụ chứng khoán, bảo vệ môi trường, dầu khí và hoạt động bán sản phẩm. Việc quy định thời hiệu dài hơn nhằm phù hợp với tính chất phức tạp, đòi hỏi nhiều thời gian để xác minh, phân tích, kiểm định, giám định đối với một số hành vi vi phạm trong các lĩnh vực này.

Đồng thời, cơ quan soạn thảo sẽ đề xuất điều chỉnh thời hiệu xử phạt trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ để phù hợp với thực tế xử lý các hành vi vi phạm trong lĩnh vực này.

Liên quan đến những ý kiến đại biểu Quốc hội quan tâm về vi phạm trật tự, an toàn giao thông, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, Thủ tướng Chính phủ đã có chỉ đạo và Bộ Công an xây dựng Đề án Trung tâm dữ liệu quản lý, giám sát, xử lý vi phạm và điều hành giao thông trên phạm vi toàn quốc. Cách tiếp cận này vừa bảo đảm tính nhân văn, tính răn đe, vừa bảo đảm sự nghiêm minh của pháp luật.  

Về mức phạt tiền tối đa, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, cơ quan soạn thảo sẽ rà soát, đề xuất quy định mức phạt tiền tối đa trong từng lĩnh vực cụ thể tại dự thảo luật, bảo đảm phù hợp với tính chất, mức độ, quy mô và hậu quả của một số hành vi vi phạm trong các lĩnh vực.

Trong đó, chỉ quy định mức phạt tiền tối đa 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân và 3 tỷ đồng đối với tổ chức trong một số lĩnh vực như quản lý bảo hiểm hưu trí bổ sung và cung cấp dịch vụ chứng khoán, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, định danh và xác thực điện tử, bảo vệ môi trường, an toàn thực phẩm. Đây là những lĩnh vực có tính chất phức tạp, hành vi vi phạm có thể gây hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống, sức khỏe và sự an toàn của người dân.

Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Cơ quan soạn thảo đề xuất bỏ quy định mức phạt tiền cao hơn nhưng không quá hai lần mức phạt chung đối với địa bàn thuộc các thành phố, nhằm bảo đảm cùng một hành vi vi phạm được áp dụng thống nhất một khung hình phạt trên phạm vi cả nước, phù hợp với Luật Phát triển đô thị.

Nghiên cứu bổ sung hình thức lao động công ích thay thế phạt tiền

Liên quan đến ý kiến đại biểu Quốc hội về các hình thức xử phạt ngoài phạt tiền, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu, báo cáo Chính phủ để quy định bổ sung trong nghị định, nghị quyết hoặc báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội về hình thức lao động công ích thay thế mức phạt tiền.

Đối với hình thức này, các nội dung cụ thể như loại hình lao động công ích, thời gian thực hiện và cách thức áp dụng sẽ được nghiên cứu, quy định phù hợp trong nghị định của Chính phủ, nghị quyết hoặc báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét.

Bộ trưởng nhấn mạnh, mức phạt tiền tối đa được quy định trong dự thảo luật là mức tối đa đối với hành vi vi phạm; Chính phủ sẽ quy định các mức phạt cụ thể căn cứ vào tính chất, mức độ của hành vi. Cơ quan soạn thảo sẽ nghiên cứu, quy định các mức xử phạt phù hợp, bảo đảm tính nhân văn, tính răn đe và sự nghiêm khắc trong xử lý vi phạm hành chính.

Hoàn thiện quy định xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử

Về xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, dự thảo luật hiện quy định mang tính nguyên tắc các nội dung về xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử.

Trong đó, dự thảo đề cập đến cơ sở dữ liệu quốc gia về xử lý vi phạm hành chính, cơ sở dữ liệu vi phạm hành chính, hệ thống xử lý vi phạm hành chính của các bộ, ngành, địa phương; việc kết nối đồng bộ, chia sẻ thông tin về xử lý vi phạm hành chính; các điều kiện, yêu cầu cần đáp ứng khi xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử; giá trị pháp lý của thông tin, hình ảnh, dữ liệu điện tử được thu thập hợp pháp trên môi trường điện tử.

Về các chức danh có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính và chức danh có thẩm quyền tạm giữ người theo thủ tục hành chính, dự thảo luật không quy định cụ thể tên từng chức danh nhằm bảo đảm nguyên tắc luật chỉ quy định những vấn đề có tính ổn định lâu dài, tránh phải sửa đổi luật khi có thay đổi về tổ chức bộ máy. Tuy nhiên, dự thảo luật sẽ giới hạn rõ phạm vi người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, người có thẩm quyền tạm giữ người theo thủ tục hành chính là thủ trưởng các cơ quan, đơn vị, lực lượng cụ thể; đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm tính linh hoạt, tránh phải sửa luật khi có thay đổi về tổ chức bộ máy.

Điều chỉnh quy định về các biện pháp cưỡng chế, ngăn chặn

Đối với các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt, trong đó có biện pháp tạm hoãn xuất cảnh, cơ quan soạn thảo đề xuất chỉnh lý theo hướng không coi tạm hoãn xuất cảnh là biện pháp cưỡng chế mà là biện pháp bảo đảm thi hành quyết định cưỡng chế.

Biện pháp này được áp dụng trong trường hợp người đang bị cưỡng chế hoặc người đại diện cho tổ chức đang bị cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt có dấu hiệu cần thiết phải ngăn chặn việc bỏ trốn, nhằm thống nhất với quy định về biện pháp tạm hoãn xuất cảnh tại Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam.

Đối với các biện pháp ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước; tạm dừng đăng kiểm, đăng ký, giấy phép điều khiển phương tiện; ngừng cung cấp dịch vụ Internet, dịch vụ viễn thông và hạ tầng số, cơ quan soạn thảo đề xuất chỉnh lý theo hướng không coi đây là các biện pháp cưỡng chế mà chuyển thành các biện pháp ngăn chặn để bảo đảm xử lý vi phạm hành chính.

Đồng thời, dự thảo sẽ bổ sung các quy định chặt chẽ về điều kiện, thẩm quyền, nguyên tắc, trình tự, thủ tục và phạm vi áp dụng các biện pháp này, nhằm bảo đảm quyền con người, quyền công dân. Chính phủ sẽ quy định cụ thể, bảo đảm phù hợp với thực tiễn từng lĩnh vực và tính chất, mức độ của hành vi vi phạm.

Đối với các biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên, theo Bộ trưởng Lương Tam Quang, việc bổ sung các quy định này nhằm bảo đảm lợi ích tốt nhất cho người chưa thành niên, thống nhất với nguyên tắc ưu tiên áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng đối với người chưa thành niên phạm tội được quy định tại Luật Tư pháp người chưa thành niên.