Bộ Y tế khuyến cáo không chủ quan với sốt xuất huyết và tay chân miệng

Theo thông tin từ Bộ Y tế, sốt xuất huyết và tay chân miệng là hai bệnh truyền nhiễm lưu hành thường xuyên tại Việt Nam, có số mắc cao và khả năng diễn tiến nặng, thậm chí dẫn đến tử vong nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Sốt xuất huyết do vi rút Dengue gây ra, lây truyền từ người bệnh sang người lành thông qua muỗi vằn. Trong khi đó, tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm lây từ người sang người qua đường tiêu hóa và tiếp xúc, do các loại vi rút thuộc nhóm Enterovirus gây ra, dễ bùng phát thành dịch trong cộng đồng, đặc biệt ở trẻ nhỏ.

Số liệu giám sát bệnh truyền nhiễm cho thấy, tình hình hai bệnh này trong năm 2025 diễn biến phức tạp. Trên phạm vi cả nước, năm 2025 ghi nhận 190.040 ca mắc sốt xuất huyết, tăng 28,4% so với năm 2024; số ca mắc tay chân miệng là 107.249 ca, tăng 28,9% so với cùng kỳ năm trước. Mặc dù thời điểm cuối năm 2025 và đầu năm 2026, số ca mắc có xu hướng giảm, song tại một số địa phương vẫn ghi nhận nhiều trường hợp bệnh chuyển nặng, nguy kịch. Việc điều trị các ca nặng gặp nhiều khó khăn, chi phí lớn và tiềm ẩn nguy cơ để lại di chứng lâu dài.

Theo Bộ Y tế, một trong những nguyên nhân chính khiến bệnh diễn tiến nặng là do người dân còn chủ quan, đến cơ sở y tế muộn, nhập viện khi bệnh đã ở giai đoạn nặng. Điều này làm tăng nguy cơ biến chứng và gây áp lực lớn cho công tác điều trị. Với sốt xuất huyết, nguyên nhân gia tăng số ca mắc liên quan chặt chẽ đến điều kiện thời tiết thay đổi, quá trình đô thị hóa nhanh làm phát sinh nhiều ổ lăng quăng tại khu dân cư, công trình xây dựng, nhà trọ và khu sản xuất. Bên cạnh đó, sự chủ động và phối hợp của người dân, các ban ngành trong công tác phòng, chống dịch tại một số địa phương còn hạn chế.

Đối với bệnh tay chân miệng, Bộ Y tế nhận định nguyên nhân gia tăng chủ yếu do điều kiện vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường và khử khuẩn bề mặt tại một số nơi chưa được bảo đảm, trong khi ý thức phòng bệnh trong cộng đồng còn chưa cao. Trẻ nhỏ – nhóm đối tượng dễ mắc bệnh – thường tiếp xúc gần trong môi trường lớp học, nhà trẻ, nếu không được giám sát và xử lý kịp thời sẽ làm gia tăng nguy cơ lây lan.

Mặc dù vậy, Bộ Y tế khẳng định sốt xuất huyết và tay chân miệng là những bệnh hoàn toàn có thể chủ động phòng tránh nếu người dân thực hiện nghiêm các biện pháp dự phòng. Đối với phòng, chống sốt xuất huyết, ngành y tế khuyến cáo người dân đậy kín tất cả các dụng cụ chứa nước để muỗi không vào đẻ trứng; thực hiện diệt loăng quăng, bọ gậy hằng tuần bằng các biện pháp như thả cá vào dụng cụ chứa nước lớn, thau rửa và lật úp các dụng cụ chứa nước nhỏ, thay nước bình hoa, loại bỏ các vật phế thải có thể đọng nước. Người dân cần ngủ màn, mặc quần áo dài để phòng muỗi đốt, kể cả ban ngày, đồng thời tích cực phối hợp với ngành y tế trong các hoạt động phòng, chống dịch tại địa phương.

Với bệnh tay chân miệng, Bộ Y tế nhấn mạnh việc thực hiện tốt nguyên tắc “3 sạch” gồm ăn uống sạch, ở sạch và bàn tay sạch. Người chăm sóc trẻ và trẻ nhỏ cần thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch, đặc biệt trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã và vệ sinh cho trẻ. Các bề mặt, đồ dùng, đồ chơi, dụng cụ học tập cần được lau rửa, khử khuẩn thường xuyên để hạn chế vi rút tồn tại trong môi trường sống.

Ngành y tế cũng khuyến cáo, khi trẻ có biểu hiện sốt kèm theo nốt phỏng ở lòng bàn tay, lòng bàn chân hoặc niêm mạc miệng, cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám. Trẻ mắc bệnh cần được cho nghỉ học, hạn chế tiếp xúc với trẻ khác, không làm vỡ các nốt phỏng để tránh nhiễm trùng và lây lan bệnh. Chế độ chăm sóc cần chú trọng nghỉ ngơi, hạn chế vận động, tăng cường dinh dưỡng và cho trẻ ăn thức ăn lỏng, mềm.

Bộ Y tế lưu ý, khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc sốt xuất huyết hoặc tay chân miệng, người dân không nên tự ý điều trị tại nhà mà cần đến cơ sở y tế để được tư vấn, theo dõi và điều trị kịp thời. Việc chủ động phòng bệnh và phát hiện sớm được xem là yếu tố then chốt nhằm giảm nguy cơ biến chứng, bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng.