Cà Mau: Xây dựng ngành hàng cua biển vươn ra thị trường quốc tế
Với chiến lược mới đa dạng hóa ngành hàng thủy sản, tăng kim ngạch xuất khẩu cua biển đang trỗi dậy mạnh mẽ, trở thành ngành hàng chiến lược mới ở Cà Mau với diện tích nuôi hơn 365.000 ha. Tỉnh này đang triển khai đồng bộ các giải pháp từ chuẩn hóa vùng nuôi, cấp “hộ chiếu số” truy xuất nguồn gốc đến tháo gỡ khó khăn về an toàn thực phẩm, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững ngành hàng tỷ đô này.
Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau cho biết, địa phương đã xác lập vùng nguyên liệu nuôi cua biển với diện tích hơn 30.400 ha, sản lượng trên 14.500 tấn, đồng thời cấp mã code cho 5 doanh nghiệp phục vụ xuất khẩu chính ngạch cua biển sang các thị trường như Trung Quốc, Campuchia, Singapore và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).

Cùng với việc cấp mã code xuất khẩu, Hiệp hội Doanh nghiệp vừa và nhỏ Phòng Thành Cảng (Trung Quốc) đã ký kết biên bản ghi nhớ (MOU) với Hội Thủy sản Việt Nam nhằm xây dựng chuỗi giá trị xuất khẩu chính ngạch đối với cua biển Cà Mau.
Thông tin về việc mở rộng xuất khẩu chính ngạch đã nhận được sự quan tâm và kỳ vọng lớn từ người nuôi cua trong tỉnh. Ông Nguyễn Văn Tâm, xã Vĩnh Phước, tỉnh Cà Mau trước đây chủ yếu áp dụng mô hình luân canh tôm - lúa, hai năm qua ông đã thả thêm cua vào vuông nuôi tôm kết hợp trồng lúa. Với việc thả cua kết hợp nuôi tôm, trồng lúa, sau 4 tháng nuôi thì bắt đầu thu hoạch cua. Tùy vào thời điểm cua có mức giá khác nhau, nhưng thường dao động từ 200 – 450 ngàn đồng/kg, tùy loại. Thời điểm lễ, Tết có lúc được thương lái thu mua với giá 500 - 600 ngàn đồng/kg. Với mô hình sản xuất kết hợp này, mỗi năm gia đình ông Tâm thu lãi gần 200 triệu đồng.

Theo ông Tâm, thời gian qua cua biển chủ yếu được tiêu thụ thông qua thương lái địa phương, phục vụ thị trường trong nước hoặc xuất sang Trung Quốc bằng đường tiểu ngạch nên giá cả thường xuyên biến động. “Việc các doanh nghiệp được cấp mã code để xuất khẩu chính ngạch sẽ giúp mở rộng thị trường tiêu thụ, tạo cơ hội ổn định giá bán và nâng cao thu nhập cho người dân”, ông Tâm chia sẻ.
Ông Phạm Văn Mười, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau thông tin: Cà Mau hiện là địa phương có diện tích nuôi cua biển lớn nhất cả nước. Theo thống kê của ngành nông nghiệp, từ đầu năm 2026 đến nay, tỉnh duy trì hơn 365.400 ha nuôi cua biển, sản lượng đạt hơn 21.330 tấn, tăng hơn 10% so với cùng kỳ năm 2025.
Bên cạnh đó, địa phương đang duy trì 120 vùng nuôi cua biển trọng điểm với tổng diện tích khoảng 50.000 ha. Nhiều mô hình sản xuất hiệu quả đang được nhân rộng như nuôi cua biển kết hợp tôm sú quảng canh cải tiến và nuôi theo tiêu chuẩn VietGAP.

Mô hình nuôi cua biển thương phẩm tại Cà Mau không chỉ phát triển mạnh tại các địa phương ven biển mà ở các xã sâu bên trong đất liền lâu nay áp dụng mô hình sản xuất tôm - lúa cũng bắt đầu thực hiện mô hình nuôi cua xen canh như: Thới Bình, U Minh, Ninh Thạnh Lợi, Vĩnh Phước, Phước Long …
Ông Nguyễn Hoàng Xuân, Phó Chi Cục trưởng Chi cục Thủy sản tỉnh Cà Mau cho biết: Đến nay, ngành hàng cua của tỉnh đã bước đầu hình thành các chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ cua biển với doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ dân. Đồng thời xác lập vùng nguyên liệu phục vụ cấp mã số vùng nuôi cho một số doanh nghiệp với tổng diện tích khoảng 30.000 ha. Một số vùng nguyên liệu đã có quy mô lớn, như vùng 9.560 ha của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đầu tư thương mại xuất nhập khẩu Quốc tế Thanh Hằng, 5.488 ha của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Dịch vụ vận chuyển Quốc tế Hoàng Anh, 10.000 ha của Chi nhánh Công ty Trách nhiệm hữu hạn Kinh doanh Thương mại Gia Thành, 6.000 ha của Chi nhánh Công ty Trách nhiệm hữu hạn Hải sản Quyền Dương…
“Để giúp người nuôi cua biển có thể áp dụng những tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, ngành nông nghiệp Cà Mau đã nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ trong phát triển ngành cua. Cùng với đó triển khai các mô hình nuôi an toàn thực phẩm, VietGAP, nuôi cua kết hợp và nuôi tuần hoàn. Đồng thời, đã triển khai các nghiên cứu về tạo nguồn cua biển chất lượng cao, phục vụ các mô hình cua lột, cua cốm, cua gạch cũng như nghiên cứu bảo tồn và phát triển nguồn gen cua biển Cà Mau”, ông Xuân cho biết thêm.
Ông Dư Thái Bình, Phó Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Dư Thái Bình, xã Năm Căn, tỉnh Cà Mau chia sẻ: Những yêu cầu của thị trường trong nước cũng như xuất khẩu, nhất là về an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe, ngành hàng cua Cà Mau phải có bước chuyển mình mạnh mẽ, từ phương thức sản xuất truyền thống sang quản lý hiện đại, minh bạch và chuyên nghiệp. Tập trung hình thành các vùng nguyên liệu cua tập trung, an toàn thực phẩm, có mã số vùng nuôi, truy xuất nguồn gốc. Cùng với đó phát triển các mô hình cua sinh thái, cua - tôm, cua lột, cua cốm, cua gạch cũng như đẩy mạnh chế biến sâu và phát triển sản phẩm OCOP, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường xuất khẩu chính ngạch.
“Thị trường ngày càng đòi hỏi khắt khe về chất lượng và xuất xứ. Khi niềm tin không còn đủ, con cua buộc phải có lý lịch rõ ràng. Do vậy, việc gắn mã QR truy xuất nguồn gốc cho cua Cà Mau được xem là bước đi chiến lược giúp nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo niềm tin đối với người tiêu dùng”, ông Bình nói.
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử, với vị thế là trung tâm nuôi trồng, sản xuất và xuất khẩu thủy sản chính của vùng ĐBSCL và cả nước, trong giai đoạn tới, ngành cua Cà Mau phát triển theo hướng tăng diện tích và sản lượng sang phát triển theo hướng nâng cao chất lượng, giá trị, thương hiệu và khả năng cạnh tranh, lấy doanh nghiệp làm trung tâm liên kết, người dân và hợp tác xã làm chủ thể sản xuất, khoa học công nghệ và chuyển đổi số làm động lực.

Tập trung hình thành các vùng nguyên liệu cua tập trung, an toàn thực phẩm, có mã số vùng nuôi, truy xuất nguồn gốc gắn phát triển các mô hình cua sinh thái, cua - tôm, cua lột, cua cốm, cua gạch. Đồng thời đẩy mạnh chế biến sâu và phát triển sản phẩm OCOP, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường xuất khẩu chính ngạch.
Để tháo gỡ khó khăn trong truy xuất nguồn gốc, chứng nhận an toàn thực phẩm phục vụ xuất khẩu cua, UBND tỉnh Cà Mau đã chỉ đạo các sở, ngành triển khai thực hiện đồng bộ các giải pháp. Theo đó, giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Trung tâm Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường vùng 5 và Ủy ban nhân dân các xã, phường rà soát tình hình thu mua, bao gói, truy xuất nguồn gốc, chứng nhận đối với cua xuất khẩu; kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc theo thẩm quyền; trường hợp vượt thẩm quyền, tổng hợp, tham mưu cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý. Cùng với đó, khẩn trương phối hợp với Ủy ban nhân dân các xã, phường tăng cường công tác tuyên truyền, hướng dẫn về thực hành sản xuất, kinh doanh thực phẩm an toàn và tổ chức cho các cơ sở sản xuất, kinh doanh nông lâm thủy sản không thuộc diện cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm cam kết sản xuất, kinh doanh thực phẩm nông lâm thủy sản an toàn theo quy định.
Với tiềm năng lớn, chất lượng cao và uy tín đã được khẳng định, cua Cà Mau hoàn toàn có thể trở thành sản phẩm chiến lược vươn tầm quốc tế. Với cam kết tiếp tục đồng hành cùng chính quyền tỉnh và giữa doanh nghiệp và HTX, giữa thị trường và người nông dân – chính là chìa khóa để Cà Mau biến tiềm năng thành giá trị, nâng tầm thương hiệu “Cua Cà Mau” vươn ra thế giới.