Cá rô phi Việt Nam mở rộng thị trường, hướng tới tăng trưởng bền vững

Tại thị trường Brazil, theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam ( Vasep) cá rô phi Việt Nam xuất khẩu sang Brazil không chỉ tăng về giá trị, lượng hàng nhập khẩu cũng tăng mạnh. Theo số liệu từ Trung tâm Thông tin và Thị trường Nuôi trồng thủy sản thuộc Embrapa Pesca e Aquicultura, 8 tháng đầu năm 2026, lượng phi lê cá rô phi Brazil nhập khẩu từ Việt Nam tăng gấp 3,5 lần so với cùng kỳ năm 2025.

Đáng chú ý, trong cơ cấu xuất khẩu cá rô phi Việt Nam sang Brazil, sản phẩm phi lê đông lạnh thuộc nhóm HS 0304 chiếm gần như/toàn bộ kim ngạch. Brazil đang là động lực tăng trưởng lớn nhất của xuất khẩu cá rô phi Việt Nam trong năm 2026. Tuy nhiên, mức độ tập trung cao vào một thị trường có tốc độ tăng trưởng đột biến cũng đi kèm rủi ro về chính sách.

Trong ngắn hạn, khi Brazil vừa muốn bảo đảm nguồn cung trong nước, vừa thúc đẩy sản xuất và xuất khẩu cá rô phi, các rào cản thuế quan và kỹ thuật có khả năng cao được tiếp tục duy trì.Vì vậy DN Việt Nam cần thường xuyên cập nhật chính sách của Brazil ở cả cấp Liên bang và từng bang, đặc biệt về hạn ngạch, thuế/ICMS, kiểm dịch, TiLV, chất lượng, tỷ lệ mạ băng, truy xuất nguồn gốc và yêu cầu môi trường.

Cơ hội tại Brazil vẫn rất lớn, nhưng để duy trì thị trường, doanh nghiệp cần chuyển từ cách tiếp cận dựa chủ yếu vào giá và nguồn cung sang chủ động hơn về tuân thủ, minh bạch hồ sơ và khả năng thích ứng nhanh với thay đổi chính sách.

Bên cạnh các thị trường riêng lẻ, nhiều khu vực cũng ghi nhận kết quả tích cực. Trong 8 tháng đầu năm, xuất khẩu cá rô phi sang các nước tham gia Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) đạt 6 triệu USD, tăng 50%, với Nhật Bản và Mexico là những thị trường đóng góp đáng kể. EU đạt 4 triệu USD, tăng 7%, trong đó Bỉ là thị trường tạo động lực chính.

Tại châu Âu, tình trạng nguồn cung cá thịt trắng khai thác tự nhiên tương đối hạn chế và giá cao đang tạo thêm dư địa cho các loài cá nuôi có khả năng cung ứng ổn định. Cá rô phi có thể được xem xét như một nguồn nguyên liệu thay thế trong một số phân khúc, đặc biệt khi đáp ứng được yêu cầu về chất lượng, quy cách và chứng nhận.

Kết quả 8 tháng cho thấy cá rô phi Việt Nam đang từng bước mở rộng thị trường, nhưng sự phụ thuộc lớn vào một số thị trường và mức giảm mạnh tại Mỹ cũng cho thấy ngành hàng vẫn đối mặt với những biến động đáng kể.

Sự xuất hiện của cá rô phi Việt Nam trong phân khúc sushi, sashimi tại Nhật Bản có thể mở ra hướng phát triển mới không chỉ tại thị trường này mà còn tại các thị trường có yêu cầu cao khác. Để duy trì mức tăng hiện nay, DN cần tiếp tục kiểm soát chất lượng từ vùng nuôi đến chế biến, đáp ứng các chứng nhận quốc tế, bảo đảm truy xuất nguồn gốc và phát huy lợi thế của cá rô phi nước lợ.

Việc xây dựng uy tín cho cá rô phi Việt Nam cũng cần được thực hiện từng bước, thông qua chất lượng ổn định, nguồn cung đáng tin cậy và các sản phẩm phù hợp với nhu cầu cụ thể của từng thị trường. Đây sẽ là nền tảng để cá rô phi Việt Nam chuyển từ mở rộng kim ngạch sang xây dựng vị thế bền vững hơn trên thị trường quốc tế.