Cách nào huy động được nguồn lực vàng trong dân?
Việc Ngân hàng Nhà nước thúc đẩy sửa đổi Nghị định số 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng được kỳ vọng góp phần thu hẹp chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới, cùng với đó giúp thị trường vàng phát triển theo hướng minh bạch, ổn định hơn.
Vàng trong nước gần sát giá với giá vàng thế giới
Sáng 11/6, Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn niêm yết giá vàng mua vào ở mức 131 triệu đồng/lượng; giá bán ra là 136 triệu đồng/lượng. Cùng thời điểm, Tập đoàn DOJI niêm yết giá vàng mua vào - bán ra ở mức 131 – 136 triệu đồng/lượng. Chênh lệch giá mua – bán vàng đang là 5 triệu đồng/lượng.
Giá vàng giảm sâu khiến giới đầu tư cũng như người dân bất ngờ. Kèm với đó hoạt động mua bán trên thị trường cũng khá trầm lắng.
Nhận định về việc đầu tư vào kim loại quý, TS Châu Đình Linh, chuyên gia tài chính - ngân hàng, cho rằng cần phân biệt rõ giữa việc nắm giữ vàng như một tài sản tích lũy và đầu tư vàng với mục tiêu đầu cơ.
Theo ông, những người mua vàng để tích sản dài hạn thường ít bị ảnh hưởng bởi biến động ngắn hạn. Ngược lại, nhóm nhà đầu tư sử dụng vàng như một công cụ đầu cơ, với tỉ trọng lớn trong danh mục, đang đối mặt với rủi ro đáng kể khi giá liên tục đi xuống.
TS Châu Đình Linh cũng cho rằng những thay đổi trong chính sách quản lý thị trường vàng đang góp phần kéo giá vàng trong nước giảm nhanh hơn. Việc sửa đổi Nghị định 24/2012 theo hướng mở rộng nguồn cung, tăng tính minh bạch trong giao dịch, yêu cầu thanh toán qua ngân hàng, quản lý hóa đơn và dữ liệu giao dịch, cùng với hoạt động thanh tra, giám sát chặt chẽ hơn đang tác động rõ rệt đến thị trường.
Bên cạnh đó, những đề xuất liên quan đến việc hình thành sàn giao dịch vàng trong tương lai cũng được kỳ vọng sẽ giúp thị trường vận hành minh bạch và hiệu quả hơn. "Những yếu tố này cộng hưởng khiến giá vàng trong nước giảm theo xu hướng thế giới, đồng thời thu hẹp đáng kể khoảng cách giữa giá vàng trong nước và quốc tế. Nếu trước đây chênh lệch có lúc lên tới khoảng 30 triệu đồng/lượng thì nay chỉ còn khoảng 5 triệu đồng/lượng " - TS Châu Đình Linh nhận định.
Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang lấy ý kiến đối với dự thảo sửa đổi Nghị định số 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng.
Một trong những điểm đáng chú ý nhất là hoạt động sản xuất, gia công và mua bán vàng trang sức, mỹ nghệ sẽ không còn thuộc nhóm ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Dự thảo cũng mở rộng cơ chế nhập khẩu vàng nguyên liệu phục vụ sản xuất vàng trang sức xuất khẩu, cho phép doanh nghiệp (DN) đủ điều kiện được cấp phép nhập khẩu theo nhu cầu thực tế và hợp đồng xuất khẩu.
Đồng thời, NHNN tiếp tục duy trì quản lý chặt đối với vàng miếng. Hoạt động sản xuất vàng miếng và kinh doanh mua bán vàng miếng vẫn là ngành nghề kinh doanh có điều kiện và phải được cấp phép.
Một điểm mới khác là các giao dịch mua bán vàng từ 20 triệu đồng trở lên trong ngày phải thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt. Các DN kinh doanh vàng cũng phải xây dựng hệ thống dữ liệu để kết nối và báo cáo với cơ quan quản lý.
Giới chuyên gia đánh giá, trong bối cảnh giá vàng biến động mạnh và chênh lệch giá trong nước - thế giới liên tục thay đổi, việc tiếp tục sửa đổi Nghị định số 24/2012/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ giúp tăng tính minh bạch của thị trường, cải thiện nguồn cung nguyên liệu và tạo điều kiện cho ngành vàng trang sức phát triển.
Một điểm nhấn quan trọng là thành lập Sàn Giao dịch Vàng quốc gia. Đây sẽ là nơi vận hành các hoạt động giao dịch vàng theo chuẩn mực quốc tế, công khai và minh bạch, giúp giảm tình trạng đầu cơ, thao túng giá và đưa vàng trở thành một loại tài sản tài chính thực sự.
Tìm cách huy động vàng trong dân
Ngoài việc hướng tới quản lý thị trường vàng minh bạch, công khai, một vấn đề được dư luận quan tâm đó là, làm sao để huy động vàng trong dân?
Theo tính toán của Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam (VGTA) với nhu cầu khoảng 50 tấn vàng/năm (tương đương 5 tỷ USD), tính trung bình mỗi tháng DN cần khoảng 416 triệu USD. Con số này rất nhỏ nên doanh số mua bán ngoại tệ trên thị trường liên ngân hàng (hiện đạt 25 - 30 tỷ USD/tháng) không gây áp lực tăng tỷ giá. VGTA đánh giá, từ 50 tấn vàng nguyên liệu, sau khi chế tác, một nửa phục vụ trong nước và 25 tấn còn lại xuất khẩu có thể mang về từ 3,5 - 4 tỷ USD. Đây là quá trình "tái tạo ngoại tệ" cho đất nước.
Để huy động vàng trong dân, VGTA kiến nghị xây dựng cơ chế mang tính đột phá. Cụ thể, DN sản xuất, xuất khẩu vàng trang sức được phép nhập khẩu vàng nguyên liệu theo khối lượng đã ký kết với đối tác nước ngoài và đăng ký với ngân hàng thương mại, tương tự như các ngành dệt may, da giày hay cơ khí.
Khi có nhu cầu nhập khẩu, DN chỉ cần xuất trình bộ chứng từ hợp lệ cho ngân hàng. Đồng thời phải đăng ký kế hoạch nhập khẩu hằng năm và báo cáo định kỳ về tình hình sử dụng vàng nguyên liệu cho sản xuất, tiêu thụ trong nước và xuất khẩu. Các báo cáo này sẽ được gửi tới NHNN và Bộ Công thương để phục vụ công tác quản lý, theo dõi cán cân thương mại và cung cầu ngoại tệ.