Cải cách hành chính: Đòn bẩy cho tăng trưởng

Gỡ điểm nghẽn thủ tục hành chính

Đối với doanh nghiệp (DN), mỗi thủ tục kéo dài không chỉ làm tăng chi phí mà còn làm chậm quá trình đưa nguồn lực vào sản xuất kinh doanh. Vì vậy, cải cách hành chính (CCHC) được TPHCM xác định là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm mở rộng dư địa tăng trưởng và nâng cao sức cạnh tranh.

Theo bà Vũ Thị Huỳnh Mai - Phó Chánh Văn phòng UBND TPHCM, thời gian qua, thành phố quyết liệt triển khai cải cách thủ tục hành chính (TTHC) theo định hướng của Chính phủ, lấy dữ liệu làm nền tảng, đồng thời đẩy mạnh cắt giảm, đơn giản hóa quy trình giải quyết hồ sơ cho người dân và DN. Trong quý I/2026, UBND TPHCM ban hành 149 văn bản chỉ đạo cùng 3 kế hoạch chuyên đề. Trong đó, tập trung vào 3 nhiệm vụ trọng tâm gồm: cắt giảm tối đa các thủ tục liên quan hoạt động sản xuất kinh doanh; nâng cao hiệu quả thực chất của dịch vụ công trực tuyến và mở rộng giải quyết TTHC không phụ thuộc địa giới hành chính.

Từ năm 2025 đến nay, thành phố đã chủ động đề xuất các Bộ, ngành phương án cắt giảm đối với 578 TTHC thuộc phạm vi quản lý của 14 cơ quan, đơn vị. Nhiều thủ tục được rút ngắn từ 30 - 50% thời gian giải quyết. Đây được xem là bước đi có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh thành phố đang đẩy mạnh thu hút đầu tư và thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới.

Song song với cải cách TTHC, TPHCM đang triển khai mạnh mẽ mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tăng cường phân cấp, phân quyền, giảm các tầng nấc trung gian trong xử lý công việc. Đến nay, TPHCM đã công bố toàn bộ TTHC đủ điều kiện thực hiện không phụ thuộc địa giới hành chính; hơn 93% thủ tục được cung cấp trực tuyến. Đặc biệt, toàn bộ thủ tục liên quan hoạt động sản xuất kinh doanh đã được thực hiện trên môi trường điện tử. Những kết quả này đang từng bước xây dựng nền hành chính số hiện đại, lấy dữ liệu làm nền tảng và lấy người dân, DN làm trung tâm phục vụ.

Nền hành chính phục vụ tạo lợi thế cạnh tranh

Hiệu quả của môi trường đầu tư, kinh doanh cải thiện đang được phản ánh qua nhiều chỉ số về đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp. Báo cáo Chỉ số Hệ sinh thái Khởi nghiệp sáng tạo Toàn cầu 2026 do tổ chức StartupBlink công bố mới đây cho thấy, TPHCM tăng 12 bậc, vươn lên vị trí thứ 98 toàn cầu và lần đầu tiên, chính thức vào Top 100 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu. Theo StartupBlink, TPHCM hiện dẫn đầu Đông Nam Á về mức độ trưởng thành của hệ sinh thái, phản ánh năng lực tạo ra các startup có khả năng tăng trưởng và mở rộng thị trường.

Theo Sở Nội vụ TPHCM, năm 2025, thành phố tiếp tục nằm trong nhóm 10 địa phương dẫn đầu cả nước về Chỉ số CCHC (PAR INDEX) và Chỉ số hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước (SIPAS). Khảo sát mức độ hài lòng của người dân và DN trong tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính đạt 96,38%. Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của quá trình tổ chức lại bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và nâng cao trách nhiệm thực thi công vụ của đội ngũ cán bộ, công chức.

Để nâng cao chất lượng phục vụ, TPHCM đã thành lập Tổ công tác đặc biệt kiểm tra công vụ, tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện CCHC, chuyển đổi số và Đề án 06 tại nhiều đơn vị trên địa bàn. Mục tiêu không chỉ là siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính mà còn nâng cao trách nhiệm phục vụ nhân dân của đội ngũ cán bộ, công chức. Tác động của CCHC cũng được phản ánh thông qua các chỉ số phát triển kinh tế của thành phố.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM, thành phố tiếp tục dẫn đầu cả nước về Chỉ số Hiệu quả kinh tế tư nhân (BPI) năm 2025 với 5,67 điểm. TPHCM cũng là địa phương có mật độ DN cao nhất cả nước, tỷ lệ DN tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu thuộc nhóm cao nhất và năng lực đổi mới sáng tạo nằm trong nhóm dẫn đầu.

Những kết quả trên cho thấy, môi trường đầu tư kinh doanh của thành phố đang ngày càng được cải thiện, tạo điều kiện để khu vực kinh tế tư nhân phát triển mạnh mẽ hơn. Trong bối cảnh các địa phương đang cạnh tranh quyết liệt để thu hút đầu tư và nguồn nhân lực chất lượng cao, chất lượng thể chế và hiệu quả điều hành ngày càng trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng.

Theo ông Phạm Minh Hùng - Vụ trưởng Vụ Cải cách hành chính, nhiều kết quả CCHC của thành phố sau quá trình sắp xếp bộ máy được đánh giá tích cực. Bộ máy vận hành ổn định, thông suốt và từng bước chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ, lấy người dân và DN làm trung tâm. Đặc biệt, việc cắt giảm thủ tục dựa trên dữ liệu, giảm đầu mối xử lý đã góp phần giảm thời gian, chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động của nền kinh tế.

Cải cách hành chính - chìa khóa hiện thực hóa tăng trưởng hai con số

Kết quả đạt được trong CCHC và chuyển đổi số đang tạo nền tảng quan trọng để TPHCM bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng hai con số. Tại buổi làm việc với TPHCM cuối tuần qua, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của cả nước nói chung và TPHCM nói riêng trong giai đoạn tới là rất thách thức, đòi hỏi những giải pháp quyết liệt và đồng bộ hơn.

Thủ tướng cho biết, Chính phủ đang trực tiếp làm việc với các địa phương trọng điểm như: Hà Nội, TPHCM và Đồng Nai nhằm giải quyết nhanh nhất các kiến nghị, đề xuất, đồng thời cùng địa phương nhận diện rõ các khó khăn, vướng mắc để thống nhất cách làm và hành động. Đối với TPHCM, trong một loạt vấn đề cần xem lại và thúc đẩy, Thủ tướng đặc biệt yêu cầu thành phố tiếp tục rà soát, cắt giảm TTHC, nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển mạnh khu vực kinh tế tư nhân, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo. Bên cạnh đó, thành phố cần khẩn trương phối hợp với các Bộ, ngành xây dựng Luật Đô thị đặc biệt để trình Quốc hội trong thời gian tới. Theo Thủ tướng, đây là cơ hội để TPHCM đề xuất các cơ chế thực sự đột phá về tài chính, đất đai và hạ tầng, tạo nền tảng pháp lý mới cho quá trình phát triển.

Từ góc độ DN, bà Thái Hương - Chủ tịch Hội đồng Chiến lược Tập đoàn TH cho rằng, mục tiêu tăng trưởng hai con số là áp lực lớn nhưng cũng là mệnh lệnh bứt phá đối với cộng đồng DN. Những cam kết tháo gỡ rào cản tài chính, khơi thông tín dụng và thúc đẩy tăng trưởng xanh của Chính phủ sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho DN phát triển. DN sẵn sàng đồng hành cùng Chính phủ và địa phương để thúc đẩy tăng trưởng, nhưng điều kiện tiên quyết vẫn là một môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi và minh bạch hơn.

Trong khi đó, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình đề nghị, TPHCM tiếp tục rà soát chất lượng đội ngũ cán bộ cấp xã; đánh giá tính khả thi của các nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền; đẩy nhanh việc sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức lại khu phố, ấp, thôn và các đơn vị sự nghiệp công lập.

Con đường hướng tới tăng trưởng hai con số chắc chắn còn nhiều thách thức. Tuy nhiên, khi những rào cản thể chế được tháo gỡ, thủ tục hành chính tiếp tục được đơn giản hóa, dữ liệu được kết nối đồng bộ và bộ máy hành chính chuyển mạnh sang tư duy phục vụ, những nguồn lực phát triển sẽ được khơi thông mạnh mẽ hơn. Đó cũng là nền tảng để TPHCM tiếp tục giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế, dẫn dắt tăng trưởng cho cả vùng kinh tế trọng điểm phía Nam cũng như cả nước trong giai đoạn phát triển mới.

Ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó Chủ tịch UBND TPHCM: Con người là nhân tố quyết định thành công của cải cách hành chính và chuyển đổi số. Thành phố sẽ tiếp tục đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức; đẩy mạnh phong trào “Bình dân học vụ số”, hỗ trợ người dân tiếp cận hiệu quả các dịch vụ trên môi trường số và bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuyển đổi số. TPHCM đặt mục tiêu từ năm 2026 vươn lên nhóm 5 địa phương dẫn đầu cả nước về cải cách hành chính, môi trường đầu tư kinh doanh và chất lượng điều hành kinh tế; đồng thời hướng tới trở thành địa phương có năng lực cạnh tranh hàng đầu cả nước vào năm 2030.

Ông Hoàng Thanh Tùng - Bộ trưởng Bộ Tư pháp: Bộ tích cực phối hợp chặt chẽ với TPHCM khẩn trương nghiên cứu, rà soát, đề xuất các cơ chế chính sách. Về Luật Đô thị đặc biệt, đến nay, cơ bản hình thành dự thảo luật với 9 chương, 45 điều. Trong đó, bổ sung 35-40% cơ chế chính sách mới vượt trội, đặc thù phù hợp với thành phố để phát huy tiềm năng, lợi thế, thúc đẩy phát triển. Bộ nhất trí cao với việc cụ thể hóa các quyền hạn đột phá cho TPHCM. Chẳng hạn, liên quan đất đai, cần mạnh dạn giao quyền chủ động cho thành phố trong quyết định giá đất, cơ chế đền bù và giải phóng mặt bằng theo quy hoạch. Về đầu tư công, thành phố cần được chủ động hoàn toàn trong thủ tục đấu thầu và điều chỉnh dự toán trước biến động giá nguyên vật liệu để đảm bảo hiệu quả tăng trưởng.