Cán bộ không chuyển, cải cách vô nghĩa

Hội nghị triển khai Nghị quyết 19/2017 về cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Nguồn: Baochinhphu.

Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Đặng Huy Đông cho biết, 4 năm qua, việc thực hiện NQ 19 đã đem lại nhiều kết quả đáng ghi nhận, 3 năm gần đây, thứ hạng môi trường kinh doanh liên tục được cải thiện. Tuy nhiên “tốc độ triển khai còn chậm, kết quả đạt được hàng năm chỉ là phép cộng giản đơn, tính trên đầu ngón tay, chưa đạt được mục tiêu đề ra, chưa thu hẹp được khoảng cách về chất lượng môi trường kinh doanh và năng lực cạnh tranh quốc gia so với các quốc gia khác trong khu vực”.

Ông Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương cho rằng, tuy môi trường kinh doanh có cải thiện, nhưng vẫn còn khoảng cách xa so với mục tiêu ASEAN 4 (khoảng thứ 43). “Cần hành động trên nhiều tuyến, cũng như sự chủ động vào cuộc của người đứng đầu để cải cách có kết quả là cấp số nhân, số lũy thừa mới thành công, chứ chỉ là phép cộng nho nhỏ như hiện nay thì khó thành công” – ông Cung nhấn mạnh.

Về phía cộng đồng DN- đối tượng thụ hưởng chính sách dù rất hồ hởi ủng hộ tinh thần phục vụ, kiến tạo của Chính phủ từ việc ban hành NQ 19, NQ 35 về hỗ trợ DN nhưng hiệu quả cải cách từ NQ này chưa nhiều.

Ông Đào Huy Giám, Tổng Thư ký Diễn đàn kinh tế tư nhân nhận định: Nghị quyết 19 rất chậm lan tỏa các cấp thực thi. Dù NQ 19 nêu rõ nhiệm vụ cho từng bộ, ngành, địa phương. Tuy nhiên, thời gian phản biện chính sách còn kéo dài, rất nhiều vấn đề DN mỏi mòn kiến nghị nhưng cũng không hề nhận được phúc đáp. Ông Giám cho biết, các Bộ, ngành rất thiếu chủ động hoặc thực hiện kém hiệu quả kiến nghị của DN, khiến kiến nghị đẩy lên Thủ tướng và “nếu dư luận, báo chí không gay gắt, sự việc sẽ đi vào quên lãng”.

Phó Chủ tịch Hiệp hội phân bón Việt Nam Nguyễn Hạc Thúy phản ánh, Thông tư 35/2014/TT-BCT về chế độ cấp giấy phép nhập khẩu tự động đã vô tình đẩy thương nhân nhập khẩu vào tình thế phải làm trái luật vì phải hoàn tất thủ tục nhập khẩu với nước ngoài trước khi xin phép. Đây là quy trình ngược và rất nguyên tắc. Tất cả những sự rườm rà, chậm cải thiện khiến cộng đồng DN không được hưởng lợi nhiều từ NQ 19 được các đại biểu chỉ ra: Sự thực thi thiếu trách nhiệm của cán bộ đã làm chậm bánh xe cải cách.

Thứ trưởng Đặng Huy Đông nói: “Nếu chỉ thực hiện theo cách truyền thống, chỉ có sự tích cực của các hiệp hội DN và cộng đồng DN, mà không có sự tích cực năng động và sáng tạo của cán bộ, công chức với tinh thần của Chính phủ liêm chính, kiến tạo, hành động và phục vụ người dân và DN thì khó có thể đạt mục tiêu đề ra”.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Đình Cung nhận định: “Vẫn còn tình trạng công chức thụ động, trì trệ, rất ít đổi mới sáng tạo. “Câu trả lời thường nghe nhất về một vấn đề cụ thể, về vướng mắc của DN là “chúng tôi làm đúng quy định”, ít quan tâm đến khó khăn của DN do chính các quy định, văn bản cụ thể tạo ra. Luôn cho rằng phần đúng thuộc về cơ quan nhà nước và nếu thay đổi thì không quản lý được” - ông Cung nói.

Về vấn đề này Trưởng Ban Pháp chế VCCI Đậu Anh Tuấn cho biết, DN dù đánh giá cao nỗ lực của ngành thuế trong năm qua, nhưng có tới 53% DN được hỏi ý kiến cho rằng: Cán bộ rất chậm chuyển biến trong thực hiện các TTHC.

Rất nhiều giải pháp đưa ra để “chấn chỉnh” cán bộ nếu không chuyển động, Ông Vũ Quang Huệ - PCT EuroCham: đánh giá cao NQ 19 vì NQ được ban hành để đưa hệ thống công quyền gần gũi và lắng nghe DN, người dân. Cần đưa NQ đến từng cán bộ là biện pháp quan trọng nhất để góp phần cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Ông Đào Huy Giám nói: Đối với nguồn lực con người, không chỉ nói suông được. Mỗi cán bộ không chỉ dừng lại ở chuyện có bằng cấp(tài) mà đức mới là điều quan trọng. Cán bộ phải vừa hồng, vừa chuyên, phải ý thức phục vụ chứ không phải ban phát bởi họ sống được là nhờ tiền thuế đóng góp của dân và DN. Nhưng đổi lại họ có những quyền lợi nhất định đó là, được làm việc trong môi trường trong lành, có cơ hội phát triển lâu dài. Hơn ai hết, họ phải ý thức rằng, cải thiện môi trường kinh doanh là động lực để phát triển đất nước để nỗ lực cống hiến. Đất nước phát triển thì bản thân họ cũng có quyền lợi.

“Người ta hay dùng đến từ chế tài để xử lý cán bộ. Chế tài chỉ là giải pháp sau cùng.Chế tài xử lý cán bộ chỉ nên áp cho những lỗi lầm quá lớn. Mấu chốt của vấn đề là cán bộ nhận ra sai lầm, dũng cảm nhận lỗi với đối tác với cộng đồng cùng nhau sửa chữa như vậy mới có tác dụng” - ông Giám nói.

“Nếu môi trường kinh doanh được cải thiện tốt thì không có cảnh “luật sư “chạy theo” DN đến làm thủ tục đăng ký kinh doanh như các hàng photo, hiệu thuốc chạy theo trường học, bệnh viện” - Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nói.

Phó Thủ tướng khẳng định, NQ 19 có nhiều yếu tố để gián tiếp giải tỏa những bức xúc hiện nay của DN mà trực tiếp là các bộ phải thực hiện. Tinh thần của NQ 19 là tiếp cận với thế giới, giải quyết những vấn đề trước mắt nhưng phải tính đến tính lâu dài. Đo được, đếm được và giám sát được.

Theo Phó Thủ tướng, nếu môi trường kinh doanh không cải thiện vượt lên, cứ tà tà như những năm vừa rồi thì chắc chắn không hài lòng. Vấn đề không phải có làm được không mà phải làm mới có cơ hội để thành công.

Phó Thủ tướng cho rằng, DN đã có lòng tin để nói ra những bức xúc của mình nên cần có cơ chế để tiếng nói của cộng đồng DN không chỉ dến với Chính phủ mà còn được trao đi đổi lại là rất quan trọng. Đề nghị DN và hiệp hội DN cần có lòng tin rằng “Chính phủ thực sự muốn nghe, không phải nghe để đấy”.

Có những thứ mắc ở văn bản nhưng có vướng mắc ở người thực thi cần được DN chỉ ra. Những vấn đề về chính sách thì DN không chỉ “kêu” mà các Hiệp hội DN cần có kiến nghị sửa đổi để giúp Chính phủ tiếp thu, điều chỉnh kịp thời

Khâu yếu của công tác cán bộ được Phó Thủ tướng chỉ rõ có liên quan đến lợi ích cục bộ trong ban hành chính sách. Phó Thủ tướng chỉ rõ: Qua nhiều cuộc họp về xây dựng chính sách, đại diện cơ quan nào cũng “cơ bản đồng tình với những vấn đề chung, nhưng không ủng hộ những vấn đề liên quan đến cơ quan mình.

“Có 10 vấn đề mà mỗi Bộ không đồng tình 1 vấn đề liên quan đến Bộ, ngành mình thành ra không đồng tình với chính sách, mà một phần không nhỏ là do lợi ích cục bộ của cá nhân, của cán bộ trong tổ chức thực hiện” - Phó Thủ tướng nhấn mạnh.