Cần chế định luật sư công cho MTTQ và Công đoàn để tăng sức phản biện

Phản biện xã hội cần lực lượng pháp lý chuyên sâu

PV: Bộ Tư pháp đang lấy ý kiến về đề xuất thí điểm chế định luật sư công tại nhiều Bộ và địa phương. Vì sao việc nghiên cứu hình thành chế định luật sư công lại được đặt ra trong giai đoạn hiện nay, thưa ông?

Luật sư Nguyễn Văn Hậu: Hiện Bộ Tư pháp đang soạn thảo văn bản trình kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI thông qua Nghị quyết thí điểm chế định luật sư công ở 8 Bộ/ngành và 10 tỉnh, thành phố. Tuy nhiên, một hạn chế đáng lưu ý là phạm vi thí điểm hiện nay chủ yếu tập trung trong các cơ quan hành chính nhà nước, chưa mở rộng đến các tổ chức chính trị - xã hội, nơi mà nhu cầu về phản biện và giám sát xã hội đặc biệt lớn.

Tôi cho rằng, trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, yêu cầu nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật, giám sát và phản biện xã hội đang đặt ra ngày càng cao. Do đó, việc nghiên cứu, hình thành và từng bước hoàn thiện chế định luật sư công, sẽ giúp Nhà nước có thêm một công cụ quan trọng nhằm nâng cao chất lượng quản trị quốc gia, bảo đảm pháp luật được xây dựng và thực thi trên nền tảng khoa học, khách quan và có tính phản biện cao.

Mở rộng thí điểm để nâng chất lượng quản trị quốc gia

Theo ông có cần thiết mở rộng thí điểm luật sư công ở MTTQ Việt Nam và tổ chức Công đoàn?

- Đây là hai tổ chức có chức năng giám sát, phản biện xã hội và bảo vệ quyền lợi của người dân, người lao động. Luật sư công sẽ giúp nâng chất lượng phản biện, đưa ra các lập luận chặt chẽ, có cơ sở pháp lý rõ ràng.

Cụ thể, luật sư công sẽ mang lại giá trị như thế nào cho hai tổ chức này?

- Với MTTQ, luật sư công có thể phân tích, đánh giá dự thảo chính sách một cách bài bản, giúp ý kiến phản biện thuyết phục hơn. Với Công đoàn, không chỉ phản biện chính sách mà còn trực tiếp tham gia bảo vệ quyền lợi người lao động, tư vấn pháp luật, giải quyết tranh chấp. Điều này rất quan trọng trong bối cảnh quan hệ lao động ngày càng phức tạp.

Để chế định luật sư công phát huy hiệu quả, cần những điều kiện gì, thưa ông?

- Trước hết phải hoàn thiện khung pháp lý, xác định rõ vị trí, chức năng của luật sư công, tránh chồng chéo với các chức danh pháp lý khác. Đồng thời cần cơ chế tuyển dụng, đãi ngộ phù hợp và đảm bảo tính độc lập tương đối để họ thực hiện tốt vai trò phản biện. Đặc biệt, việc cho phép viên chức đủ điều kiện hành nghề luật sư cần được cụ thể hóa bằng quy định rõ ràng, khả thi.

Trân trọng cảm ơn ông!