Cần phân loại, xử lý và theo dõi đến cùng các phản ánh, kiến nghị của người dân, doanh nghiệp

Những định hướng đổi mới công tác tổ chức thi hành pháp luật

Ngày 21/9, tại Hà Nội, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia “Những giải pháp tạo đột phá nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật, thúc đẩy việc xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật”.

Tham dự Hội thảo có Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định; Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu, lãnh đạo Bộ Tư pháp và lãnh đạo các Ban, Bộ, ngành, đoàn thể ở Trung ương và địa phương…

Phát biểu chỉ đạo tại Hội thảo, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu đề nghị tập trung làm rõ một số định hướng để đổi mới căn bản công tác tổ chức thi hành pháp luật.

Thứ nhất: Muốn nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật, trước hết phải nâng cao chất lượng của các quy định pháp luật. Đảm bảo mỗi chính sách, mỗi quy định khi ban hành phải rõ mục tiêu, có căn cứ thực tiễn, khả thi và có đầy đủ điều kiện để tổ chức thực hiện…

Ngay từ quá trình xây dựng chính sách, phải xác định rõ mục tiêu, xác định đối tượng chịu tác động, chi phí, lợi ích, nguồn lực (trong đó có nguồn nhân lực và điều kiện để thực hiện); đồng thời xác định tiêu chí, phương pháp để theo dõi, đo lường kết quả sau khi ban hành…

Vấn đề thứ hai là: Tiếp tục hoàn thiện pháp luật về tổ chức thi hành pháp luật một cách đồng bộ trong quá trình xây dựng luật, văn bản quy phạm pháp luật theo hướng kết nối chặt chẽ giữa xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật thành một chu trình thống nhất…

Trong đó, cần xác định rõ trách nhiệm của cơ quan chủ trì xây dựng, cơ quan tổ chức thi hành và người đứng đầu; hoàn thiện cơ chế theo dõi, đánh giá sau ban hành và trách nhiệm giải trình; xây dựng cơ chế phản ứng chính sách một cách linh hoạt, kịp thời đối với những vấn đề khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.

Đặc biệt, cần thiết lập cơ chế thống nhất để tiếp nhận, phân loại, xử lý và theo dõi đến cùng các phản ánh, các kiến nghị của người dân, doanh nghiệp và cơ quan trực tiếp thực thi; đảm bảo rõ thẩm quyền, rõ cơ quan xử lý, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn và rõ kết quả.

Tiếp tục phát triển Cổng pháp luật quốc gia trở thành đầu mối tiếp nhận, xử lý phản ánh, các kiến nghị; đồng thời hình thành nguồn dữ liệu phục vụ theo dõi, đánh giá, nhận diện và cảnh báo sớm những bất cập trong tổ chức thực thi pháp luật.

Vấn đề thứ ba là: Lấy chuyển đổi số, xây dựng dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo làm nền tảng của đổi mới công tác tổ chức thi hành pháp luật.

Đề nghị nghiên cứu số hóa đồng bộ toàn bộ vòng đời của văn bản quy phạm pháp luật, đảm bảo dữ liệu được kết nối, kế thừa, liên thông và sử dụng thống nhất; khắc phục tình trạng phân tán, cắt khúc giữa khâu xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật…

Vấn đề thứ tư là: Nghiên cứu xây dựng cơ chế, tiêu chí và bộ chỉ số đánh giá công tác tổ chức thi hành pháp luật theo hướng khách quan, thực chất, có thể đo lường và kiểm chứng; khắc phục tình trạng đánh giá chủ yếu thông qua báo cáo, thống kê của các cơ quan nhà nước.

Trong đó, người dân, doanh nghiệp và các đối tượng trực tiếp chịu tác động phải được tham gia đánh giá thực chất. Cơ quan chủ trì xây dựng và cơ quan tổ chức thi hành có trách nhiệm giải trình về những vấn đề thuộc trách nhiệm của mình.

Kết quả đánh giá phải được sử dụng một cách thực chất làm căn cứ để xác định trách nhiệm, kịp thời chấn chỉnh việc tổ chức thực hiện và xử lý ngay những quy định không còn phù hợp.

Vấn đề thứ năm là: Chuyển mạnh từ yêu cầu người dân, doanh nghiệp phải tuân thủ sang tạo môi trường để dễ làm đúng, muốn làm đúng và hình thành thói quen tự giác tuân thủ pháp luật…

Trước mắt, tập trung thực hiện thực chất mục tiêu cắt giảm 50% thời gian giải quyết và chi phí tuân thủ thủ tục hành chính; lấy kết quả thực tế và đánh giá của người dân và doanh nghiệp làm thước đo chủ yếu.

Hình thành môi trường để người dân, doanh nghiệp “muốn làm đúng” và “dễ làm đúng”

Phát biểu dẫn đề Hội thảo, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng xác định dữ liệu số là nền tảng, công nghệ số là công cụ quan trọng, mang tính bắt buộc, cốt lõi trong tổ chức thi hành pháp luật giai đoạn hiện nay; tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm thúc đẩy văn hoá tuân thủ pháp luật trong cơ quan nhà nước và toàn xã hội; hình thành môi trường để người dân, doanh nghiệp “muốn làm đúng” và “dễ làm đúng”; bảo đảm các điều kiện cho công tác tổ chức thi hành pháp luật.

Tại Hội thảo, đại diện Bộ Nội vụ có tham luận: “Hoàn thiện pháp luật về nguồn gốc nhân lực, tổ chức bộ máy và phân cấp, phân quyền nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật trong bối cảnh chính quyền địa phương hai cấp”.

Bộ Nội vụ phân tích yêu cầu và thực trạng hoàn thiện pháp luật về nguồn nhân lực, tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật trong bối cảnh chính quyền địa phương hai cấp.

Trên cơ sở khái quát những kết quả đạt được trong đổi mới quản trị nguồn nhân lực công, tổ chức bộ máy và phân định lại nhiệm vụ, thẩm quyền, Bộ Nội vụ chỉ ra các hạn chế chủ yếu như sự chưa đồng bộ giữa pháp luật tổ chức bộ máy với pháp luật chuyên ngành; chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền; nguồn nhân lực và các điều kiện bảo đảm cho phân cấp, phân quyền chưa tương xứng; hạ tầng số, dữ liệu và cơ chế phối hợp còn bất cập.

Từ đó, Bộ Nội vụ đề xuất tiếp tục rà soát, hoàn thiện pháp luật theo chuỗi công việc và lĩnh vực liên ngành; gắn phân cấp, phân quyền với thẩm quyền, nguồn lực, năng lực, trách nhiệm giải trình và kiểm soát quyền lực; quản trị nguồn nhân lực theo vị trí việc làm, năng lực và kết quả; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, kết nối dữ liệu và xây dựng hệ thống theo dõi, đánh giá kết quả thực thi. Những giải pháp này hướng tới một nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, hiệu lực, hiệu quả và phục vụ nhân dân.